كليد اوليه سوالات آزمون ورودي دوره كارشناسي ارشد  رشته راديوبيولوژي

سال تحصيلي  88-87

اصول فیزیکی تصویر برداری ام ار ای با ضریب ۳

آناتومی عمومی با ضریب ۲

فیزیولوژی عمومی با ضریب۲

زبان ضریب۲

پذیرش ۹نفر دانشگاه شهید بهشتی تهران

ماده کنتراست یا حاجب در CT
مواد حاجبی که معمولاً در CT مورد استفاده قرار می گیرند بدو دسته تقسیم می شوند : داخل عروقی ،‌ معدی و روده ای
مواد حاجب داخل عروقی :
این مواد حاجب قابلیت تضعیف اشعه ایکس را توسط اعضاء بدن افزایش می دهند و در ایجاد افتراق بین بافت طبیعی و غیر طبیعی استفاده می شوند . مسئول این افزایش اتمهای ید ماده حاجب می باشد . غلظت ید بستگی به کارخانه تولید کننده دارد و بر حسب میلی گرم ید در هر میلی لیتر محلول نوشته می شود ( معمولاً در موارد حاجب با اسمولالیته پائین ) . در موارد با اسمولالیته بالا معمولاً به صورت ...

در صد وزن بر حجم بیان می شود .

                                                    
اسمولالیته یا osmolality  :
یکی از ویژگی های ساختمانی مایعات است و نشان دهنده تعداد ذرات محلول در مقایسه با آب . مواد حاجب جدید نسبت به مواد قدیمی تر از اسمولالیته پائین تری برخوردار هستند ( اما با اینحال حتی دو برابر خون اسمولالیته دارند ) بدین جهت مواد جدید را اغلب بعنوان مواد کنتراست اسمولار پائین و مواد قدیمی تر را بعنوان مواد اسمولار بالا می شناسند .
ویسکوزیته یا viscosity :
یکی دیگر از خصوصیات مایعات ویسکوزیته است که بصورت استحکام مایع در حین جریان بیان می شود و تحت تاثیر ساختار مولکولی و تراکم مولکولی می باشد . با گرم کردن ماده حاجب تا حد درجه حرارت بدن ویسکوزیته کاهش یافته و تزریق سریعتر و روان تر صورت می گیرد .
ویسکوزیته و اسمولالیته بالا از ویژگی های مهم کنتراستهای محلول در آب است که سبب اثرات عینی ، قلبی و همودینامیکی این مواد می گردد . چون با تغییرات فشار اسمزی باعث انتقال ناگهانی آب از فضاهای سلولی و درون بافتی بداخل پلاسما می شود و منجر به عوارض جانبی این مواد می گردد . این عوارض شامل گشادی عروق ، افزایش دمای بدن ، درد و تهوع و استفراغ می باشد .
یکی دیگر از ویژگی های مطرح در کنتراستهای یونی یا غیر یونی بودن آنهاست که به ساختار شیمیایی مربوط می گردد .
ماده کنتراست یونی در محلولهای آبی تشکیل یون می دهد ولی نوع غیر یونی پخش نشده در آب یونیزه نمی شود در معرفی ماده حاجب اغلب نسبت اتمهای ید به ذرات حل نشده ذکر می گردد که نشانگر میزان کدورت بهتر ( ید بیشتر ) بوده در حالیکه نسبت پائینتر اسمولالیته پائین در نتیجه اثرات جانبی کمتر را نشان می دهند . در سالهای اخیر مواد حاجب غیر یونی با اسمولار پائین عرضه شده اند که عوارض جانبی آنها حدود 5/1 عوارض مواد یونی است ولی از قیمت بالایی برخوردارند .
تصفیه کلیوی مواد حاجب داخل عروقی :
تصفیه این مواد بطور عمده از طریق دفع کلیوی صورت می گیرد . در بیماران مبتلا به نارسایی کامل کلیوی حذف کنتراست از طریق کبد و روده انجام می شود این نوع تصفیه بنام ترشح جانشین گفته می شود و سرعتش خیلی کندتر از ترشح کلیوی است .فیه کلیوی تحت شرایط طبیعی تقریباً صددرصد کنتراست از طریق کلیه ها دفع می شود و با نیمه عمر بیان می گردد . نیمه عمر به زمان لازم جهت تصفیه نیمی از ید گفته می شود که در افراد طبیعی برای کلیه کنتراستها یک تا دو ساعت است . حد اکثر زمان دفع کلیوی تقریباً 3 دقیقه پس از تزریق داخل وریدی است . غلظت ید در ادرار تقریباً 60 دقیقه بعد از تزریق به حداکثر می رسد . ماده کنتراست بعلت اسمولالیته آن اثر ادرار آور داشته و همراه با ادرار اثرات ماده کنتراست برروی کنتراست بافت :
معمولاً سه مرحله تشدید کنتراست بافتی در CT مورد بحث قرار می گیرند : مرحله بولوس ، غیر تعادلی و تعادلی ، تفاوت میان این مراحل بستگی به سرعت تزریق و فاصله زمانی بین تزریق و اسکن دارد . مرحله بولوس که بلافاصله پس از تزریق حجم کامل ماده شروع می شود با تفاوت دانسیته 30 یا بیش از 30 واحد هانسفیلد بین آئورت و tvc تعیین می شود در مرحله غیر تعادلی که بدنبال مرحله بولوس می باشد این تفاوت 10 تا 30 واحد هانسفیلد است در آخرین مرحله یا مرحله تعادل تفاوت کمتر از 10 واحد هانسفیلد است . امکان رویت اکثر تومورها بویژه تومورهای کبدی در مرحله غیر تعادلی بیشتر است یعنی اسکنها قبل از این مرحله تهیه می شوند .
روشهای تزریق :
دو روش متداول عبارتند از تزریق انفوزیول قطره ای _ تزریق یکجا ( بولوس ) . در تزریق انفوزیون قطره ای تزریق از طریق یک کاتتر وریدی در عرض چند دقیقه صورت گرفته و اسکن معمولاً بعد از تزریق مقداری از دارو شروع می شود که این فاصله زمانی توسط کارشناس انتخاب می گردد بقیه ماده بطور قطره ای تا کامل شدن دارو تزریق می شود در این روش تمام اسکنها در مرحله تعادل تهیه می شود بدین جهت امروزه پیشنهاد نمی گردد .

مواد دیگری از قبیل پتاسیم کلسیم فسفات منیزیم اسید اوریک اوره واک لات دفع می شود .

،مثلا در سرطانهایی مثل لوسمی ( نوعی سرطان خون) که سلولهای سرطانی در کل گردش خون وجود دارند نمی توان از اشعه استفاده کرد. اما در تومورهای اندام های مختلف مثل تومور روده یا ریه از رادیوتراپی استفاده زیادی میشود. در واقع 60درصد  از بیماران برای این قسمت از درمان ارزشی قایل نیستند و بیشتر تمایل به شیمی درمانی دارند.چون رادیوتراپی هنوز برای مردم کاملا" شناخته شده نیست و علت این عدم اعتماد آن است که کمتر مراکز درمانی رادیوتراپی مختص درمان سرطان ها در کشور وجود دارد.

 رادیوتراپی معمولا بعد از انجام عمل جراحی سرطان  به عنوان مکمل عمل جراحی و یا به طور مستقل بر روی بیماری انجام می شود. 
 مبنای این روش اثرات متقابل پرتوهای یون ساز با مواد و همچنین اثرات بیولوژیک این پرتوها می باشد.

 در حال رادیوتراپی معمولا بعد از انجام عمل جراحی سرطان  به عنوان مکمل عمل جراحی و یا به طور مستقل بر روی بیماری انجام می شود. 
 مبنای این روش اثرات متقابل پرتوهای یون ساز با مواد و همچنین اثرات بیولوژیک این پرتوها می باشد.

پیشرفت هایی در این زمینه در حال رخ دادن است که از آن جمله می توان از ایجاد روش های سه بعدی  نام برد که توسط سی تی اسکن ابتدا نقشه تومور از جهات مختلف کشیده میشود و زمانی که اشعه داده میشود دقیقا" اشعه به خود تومور اصابت کرده و حتی زمانی که تومور تغییر جهت می دهد ، دستگاه نیز جهت خود را عوض می کند و باز دقیقا" به خود تومور اشعه داده می شود و اندام ها و سلول های اطراف از آسیب در امان می مانند و عوارض جانبی درمان به حداقل می رسد.

اما رادیوتراپی بر حسب محلی که رادیوتراپی می شود و طول زمان درمان و به تناسب برخی از عوامل دیگر می تواند منجر به عوارض زودرس و دیررس بشود. برای کنترل و مقابله با این عوارض آماده نمودن بیمار و فامیل او اهمیت زیادی دارد. برخی از عوارضی که در این بیماران ظاهر می شوند اصولا مربوط به عوارض کلی سرطان می باشد. به هر صورت مراقبت از بیمارانی که رادیوتراپی می شوند شامل مراقبتهای عمومی، مراقبتهای اختصاصی و مراقبتهای روانی می گردد.

مشکلات روانی این بیماران تا حد زیادی تابع مشکلات جسمی و عوارضی چون تغییر در شیوه زندگی، درد، خستگی، بی اشتهایی، سو تغذیه و فشارهای اجتماعی و اقتصادی می باشد و عکس العملهایی چون اضطراب و افسردگی را می تواند به دنبال داشته باشد. در صورتیکه تخمدانها و یا بیضه مستقیما تحت رادیوتراپی قرار گیرند موجب ناتوانی جنسی و نازایی می شوند.

رادیوتراپی روشی بسیار موثر است که اگر برخی باورهای غلط اجتماعی از بین برود،می تواند در بسیاری از موارد جایگزین شیمی درمانی شود.

امروزه بطور کلی دو گروه از فیلمها وجود دارند که در بخشهای رادیوگرافی مورد استفاده قرار می‌گیرد:

1. فیلمهایی که بطور مستقیم با اشعه ایکس تحت تابش قرار می‌گیرند و یا فیلمهایی که بوسیله ترکیبی از اشعه ایکس و نور مرئی تحت تابش قرار می‌گیرند. با این گروه از فیلمها ، فیلمهای اشعه ایکس می‌گویند.
   
   
2. فیلمهایی که فقط با نور تحت تابش قرار می‌گیرند. مثل فیلمهایی که در عکاسی استفاده می‌شود...

قسمتهای مختلف فیلم

پایه فیلم

قبلا از شیشه می‌ساختند اما سنگین و شکننده بودند. بعدا از نیترات سلولز استفاده کردند که قابل انعطاف ، شفاف و سبک بود، اما قابلیت اشتعال داشت و خودبه‌خود آتش می‌گرفتند. در سال 1924 از تری استات سلولز استفاده کردند اما تنها ایرادش آن بود که به اندازه کافی نمی‌توان نازک ساخت (پایه فیلمهای رادیوگرافی باید 0.18mm ضخامت داشته باشند و پایه فیلمهای عکاسی نیز 0.08mm ضخامت دارد). ولی امروزه از base پلی استری استفاده می‌شود.

یک پایه خوب باید چه خصوصیاتی را داشته باشد؟

قابلیت اشتعال کمتری داشته باشد. شفاف و عاری از هرگونه لکه و عیب و نقص باشد. از نظر شیمیایی غیر فعّال باشد. نفوذناپذیر باشد و ... .

زیرلایه

لایه زیرلایه یا لایه چسبانند به دو دلیل زیر بین امولسیون و پایه فیلم بکار گرفته می‌شود:

1. اطمینان کافی از چسبیدن امولسیون به صورت صاف به پایه.
2. جلوگیری از جدا شدن امولسیون از پایه حین ظهور و ثبوت.
   
   

این ماده در واقع ترکیبی از ژلاتین محلول و حلال پایه فیلم می‌باشد.

لایه امولسیون

امولسیون فتوگرافی لایه‌ای حساس به نور می‌باشد که از یک سوسپانسیون حاوی کریستالهای هالید نقره در ابعاد میکروسکوپی و ژلاتین تشکیل شده است. فیلمها یا دو طرفه‌اند (دوبل امولسیون) یا یک طرفه (تک امولسیون).

لایه محافظ

لایه نازک از جنس ژلاتین خالص می‌باشد که بر روی امولسیون کشیده می‌شود و 2 وظیفه دارد:

1. جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن در حین استفاده از فیلم (در مواری که الکتریسیته ساکن بر روی فیلم ایجاد می‌شود پس از ظهور فیلم نقاطی تیره رنگ روی تصویر دیده می‌شود.
   
   
2. ایجاد سطحی صاف و صیقلی بر روی فیلم به منظور جلوگیری از تجمع گرد و غبار به این فیلمها ، فیلمهای بدون دندانه نیز گفته می‌شود.

لایه ضد پیچش فیلم

از این لایه در فیلمهای یک طرفه استفاده می‌شود، زیرا لایه امولسیون فیلم در طول ظهور و ثبوت متورم می‌شود. در این هنگام فیلم تمایل به پیچیدن پیدا می‌کند. اما در فیلمهای دو طرفه به علت اینکه امولسیون دو طرف فیلم به یک اندازه متورم می‌شوند فیلم تقابلی به پیچیدن ندارد. از این لایه در فیلم حلقه‌ای استفاده نمی‌شود.

انواع فیلمهای داخل دهانی

• پری اپیکال : برای عکسبرداری از یک یا تعدادی از دندانها می‌باشد.
  
  
• اکلوزال : برای تصویربرداری از فک فوقانی و تحتانی در سطح مقطع دهان می‌باشند.
  
  
• بایت وینگ Bite wing : برای بررسی تاج دندانها استفاده می‌شود.
  
  

امولسیون فیلمهای دندانی ضخیمتر از فیلمها دو طرفه می‌باشد.

اولین دستگاه رادیولوژی در ایران به دست پرفسور حسابی راه اندازی شد. پس جا دارد که جامعه ی رادیولوژی اطلاعاتی از زندگینامه ی چنین مرد فرزانه ای داشته باشد .
پروفسور حسابی
سید محمود حسابی در سال 1281 (ه.ش), از پدر و مادری تفرشی در تهران زاده شدند. پس از سپری نمودن چهار سال از دوران كودكی در تهران, به همراه خانواده (پدر, مادر, برادر) عازم شامات گردیدند. در هفت سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت, با تنگدستی و مرارت های دور از وطن در مدرسه كشیش های فرانسوی آغاز كردند و همزمان ...

زمانی كه رحم و لوله های رحمی با مواد كنتراست محلول در آب پر شدند، رادیولوژیست قادر به مشاهده و تشخیص آناتومی و عملكرد آنها خواهد شد.

موارد استفاده از این آزمون چیست؟

HSG عمدتا به منظور آزمودن زنانی كه در باردارشدن مشكل دارند استفاده می شود و به رادیولوژیست این امكان را می دهد تا شكل و ساختار رحم، بازبودن لوله های رحمی و هر جای زخمی (Scar) را در داخل حفره پریتوئن (صفاقی) را ارزیابی كند.

این روش به منظور تشخیص سقط غیرعمدی جنین كه به علت آبنرمالی های مادرزادی رحم است می تواند مورد استفاده قرار گیرد و وجود و شدت انی آبنرمالی ها را كه شامل تومورها، چسبندگی ها و فیبروز رحمی است را تعیین كنند.

همچنین از HSG به منظور ارزیابی بازبودن لوله های رحمی و كنترل اثرات جراحی لوله های رحمی استفاده می شود. از اثرات جراحی لوله های رحمی می توان به موارد زیر اشاره كرد:

• انسداد لوله های رحمی به علت زخم یا عفونت
• بستن لوله های رحمی
• بسته شدن لوله های رحمی در جریان استریلیزاسیون
• دوباره باز كردن لوله های رحمی به دنبال استریلیزاسیون یا بیماریهای انسدادی

من چگونه خود را برای این آزمون آماده سازم؟

این آزمون در بهترین شرایط یك هفته پس از قاعدگی ولی پیش از تخمك گذاری انجام می گیرد تا مطمئن شویم كه شما در طول آزمون باردار نبوده اید.

اگر شما به بیماری عفونت مزمن مثانه یا بیماری های مقاربتی در زمان آزمون كه درمان نشده است مبتلا هستید باید به پزشك یا تكنسین خود اطلاع دهید.

شب قبل از آزمون، ممكن است از شما خواسته شود تا از لازیکس به منظور خالی كردن روده های كوچك تان استفاده كنید تا رحم و ساختمانهای اطراف آن به وضوح دیده شوند.

ممكن است پیش از آزمون از داروی مسكنی برای راحتی شما در حین آزمون داده شود. بعضی از رادیولوژیست ها پیش از آزمون یا بعد از آن داروی ضد عفونت را برای شما تجویز می كنند.

شما باید قبل از آزمون پزشك خود را در مورد داروهایی كه استفاده می كنید یا در مورد موادی كه به آنها حساسیت دارید به خصوص مواد كنتراست، مطلع سازید. همچنین پزشك خود را از بیماری های اخیر خود باخبر سازید.

ممكن است از شما خواسته شود تا قسمتی یا همه لباسهای خود را در بیاورید و لباس مخصوصی را بپوشید. همچنین ممكن است از شما خواسته شود تا جواهرات و عینك خودیا هر موردی كه فلزی باشد را از تن خارج كنید.

در صورت احتمال وجود بارداری پزشك یا تكنسین خود را آگاه كنید. بسیاری از آزمون های رادیولوژی در طول دوره بارداری به علت وجود جنین انجام نمی گیرند.  

این آزمون چگونه انجام می شود؟

پرتوهای ایكس فرمی از تشعشع هستند مثل نور یا امواج رادیویی. پرتوهای ایكس از بیشتر مواد مثل بدن عبور می كند. هنگامی كه این پرتو با دقت بسیار در قسمتی از بدن كه مورد آزمایش است قرار داده می شود، ماشین پرتوی ایكس تشعشع كمی را تولید می كند كه از میان بدن عبور كرده و بر روی فیلم ثبت می شود.

كمی قبل تصاویر به شكل یك عكس نگاتیو ذخیره می شوند. امروزه، بیشتر تصاویر به صورت فایل دیجیتال هستند كه به طور الكترونیكی ذخیره می شوند. این تصـاویر به راحتی در دسترس بوده و بعضی وقتها با تصاویر X-Ray  قبلی برای تشخیص و كنترل بیماری مورد مقایسه قرار می گیرد.

این آزمون چگونه اجرا می شود؟

این آزمون معمولا برای بیماران سرپایی انجام می شود.

بیمار بر روی كمرش روی تخت رادیولوژی دراز كشیده، زانوهایش را خم كرده و یا پاهایش را بر روی وسیله ای قرار خواهد داد. یك وسیله به نام اسپكولوم داخل واژن قرار خواهد گرفت، گردن رحم یا سرویكس تمیز شده، سپس كاتتری به داخل گردن رحم (سرویكس) قرار داده می شود. اسپكولوم برداشته شده و بیمار با دقت زیر دستگاه پرتونگاری قرار خواهد گرفت. سپس مواد كنتراست از طریق كاتتر داخل حفره رحمی، لوله های رحمی و حفره صفاقی وارد شده و تصاویر گرفته خواهد شد.

در بعضی موارد، اگر به آبنرمالی خاصی برخورد شود، از بیمار تقاضا می شود تا استراحت كرده و به مدت 30دقیقه صبر كند و بعد از آن تصویر تاخیری گرفته خواهد شد. تصاویر تاخیری می تواند راهنمایی برای یافتن وضعیت بیمار می باشد زیرا تصاویر با كنتراست چنین موقعیتی را ایجاد نمی كنند.

در بعضی موارد، تصیویری در روز بعد گرفته خواهد شد تا از نبود جای زخم در اطراف تخمدان اطمینان حاصل شود.

زمانی كه آزمون پایان یابد، كاتتر بیرون آورده می شود و بیمار می تواند بنشیند.

در زمان اتمام آزمون از شما تقاضا می شود تا زمانی كه رادیولوژیست تعیین كند كه تمام تصاویر ضروری گرفته شده است یا نه.

این آزمون در طول مدت 30 دقیقه كامل می شود.

من در طول این آزمون چه چیزی احساس خواهم كرد؟

بیمار در این آزمون درد كمی را تحمل خواهد كرد. ناراحتی و انقباض كمی در هنگام وارد كردن كاتتر و تزریق مواد كنتراست احساس می شود. ولی این احساس خیلی زود پایان می یابد. همچنین ممكن است سوزش كمی در پریتوئن، درد كمی در پائین شكم احساس كنید ولی این مورد سریعا برطرف خواهد شد. دیدن لكه در بسیاری از خانم ها تا چند روز بعد از انجام این آزمون طبیعی و نرمال است.

 فواید و مضرات این آزمون چیست؟

فواید:

• HSG آزمونی است كه به میزان مختصری تهاجمی بوده و عوارض جانبی كمی دارد.
• HSG آزمون كوتاهی است كه می تواند اطلاعات بسیار ارزشمندی را از آبنرمالی های متنوعی كه باعث نازایی یا مشكلات ناتوانی حمل جنین می شود را به پزشك بدهد.
• اغلب HSG لوله های رحمی را كه مسدود شده اند باز كرده و بعد از آن بیمار می تواند باردار شود.
• هیچ تشعشعی در بدن بیمار بعد از آزمون باقی نمی ماند.
• X-Ray اغلب هیچ اثرجانبی را در حیطه تشخیصی ندارد.

مضرات:

• همیشه شانس كمی برای ابتلا به سرطان در پرتوگیری های شدید وجود دارد. هر چند فواید این آزمون بیشتر از مضرات آن است.
• دز تشعشعی موثر از این آزمون در حدود 1mSv است كه تقریبا برابر دز میانگین دریافتی از پرتوگیری پس زمینه ای در طول4 ماه می باشد.

همانطور که می دانیم تابش اشعه ماوراء بنفش به بدن ما و تمام کائنات آسیب هایی دارد.
و یکی از اعجاز قرآن کاربرد داشتن آن در تمامی اعصار است که با مرور زمان و مدرن شدن زندگی شگفتی آن بیشتربه چشم میخورد.حال به بررسی این آسیبها از دیدگاه قرآن میپردازیم.
از دقت در مباحث گذشته روشن میشود کتاب الهی هدی للناس , هدایتگر مردم است و حاوی تمام مطالب باشد.
چند پرسش درباره ی حطمه:
نکته مهم، معنای «حطمة» است. چرا به جای آن، لفظ جهنم، جحیم، نار و امثال آن را به کار نبرد؟ چرا لفظ مجملی را به کار برد که بخواهد دوباره با «و ما ادریک مالحطمة» نظر همگان را به آن جلب کند و حتی پیامبر اکرم(ص) را نسبت به آن بی‏اطلاع جلوه دهد؟ چرا لفظی را ....

به کار برد که تا آخر سوره بخواهد همان را توضیح دهد
«حطمه» شکننده غرور و تکبر
«حُطمة» به معنای خُردکننده و شکننده است، اما اینکه چرا خُردکننده است و چه چیز را خُرد می‏کند و می‏شکند، در آیه ذکر نشده است. از تناسب این آیه با آیه‏های قبل روشن می‏شود حتما یکی از مصداقها و مواردی که «حطمه» آن را خُرد می‏کند، غرور شخص متکبر است، زیرا مسلما انسانهای عیب‏جو و بدگوی، خود را از دیگران بهتر و بالاتر می‏بینند که به خود جرأت می‏دهند از دیگران بدگویی کنند، بلکه باید خود را از دیگران بسیار بهتر و بالاتر بدانند که از غیر، زیاد عیبجویی و بدگویی کنند. با پرت کردن آنان چونان اشیای پست و بی‏مقدار در جای خُردکننده و شکننده، به طور حتم غرور و خودبرتربینی آنان را می‏شکند. نه تنها این امر در آخرت اتفاق می‏افتد، بلکه گفتن و اعلام چنین چیزی در دنیا غرور و نخوت آنان را خواهد شکست، زیرا آنان موجوداتی هستند که به خاطر قدرت و مال، همیشه در بهترین جایگاهها نشسته و دیگران از آنان تملق گفته‏اند و آنان باد به غبغب انداخته، ثنای ثناگویان را گوش داده و خود را ربّ اعلای مردم دانسته و مرگ را تنها برای دیگران تصور کرده و خود را جاودانه انگاشته‏اند! اکنون با ندایی در دنیا مواجه شده‏اند که خلاف وضع موجود را اعلام می‏کند. از این‏رو برمی‏آشوبند و آشفته می‏شوند و برای جبران ضعفها، بزرگ‏نمایی می‏کنند. پس همین ندا خُردکننده و شکننده است، حتی اگر در پس آن هیچ خبر و عذابی ـ بر فرض محال ـ نباشد، زیرا بزرگان گفته‏اند: «بالاترین جهاد، گفتن کلمه عدلی در پیشگاه سلطان ستمگر است».

علت شکنندگی «حطمه»
اما چرا خُردکننده است؟ شاید آیات بعدی جواب این سؤال باشد و بگوید «حُطَمَه» خُردکننده است، زیرا آتش قهر الهی است. خداوند قهاریتش بروز کرده و آتش قهرش برافروخته شده است. از این‏رو تنها برون و پوست را نمی‏سوزاند تا اساس بدن استوار بماند و خُرد نشود، بلکه به درون نفوذ می‏کند و عمق جان را می‏سوزاند و کاملاً همه جا را فرا می‏گیرد. به همین جهت جسم آن فرد کاملاً خُرد و ریز می‏شود و فرو می‏ریزد. چرا آتش قهر خداوند این گونه است؟ چه ویژگیهایی دارد که به درون هم نفوذ می‏کند؟ آیا این آتش در دنیا نظیر و مانندی دارد؟ جواب این سؤالها را بحثهای بعدی روشن خواهد کرد.

ارتباط «حطمه» با اشعه ماوراء بنفش

حال اگر به همین آیات با دید علمی امروزی نگاه شود، رموز و اشاره‏های دیگری دارد و حقایقی را معلوم و آشکار می‏سازد. اگر با صرف نظر از مطالبی که قبلاً توضیح داده شد، امروزه از هر دانشجو یا دانش‏آموز، حتی از مردم کوچه و بازار پرسیده شود: جسمی داریم که لطیف و نورانی و سوزاننده است ـ معنای «نار» ـ که به درون اشیا نفوذ می‏کند (تطلع علی الافئدة) و حرکت آن در ستونهای کشیده شده و مستقیم است (فی عمد ممددة) فورا جواب می‏دهند جواب یکی از اشعه‏های ماورای بنفش است که به خاطر کوتاه بودن طول موجشان به راحتی از اجسام عبور می‏کنند و به همین جهت گاهی آنها را طوری تنظیم می‏کنند که از پوست و گوشت عبور کند، ولی از استخوان عبور نکند، تا از درون عکس بگیرند و شکستگی استخوان و غیره مشخص شود. این اشعه‏ها بر خلاف نورهای معمولی که حرکتی مخلوطی دارند، دارای حرکتی استوانه‏ای و مستقیم هستند. اگر مردم این را می‏فهمند، آیا نمی‏توان گفت قرآن آن زمان به گونه‏ای صحبت کرده است که آنان تنها ویژگی جهنم را می‏فهمیده‏اند، ولی در زمان ما به گونه‏ای ملموس، مردم با آن سر و کار دارند؟ اگر جواب مثبت است، حال باز به معنای «حطمة» (خُردکننده و شکننده) بازگردیم و توجه کنیم امروزه سنگهای کلیه را با همین اشعه خُرد می‏کنند، تا خود به خود از مجاری ادرار دفع شود یا برخی سلولهای مخرّب و غده‏های بدخیم درونی را با همین اشعه از بین می‏برند. معلوم می‏شود توجه به این امور بوده است که لفظ «حطمة» به کار رفته است. حال اگر توجه شود تابش این اشعه توان زیادی دارد و برای بدن ضررهای فراوانی دارد و همان گونه که سنگ را می‏شکند، به استخوان و غیره آسیب می‏رساند، به گونه‏ای که طبیبان، در مواقع ضروری به مقدار ضرورت از آنها استفاده می‏کنند و معمولاً سایر بدن افراد را از معرض این اشعه، دور نگه می‏دارند و زمان تابش را به حداقلِ ممکن تقلیل می‏دهند تا آسیبهای کمتری به بدن وارد شود، اگر به آیه برگردیم و ببینیم در آن از «حطمة» به عنوان آتشی برافروخته یاد می‏کند، یعنی یک شعاع کوچک از یک روزنه ریز نیست، بلکه آتشی وسیع و فروزان است و از طرف دیگر بر همه اطراف شخص عیبجو و بدگویی که در آیات اول سوره به او اشاره شد، احاطه دارد (انّها علیهم مؤصدة)، حال با بلایی که از اشعه‏های ماورای بنفش و امثال آنکه مستقیما و به طور همه‏جانبه و برای زمانی طولانی به انسانی بتابد، چه بر سر او خواهد آورد، مسأله‏ای است که در تصور نمی‏گنجد، خصوصا اگر دقت شود آتش قهر الهی است و شاید ریزترین طول موجها و قویترین نورها، به کار برده شود!

شاید به همین جهت خداوند، به اَشْرَف و اَعْلَم و افضَل مخلوقات خود، یعنی پیامبر اکرم(ص) می‏فرماید: تو چه می‏دانی که حطمة چیست؟ وقتی او نداند، مسلما ما نمی‏توانیم از آن حتی تصوری ابتدایی داشته باشیم! به هر حال با این کشفیات علمی، هم به زبان , امروزی بودن قرآن واضح‏تر می‏شود و هم تهدیدهای خداوند در قیامت عینی‏تر می‏گردد. امید است مجموع این گفتار، ما را بر ضرر و زیانهای استهزای بدگویی و عیب‏جویی،و از خطرهای اشعه ماوراء بنفش بینا سازد، به گونه‏ای که خصلتهای ناپسند از جامعه و از تک تک افراد رخت بربندد به همان اندازه ای که از تابش این اشعه دوری می جوییم.

مشابه توموگرامهای معمولی است. با این تفاوت که صفحه فوکوس OPG دارای انحنایی مطابق با انحناهای فک ها است. تصاویر حاصله یک نمای کلی از موقعیت دندانها و اطلاعاتی از استخوانهای فک در اختیار قرار می دهد ( مندیبل و ماگزیلا ) همینطور اطلاعاتی از سینوسهای فک فوقانی و مفاصل بین فک ها و جمجمه ( مفصل تمپور و مندیبل ) قرار می دهد. علاوه بر این دستگاه OPG قادر است یک سفالوگرام لترال تهیه کند که نمای نیمرخ استاندارد جمجمه است. اطلاعات حاصله، دندانپزشکان و متخصصان پزشکی را در تشخیص ناهنجاریها و تهیه نقشه درمان برای مشکلات دندان کمک می نماید. در QDI تصاویر توسط   گزارش متخصص به ریاست دکتر   منصور بررسی می گردند. یک گزارش دقیق برای معاینات پزشکی تهیه می گردد. در شعبه Holyspirir  یک یونیت OPG تخصصی به عنوان Concoct نصب شده است. این ماشین به جهت تهیه تصاویر در مقاطع cross از مندیبل و ماگزیلا و تهیه یک نمای اختصاصی برای بیمارانی که کاندید ایمپلنت دندان هستند به کار می رود. اطلاعات مشابه توسط Dent scan بدست می آید که یک تکنیک CT تخصصی برای نمایش فک ها در ایمپلنت بیماران است. نمای نتایج حاصله توسط تیم گزارش دندان بررسی شده و گزارش می گردد ( تصویر سمت راست یونیت concot در بیمارستان Holyspirir است.

اتاق OPG :
اتاق OPG اتاقی است که دستگاه OPG و لترال سفالوگرام در آن قرار دارد.
ژنراتور ، تیوب اشعه x کنترل نیل ممکن است در اتاق عکسبرداری قرار بگیرند و یا اینکه ممکن است در اتاق مخصوص قرار داده شود.
در یک انتهای   تیوب اشعه x و انتهای مقابل آن نگهدارنده کاست مستقر می گردد.

پروسه عملی :
چانه بیماران روی یک استراحتگاه ثابت شده ، چانه در مرکز C آرم، بین تیوب اشعه x و نگهدارنده کاست فیلم قرار می گیرد. آرواره ها روی یک راهنمای پلاستیکی کوچک قرار داده می شود و ثابت می گردد. بیشتر OPG در وضعیت ایستاده بیماران شکل می گیرد.
در طول اکسپوز تیوب اشعه x و کاست فیلم طول آرواره ها می چرخد. یک اکسپوز برای چند ثانیه صورت می گیرد در حالیکه بیمار در وضعیت ثابت باقی مانده است. کاست فیلم به صورت عرضی در طول اکسپوز حرکت می کند. اگر یک نیمرخ سفالومتری درخواست شده باشد، سر در یک محافظ مخصوص قرار می گیرد که مخصوص نیمرخ سفالوگرام می باشد. دز اشعه x کم می باشد. شیلد سربی و شیلد تیروئید در زمان درخواست یک اکسپوز به یک بافت می بایستی استفاده شود. این پروسه عملیاتی بدون درد می باشد.
- برای یک OPG چه آمادگی درخواست می شود ؟
هیچ نوع آمادگی برای یک OPG ، لترال سفالوگرام ، اسکن دندان و concot لازم نمی باشد.

IVP یا Intravenouspyelography یك آزمون رادیولوژی از كلیه ها مجاری ادراری و مثانه است كه از مواد كنتراست یونی تزریق شونده داخل ورید استفاده می شود.

رادیولوژی یك آزمون پزشكی غیرتهاجمی است كه به پزشك در تشخیص و درمان بیمار كمك می كند. این تصویربرداری رادیولوژی شامل پرتودهی به قسمتی از بدن با استفاده از دز كمی از پرتوهای یونیزان است كه تصاویری از داخل بدن ایجاد می كند. پرتونگاری ها از قدیمی ترین و رایج ترین فرم های تصویربرداری پزشكی هستند.

زمانی كه ماده كنتراست به داخل وریدی از دست بیمار تزریق می شود این ماده از طریق جریان خون به حركت در آمده و در كلیه ها و سیستم ادراری تجمع می یابند و این مناطق را به رنگ ...

آنژیوگرافی گونه ای گرافی و آزمون با اشعهX  است که در آن از فلوروسکوپی به منظور گرفتن کلیشه های مورد نظر از جریان خون عروق خونی استفاده می گردد.یک لوله انعطاف پذیر باریک به نام کاتتر درون رگ فمورال ( رانی ) در قسمت بالایی ران یا در بالای مفصل آرنج ( رگ براکیال یا بازویی  ) قرار گرفته و به سمت منطقه مورد نظر هدایت می شود ،سپسdye  ( ماده کنتراست زا ) که شامل ید می باشد به درون رگ مورد مطالعه تزریق شده تا در کلیشه های اشعه X  ،عروق بیشتر و بهتر قابل رویت گردند.

 تصاویر آنژیوگرافی را می توان در فیلمهای x-ray معمولی تهیه نمود و یا بصورت تصاویر دیجیتالی در کامپیوتر ذخیره نمود. آنژیوگرافی ریه به منظور ارزیابی شریانهایی که به سمت ریه می روند ( شریانهای پولموناری ) و عروق خونی داخل ریه استفاده می گردد. در آنژیوگرافی همچنین میتوان تنگی یا انسداد در عروق خونی را آشکار نمود. 
                                                                              
به چه علت آنژیوگرافی ریه انجام می گردد؟

آنژیوگرافی ریه به منظور شناسایی و آشکارسازی امبولی ریوی pulmanary embolismانجام می گردد. امبولی ریوی یک انسداد در داخل شریان ریوی است که به طور ناگهانی جریان خون به ریه را کاهش می دهد. امبولی ریوی به طور معمول به علت یک لخته خونی blood  clot ایجاد میگردد. در هر صورت به دلیل تراکم چربی، هوا یا تومور نیز حاصل می گردد. نشانه هایی که امبولی ریوی را ممکن است آشکار نماید شامل درد قفسه سینه به شکل ناگهانی و غیره منتظره ، تنفس کوتاه و ضربان قلب سریع می باشد.
آنژیوگرافی ریه همچنین برای اندازه گیری فشارخون در طی تامین جریان خونی ریه ها استفاده می شود تا ابنورمالیهای ریوی ویا انسداد و تنگی عروق شناسایی شود.

چگونگی آماده سازی برای آنژیوگرافی

قبل از انجام آنژیوگرافی ریه پزشک خود را مطلع سازید در صورتیکه شما:
1-قطعاً یا احتمالاً حامله هسنید.
2-به داروی کنتراست زا شامل ید ویا هر ماده ید دار حساسیت دارید.
3-هر گونه واکنش آلرژیک شدید (anaphylaxis ) به هر ماده ( نیش زنبور یا خوردن غذاهای دریایی ) را تجربه کرده اید.
4- مبتلا به آسم می باشید.
5- حساسیت به داروی درمانی دارید.
6- مبتلا به هر گونه مشکل خونی هستید و یا تحت درمان خونی می باشید.
7- مبتلا به بیماری کلیوی یا دیابت هستید بخصوص اگر برای کنترل دیابت metformin مصرف می کنید. ماده کنتراست مورد استفاده در طی آنژیوگرافی ممکن است آسیب کلیوی در افرادیکه کارکرد ضعیف کلیوی دارند ، ایجاد کند.در صورت داشتن مشکل کلیوی در تاریخچه بیمار، آزمونهای خونی ( کنترل کراتین ، نیتروژن و اوره خونی ) قبل از آنژیوگرافی باید انجام گردد تا ثابت نماید تا کلیه ها فانکشن و کارکرد کامل دارند. لذا برای اطلاعات بیشتر ، بررسیهای خونی   creatinine و کلرانس کراتینین creatinine clearance ، Blood urea nitrogen ،  مطالعه گردد.
8- بلاک قسمت چپ قلب و یا Pace maker  داشته باشد.
6 تا 8 ساعت قبل از آزمون نخورید و نیاشامید.
آنژیوگرافی پولموناری را میتوان در بیماران  بستری و سرپایی انجام داد . اگر آزمون در بیمار سرپایی انجام می پذیرد، بیمار تا چندین ساعت پس از انجام آنژیوگرافی و قبل از ترخیص به منزل باید تحت مراقبت قرار گیرد در صورتی که بیمار شب هنگام ترخیص می گردد، حضور همراه ضروری است. بیمار تحت کنترل پزشک می باشد تا زمانیکه به تشخیص پزشک بیمار قادر به ترخیص باشد.
ممکن است بیمار تست خون قبل از آنژیوگرافی داشته باشد. در عین حال آرام بخش برای ایجاد آرامش و تسکین درد احتمالی ، یک ساعت قبل از شروع آزمون تجویز می گردد.
پزشک رادیولوژیست، مراحل انجام آزمون و ریسک موجود را با جزئیات به بیمار توضیح خواهد داد و بیمار رضایت لازم قبل از انجام آنژیوگرافی را باید داشته باشد. اطلاعات پزشکی کامل در ارتباط با آزمون به بیمار کمک می کند تا اهمیت آزمون را متوجه شود.

چگونگی انجام آزمون

آنژیوگرافی به طور معمول با پزشک رادیولوژیست به اتفاق پزشک دیگر ، تکنولوژیست رادیولوژی و یک پرستار صورت می گیرد.
در صورتی که طلا و وسایل اضافه در تصاویر اشعه X  مزاحمت ایجاد نماید بهتر است از پوشش بیمار جدا گردد که البته این نکته به منطقه مورد آنژیوگرافی وابسته می باشد.
سوزن داخل سیاهرگی ( Fine intravenous needle )  ممکن است در پشت دست یا داخل آرنج بیمار قرار گیرد این سوزن به پزشک اجازه می دهد تا داروهای لازم را در صورت نیاز در حین کار به بیمار تزریق نماید.
وسیله ای به نام Pulse oxymeter موجود است که سطح اکسیژن خون را اندازه گیری می کند و پالس حاصل ( به انگشت یا گوش بیمار چسبیده است ) را نشان می دهد .
الکترودهایی برای مونیتور، rate قلب و ریتم آن در نظر گرفته می شود که به بازوها، ساق ویا قفسه سینه متصل  می شوند.
در حین آزمون بیمار به صورت supine  بر تخت رادیولوژی خوابیده و در صورت نیاز pad  یا بالش در صورت عدم مزاحمت در کیفیت آزمون و تصویربرداری ، استفاده می گردد. در صورت عدم ایجاد مشکل خاص در حین تصویربرداری، شیلد سربی یا اپرون  apronدر زیر ناحیه لگنی و تناسلی بیمار برای محافظت در مقابل اشعه X، قرار می گیرد. فلوروسکوپ به طور مستقیم در بالای بیمار حرکت می کند که باید قدرت حرکت بالا و پایین را نیز داشته باشد.
ماده کنتراست به داخل رگ از میان کاتتر تزریق می شود .محل مورد کاتتریزاسیون باید تمیز و Shave  شده باشد.
در ابتدا پزشک مقدار معین داروی بی حسی را برای بی حس نمودن منطقه مورد puncture  تزریق می نماید و آنژیوکت یا سوزن را به داخل رگ وارد نموده (در آنژیو گرافی ریه بر خلاف سایر آزمونها کاتتریزاسیون از طریق ورید انجام می گردد). در درون کاتتر، سیم راهنما یا Guide wire  جای گرفته و در داخل رگ خونی وارد می شود. پس گاید ( سیم راهنما ) به سمت بالا در جهت رگ اصلی شکم و ریه هدایت میشود تا نوک کاتتر در رگ خونی قسمت مورد مطالعه قرار گیرد. محل کاتتر در طی فلوروسکوپی کنترل می شود. پس از قرار گیری کاتتر در مکان مورد نظر ماده کنتراست تزریق میشود. در طی تزریق از بیمار خواسته می شود تا نفس کشیده و برای چندین ثانیه نفس خود را نگه دارد.آنگاه  یک سری کلیشه  x-ray تهیه می شود. بیمار باید به آرامی برای جلوگیری از محو شدن تصویر بخوابد. بسته به مشکل مورد نظر پروسه ممکن است بیش از یک بار تکرار شود.
آنژیوگرافی ریه بین 1 تا 2 ساعت طول می کشد پس از انجام آزمون ، کاتتر از محل خارج شده و فشار لازم به مدت 10 تا 15 دقیقه برای جلوگیری از خونریزی  به محل پانکچر و کاتتریزه وارد میشود. منطقه پانکچر، بانداژ محکم شده و در صورت درد، داروی مسکن تجویز می گردد. در صورتی که کاتتر درون بازو جای گرفته باشد بهتر است که هیچ گونه خونریزی از محل پانکچر puncture نباشد و فشارخون تا چند روز کنترل گردد. در صورتی که کاتتر در کشاله ران قرار داده شده بهتر است که پا تا 8 ساعت پس از آزمون بصورت straight قرار گیرد می توان بسته یخ را برای کاهش درد در منطقه   puncture  قرار داد.
چگونه و چقدر آنژیوگرافی توسط بیمار احساس می شود
تزریق ممکن است باعث ایجاد درد در مدت کوتاهی شود و بیمار درد کوتاه مدت ناگهانی را در هنگام قرارگیری کاتتر در رگ ممکن است احساس نماید . بیمار ممکن است فشار حرکت کاتتر را احساس نماید. در شرایط ناراحتی بدین شکل ، بهتر است پزشک خود را مطلع سازید. درد و ناراحتی بیمار ممکن است با داروهای تسکینی مازاد کاهش یابد. زمانی که ماده کنتراست تزریق می گردد بیمار احتمالاً گرما را در ناحیه مورد مطالعه احساس خواهد کرد. بیمار بهتر است از پزشک سؤال نماید که چه زمان و کجا گرما احساس می نماید یا به زبان ساده تر گرم میشود( گر گرفتگی ).  
احساس حساسیت به گرما و گرم شدن در گروهی از بیماران  شدید و در گروهی خفیف می باشد .
 بیمار ممکن است دچار سر درد کوتاه مدت، برافروختگی صورت و ایجاد طعم شوری و فلزی در دهان گردد. این احساس ها ممکن است به سرعت از بین برود گروهی از افرا د دچار تهوع شده و این احساس آنها با استفراغ همراه خواهد بود. اما در هر صورت این مورد چندان رایج نیست .بیمار در حین تزریق ممکن است دچار سینه درد و سرفه شود اما بهتر است از سرفه کردن اجتناب نماید. پس از انجام آزمون ، احتمال وجود کبودی و خون مردگی در محل ورود کاتتر، وجود دارد.

ریسکها و خطرات آزمون

اگرچه خطرات و ریسک ایجاد هر گونه مشکل حاد و بزرگی توسط آنژیوگرافی ریه بسیار کم است ،اما شماری از عوارض ممکن است حاصل شوند. در بیشتر موارد ، عوارض در حین آزمون یا 2 ساعت پس از انجام آزمون بوجود می آیند:
1- ریسک جزیی از لحاظ ایجاد و گسترش واکنشهای آلرژیک به مواد کنتراست ید دار وجود دارد.این واکنش ممکن است خفیف ( بصورت جوشهای پوستی و احساس خارش ) و یا شدید ( تنفس سخت و تنگی نفس و شوک ناگهانی ) باشد. مرگ و میر به جهت واکنشهای حساسیتی نادراست. بیشتر reaction  ها را میتوان با دارو کنترل نمود. اما بهتر است  در صورت داشتن هر گونه واکنش آلرژیک و حساسیتی ( مثل تب  - الرژی به ید- اسم -کهیر - آلرژی غذایی ) پزشک خود را مطلع سازید.
2- احتمال کمی وجود دارد که کاتتر به رگ آسیب رساند و لخته خون از دیواره رگ کنده شود. این لخته جدا شده ممکن است به سمت ریه رفته و سد راه جریان خون شود( امبولی ریه pulmonary embolism)
3- آسیب به کلیه به عنوان یک ریسک احتمالی است که ممکن است به نارسایی کلیه منتهی شود. ماده کنتراست مورد استفاده در حین آزمون کم آبی بیش از حد و آسیب مستقیم به کلیه ها را می تواند ایجاد نماید. لذا این مسئله نگرانی خاصی را برای افراد مبتلا به مشکلات کلیوی ، دیابت ، یا بیماران مبتلا به dehydration ( از دست رفتن آب بدن ) بوجود می آورد. توجهات خاص در حین آنژیوگرافی برای بیماران مبتلا به این مشکلات لازم می باشد.
4- همواره خطر جزیی از جهت expose و در معرض اشعه X قرار گرفتن وجود دارد ( در اشعه های سطوح کم استفاده شده در این آزمون ) در صورت نیاز اساسی به آنژیوگرافی، آسیب اشعهX در مقایسه با سود و منفعت فراوان آزمون ، بسیار کم می باشد.
5- ریسک پایینی از جهت ایجاد ضربان قلب نا منظم و ابنورمال وجود دارد که معمولاً بدون درمان خاصی این ابنورمالی رفع می گردد.
اگر بیمار دچار ضعف عضلات صورت ، مشکل بینایی یا بیان منقطع و نا مفهوم شد و یا ساق پای بیمار سرد ، دچار رنگ پریدگی و یا سستی و بی حسی، در هنگام و یا پس از آزمون گردید باید به سرعت پزشک یا پرستار را مطلع سازد.
نتایج
پزشک ممکن است بلافاصله پس از آزمون به گروهی از نتایج آزمون و برداشتهای حاصل از آزمون اشاره نماید، اما گزارش کامل در طی دو روز بهتر است آماده گردد.
Angiography of the lung                                        
نرمال:   
ماده کنتراست بطور مساوی و یکنواخت در داخل عروق خونی جریان یابد.
هیچگونه تنگی، انسداد یا پربودن ماده حاجب در قسمت و یا دیگر ابنورمالهای عروق خونی دیده نشود . فشار شریان پولموناری نرمال باشد.
ابنرمال : 
انسداد یا تنگی موجود در یک شریان ریوی ، وجود لخته خون یا هر ماده دیگر که راه جریان خون به ریه را می بندد، آشکار میشود(امبولی ریه ) که در این صورت عروق ابنرمال و غیر طبیعی یا blockage در بین عروق ریه وجود دارد.
اگر عروق خونی در موقعیت طبیعی و نرمال نباشد بیانگر وجود تومور و یا هر توده فشاری خواهد بود.

چه عواملی بر آزمون تاثیر می گذارد

1- آنژیوگرافی برای افراد حامله انجام نمی گیرد.
2- اگر بیمار نتواند آرام بخوابد یا تنفس خود را بدرستی در حین آزمون نگه دارد ( جلوگیری از آرتیفکت حرکتی و تنفسی ) نتایج درستی از آزمون بدست نخواهدآمد.
3- گرفتگی و انسداد یا انحنا و خمیدگی عروق که در اثر آرترواسکلروزیس ، فشارخون بالا و یا سن ایجاد میگردد ممکن است قرار گرفتن کاتتر را در محل صحیح خود مشکل سازد و یا حتی از قرارگیری درست کاتتر درمحل    مناسب ، جلوگیری نماید.
4- در صورتی که عروق خونی تامین کننده خون ریه ها فشار بالا داشته باشند، آنژیوگرافی ریه انجام نمی پذیرد hypertention)  .(pulmonary
 (MRA) Magnetice resonance angiograghy و CT Angiographyدر بسیاری از موارد جایگزین آنژیوگرافی معمولی شده اند چرا که این آزمونها به مقدار کمتر تهاجمی هستند و در عین حال آسانتر بوده و در بیشتر مواقع  به همان اندازه آنژیوگرافی ریه صحت دارند و حتی به آنژیوگرافی نیز برتری و رجحان دارد.
 (DSA) Digital subtraction angiography ترکیبی از تکنیکهای آنژیوگرافی و عملکرد کامپیوتر می باشد که تصاویر حاصل از عروق را بهتر نشان می دهد . در طیDSA  ،  دو تصویر اشعه X  دریافت شده که یکی قبل از تزریق ماده حاجب و دیگری پس از تزریق ماده حاجب می باشد. کامپیوتر تصاویر استخوان و بافت نرم و دیگر ساختارهای مزاحم موجود در اولین عکس را از دومین تصویر حذف می نماید  و تصویر نهایی بر مونیتور  که فقط شامل عروق خونی می باشد نمایان می گردد. DSA   امکان استفاده از ماده حاجب کمتری را نسبت به آنژیوگرافی استاندارد فراهم می کند اما در عین حال این تکنیک بسیار به حرکات بیمار در حین تصویر برداری حساس می باشد.

میلو گرافی عبارت کلی است که برای رادیوگرافی از ساختمان CNSکه در داخل کانال مهره ای واقع شده است، بکار می رود .
این ازمایش با تزریق ماده حاجب به فضای ساب اراکونوئید از طریق سوراخ مهره ای  انجام می گیرد.
در بیشتر نقاط MRIبه طور گسترده جایگزین میلوگرافی شده است .
میلوگرافی به عنوان یک روش ازمایش در بیمارانی که ممنوعیت MRIدارند(افرادی که دارای ضربان ساز قلبی هستندو...)جهت نشان دادن جزئیات تشریحی کانال نخاعی ،ریشه های عصبی، تومورها، فتق دیسک(herniated disk) ،و همچنین برای تشخیص محدود شدن ساب اراکونوئید و تشخیص تنگی ستون نخاعی با تعیین الگوی جریان مایع CSF بکار می رود .

 وضعیت تشریحی:

 نخاع در داخل ستون مهره ها به شکل استوانه ای باریک از سوراخ پس سری تا ناحیه کمر امتداد دارد. طول نخاع در اقایان کمی بلندتر از خانم هاست . طول ستون مهره ها بلندتر از نخاع است،به طوری که نخاع در دوران جنینی در سطح دومین قطعه ساکروم قرار دارد ،اما چون رشد کانال مهره ای بیشتر از نخاع است انتهای طناب نخاعی به بالا کشیده می شود و در بدو تولد در حد سومین مهره کمری و در افراد بالغ در حد بالایی دومین مهره کمری قرار می گیرد ،به قسمت انتهایی نخاع مخروط (conus medullaris)می گویند که از آن رشته های موسوم به ریشه های اعصاب نخاعی که تا سطح دومین قسمت ساکروم کشیده اند منشعب می شوند .
 
نخاع از خارج به داخل از سه لایه(مننژ)احاطه شده که این لایه ها بواسطه فضاهایی از یکدیگر جدا می شوند :
لایه سخت شامه(dura mater) لایه خارجی مننژ که از یک لایه الاستیک محکم ساخته شده که محل اتصالش از لبه های سوراخ پس سری تا حد دومین قسمت خاجی کشیده شده است  . بین این لایه و جدار و جدار کانال مهره ای فضای اپی دورال قرار دارد که از بافت همبند سست حاوی بافت چربی و عروق خونی است .
لایه عنکبوتیه(araconoid mater) لایه میانی مننژ که با لایه سخت شامه فضای ساب دورال را تشکیل می دهد در این فضا مقدار کمی مایع وجود دارد که CSF نیست
لایه نرم شامه (pia mater) لایه داخلی مننژ است که با لایه عنکبوتیه فضای نسبتا بزرگی بنام ساب اراکونوئید را تشکیل می دهد . این فضا حاوی مایع CSF میباشد این فضا به درون شیارهای مغز راه یافته و با بطن چهارم مغز و فضای دور عروقی ارتباط بر قرار می کند . در بعضی از نقاط فضای زیر عنکبوتیه بزرگ می شود که به انبار یا سیسترن معروف است ، بزرگترین سیسترن، سیسترن مگنا است که با بطن چهارم ارتباط دارد
مایع مغزی-نخاعی : قسمت اعظم این مایع توسط پالایش فعال شبکه های کوروئیدی بطن های جانبی و سوم و چهارم و مقدار کمی نیز از طریق پالایش جدار عروق مویرگی تولید می شود . مقدار ترشح این مایع در فرد بالغ500-600میلی لیتر در روز و حجم کلی آن در فضای ساب آراکونوئید و بطن های مغز حدود 90-150mlمی باشد،لذا مقدار زیادی از CSFمجددا" از طریق پرزهای عنکبوتیه جذب سینوس های سیاهرگی شده به خون باز می گردد . حجم این مایع در اطفال کم است لذا در جریان میلو گرافی  یا پنکسیون لمبار نباید حجم زیادی از این مایع خارج شود . CSFدر سیستم عصبی عمل حفاظتی داشته و بعنوان ضربه گیر عمل می کند . اولین بار والسالوا اهمیت این مایع را بیان نمود ،سپس ماژندی فیزیولوژی انرا تشریح کرد .
 
گردش CSFاز بطنهای جانبی شروع شده از طریق سوراخ مونرو وارد بطن سه و از راه سلویوس به بطن چهارم و سپس از راه دو سوراخ لوشکا و ماژندی وارد فضای ساب اراکونوئید می شود ، پس از آن CSFاز طریق سینوسهای سهمی توسط پرزهای اراکونوئید به درون سیاهرگها باز می گردد . بدین ترتیب مقدار ترشح CSFروزانه حدود سه برابر گنجایش فضای ساب اراکونوئید و بطن های مغزی است
 
 
اندیکاسیون:

آزمایش میلو گرافی به منظور مطالعه ساختمان تشریحی کانال مهره ای و ریشه های عصبی (رادیکول)و عوامل مرضی انها بخصوص اثر فشار بروی کانال ناشی از فشار تومورها و بویژه فشار فتق دیسک بین مهره ای و انسداد کانال مهره ای (Spinal canal block)و پرولاپس دیسک صورت می گیرد .
کنترا اندیکاسیون(contra-indication):
وجود خون در,CSFبیمارانی که فشار داخل جمجمه ای انها افزایش یافته،بیماران مبتلا به عفونت مننژو حساسیت شدید به ید
 
-مواد حاجب در میلوگرافیContrast media for myelography
 
از دو نوع کنتراست شفاف (negative)  و کدر(positive)استفاده می شود . کنتراست منفی شامل گازها می باشد که از CSFسبکتر بوده در بالاترین سطح مایع در کانال مهره ای قرار می گیرد .آزمون میلو گرافی با کنتراست منفیpnemo myelography نام دارد که اولین بار در سال 1919توسط دندی صورت گرفت.
هوا و اکسیژن از مواد حاجب منفی می باشد که در میلو گرافی بخصوص در نواحی گردن و پشتی استفاده می شود . بعلت جذب سریع اکسیژن امروزه هوا بعنوان مناسبترین گاز در میلوگرافی استفاده می شود.

مزایای پنمو میلوگرافی :

کاهش التهاب در کانال مهره ای ،عدم نیاز به خارج کردن و جذب سریع عامل کنتراست(گازها در فاصله 24تا 48 ساعت جذب می شوند ،نمایان سازی قابل توجه تمام طول کانال مهره ای و نخاع بخصوص در وضعیت نیمرخ و توموگرافی در این وضعیت مورد توجه می باشد . دانسیته ملایم گازها ضایعات کوچک کانال مهره ای را مانند وجود تومورهای کوچک بخصوص در محل اتصال معایب پنمو میلوگرافی
مشکل تکنیکی ،صرف وقت زیاد به همراه وسایل حساس ، خارج شدن مایع مغزی نخاعی ، تدا خل عامل کنتراست با گازهای موجود در نای و روده ها و ایجاد مشکل در وضعیت روبرو ، ضعف دانسیته گاز و تشخیص غلط و عوارض ناشی از تزریق گاز مانند تهوع ،استفراغ ،سردرد و اختلال در حس لمس را نام برد .
البته پنومومیلوگرافی با کشف مواد حاجب یددار منسوخ گردید
سر به گردن را بخوبی نمایان می سازد . همچنین پیچیدگیهای ریشه های عصبی که ممکن است با عوامل کنتراست مثبت قابل تشخیص نباشد با این روش به خوبی ارزیابی می گردد. 

آنژیوگرافی شریان فمورال
آنژیوگرافی فمورال روش gold standard برای نمایان کردن آناتومی شریانهای اندام تحتانی است و آخرین مرحله ارزیابی بیماری قبل از انجام عمل جراحی است.
یکی از شایع ترین بیماری ها که سیستم شریانی اندام تحتانی را مبتلا می سازد بیماری آترواسکلروریز ( Atherosclerosis ) می باشد و باعث انسداد شریانهای اندام تحتانی شده و همچنین علت عمده مرگ و ناتوانی در دنیای توسعه یافته است .

آرتریوگرافی روش بسیار مناسب و کارآمدی برای تشخیص محل درگیری در شریانها می باشد ، چون این روش می تواند استنوزیز ، دیلاتاسیون ،‌ انسداد ، پلاک یا اجسام ترومبوتیک را ( که معمولاً با نقص پرشدگی ( filling defects ) معلوم می شود ) نشان دهد .

بیماری آترواسکلروزیز به دو صورت ایجاد می شود ؛ ایسکمی حاد و ایسکمی مزمن .
ایسکمی حاد  Acute ischemia          
ایسکمی حاد معمولاً به دنبال حادثه ترومبوامبولیک ( thromboembolic ) ایجاد می شود . معمولاً بیماران از شروع حاد علائم ، به ویژه درد شدید شکایت می کنند . یافته های آنژیوگرافیک در این بیماران ، تعیین محل cut off و run off بدون تشکیل شریانهای collateral و یا با تشکیل تعداد کمی از شریانهای collateral همراه می باشد و ممکن است در هر سطحی از شریان ایجاد شود و بیشتر در سطح شریان تبیال ( tibial ) یا کف پا شایع هستند .
ایسکمی مزمن Chronic ischemia
ایسکمی مزمن در بیش از 80 درصد بیماران مبتلا به بیماری شریانهای اندام تحتانی ایجاد می شود .
آماده سازی بیمار
همانند سایر آزمونها بیمار بایستی آمادگی لازم را برای انجام آزمون داشته باشد . در ارزیابی عمومی بیمار نیز ، شرایط موجود بیمار مثل دیابت قندی ، فشار خون بالا، آنژین ، اختلالات خونی ، آلرژی قبلی نسبت به مواد حاجب رادیواپاک بایستی انجام شود . در همه بیماران عملکرد کلیه بایستی بررسی شود تا از دفع کافی ماده حاجب اطمینان حاصل شود .
چهار تا شش ساعت قبل از انجام آزمون بیمار بایستی غذای جامد نخورد . همچنین بیمار هنگام انجام آزمون دهیدراته نباشد .
نحوه انجام آزمون
پس از اینکه از آمادگی بیمار اطمینان حاصل شد ، بیمار برروی تخت می خوابد . این آنژیوگرافی نیز همانند اکثر آزمونها در صورتی که بیمار مشکل خاصی در شریان فمورال نداشته باشد از طریق شریان فمورال و با روش تراش فمورال انجام می شود .پس از اینکه محل پانکچر ضدعفونی شد ، بی حسی موضعی در محل پانکچر توسط تزریق 10ml لیدوکائین %2 ایجاد می شود .
پس از اینکه محل پانکچر بی حس گردید شیت شریانی وارد شریان فمورال می شود .
بدلیل طبیعت انتشاری بیماری انسدادی عروق ضروری است که در این آزمون علاوه بر شریانهای اندام تحتانی ، از آئورت شکمی و شاخه هایش به عنوان بخشی از آزمون آنژیوگرام تهیه شود .
کاتتر تحت هدایت فلوروسکوپی وارد شریان شده و به سمت آئورت شکمی هدایت می شود و نوک کاتتر در داخل شریان آئورت در حد فضای بین T12/L1 قرار می گیرد . برای تهیه آئورتوگرام به طور معمول از کاتتر Pigtail استفاده می شود که دارای سوراخهای جانبی می باشد . آنژیوگرام ها در نماهای AP و در صورت لزوم ابلیک و لترال تهیه می شود . در نمای لترال اغلب اطلاعاتی به دست می آید که ممکن است در نمای AP بدست نیاید . به طور تقریبی 50-40میلی متر ماده حاجب با آهنگ 25-20 میلی متردر ثانیه تزریق می شود . آنژیوگرام با 2 فریم در ثانیه ( FPS ) به مدت 4-2 ثانیه ، 1FPS  به مدت 5-3 ثانیه ،2/FPS 1( یا فریم یک ثانیه در میان ) به مدت 8-6 ثانیه تهیه می شود . قبل از تهیه آنژیوگرام ، تحت فلوروسکوپی تزریق ماده حاجب به منظور تست انجام می شود و با توجه به سرعت جریان خون و نحوه عبور ماده حاجب( Contrast clearance )  تعداد فریم ها در ثانیه کاهش و یا افزایش می یابد .
تهیه نماهای ابلیک برای شریانهای ایلیاک در بیشتر موارد لازم است .
به منظور آنژیوگرافی لگن و اندامها ، کاتتر پائین تر کشیده شده و در چهارسانتی متری بالای محل دو شاخه شدن آئورت قرار می گیرد .
با استفاده از روش stepping ( حرکت رویه تخت در حین تهیه آنژیوگرام ) از ml 90-60 ماده حاجب استفاده میشود . آنژیوگرام ها از ناحیه لگن ؛ با FPS1 به مدت 4 ثانیه ، ران ؛ FPS1 به مدت 3 ثانیه ، زانو ؛ FPS1 به مدت 4 ثانیه و ساق؛ FPS1 به مدت 4 ثانیه تهیه می شوند .
در دستگاه های  Digital Subtraction Angiography ) DSA) به طور معمول ماده حاجب با نسبت 3 : 1 رقیق می شود . حجم تزریق نیز با ضریب 2 کاهش می یابد بدون اینکه کیفیت تصویر تحت تاثیر قرار بگیرد .
در دستگاههای DSA قبل از تزریق ماده حاجب تصاویر ماسک ( mask ) تهیه می شود . این تصاویر به عنوان تصاویر زمینه استفاده شده تا از تصاویری که شامل ماده حاجب می باشند subtract شوند .
معمولاً در نمای AP منشا شریانهای فمورال سطحی و عمقی ( Superficial and profunda femoris )   در محل دو شاخه شدن شریان فمورال مشترک به طور جداگانه نشان داده نمی شود . به همین خاطر از نمای ابلیک استفاده می شود و در آن نما ، شدت انسداد در صورت وجود معلوم می شود . همین طور ، منشأ شریانهای ایلیاک داخلی ممکن است به طور کامل درنمای استاندارد AP رویت نشود ولی در نمای ابلیک بهتر نمایان شود.
نمای ابلیک تهیه شده بسته به نوع رگ مورد مطالعه دارد . نمای RAO ) LPO) برای ارزیابی محل دو شاخه شدن شریان فمورال مشترک راست و محل دو شاخه شدن شریان ایلیاک مشترک چپ ، نمای مناسبی می باشد .
از نمای ابلیک(RPO  ( LAO  نیز به منظور نمایش محل دو شاخه شدن شریان فمورال مشترک چپ و محل دو شاخه شدن شریان ایلیاک راست استفاده می شود.
برای ارزیابی ضایعات انسدادی فمورال ، پوپلیته و شریانهای Run off ، نمای AP به طور معمول کافی می باشد .
به منظور ارزیابی تومورها و آنوریسم ها در ران ، زانو وساق نمای لترال مفید می باشد . در مچ پا ، وقتی که پاها به سمت بیرون می چرخند شریانهایrun off دیستال بهتر نمایان می شوند .
پس از تهیه تمامی آنژیوگرام ها و بررسی مجدد آنها ، کاتتر بیرون کشیده شده و نیز شیت شریانی بیرون کشیده می شود و برای جلوگیری از خونریزی در محل پانکچر توسط انگشتان برروی شریان فشار وارد می شود . معمولاً فشار به مدت 15-10 دقیقه اعمال می شود و این زمان برای جلوگیری از خونریزی و تشکیل هماتوم در محل پانکچر کافی می باشد . این کار به ویژه در بیماران با فشار خون بالا و بیمارانی که مشکلات انعقادی دارند مهم می باشد .
بیمار بایستی پس از اتمام آزمون به مدت 6-4 ساعت استراحت مطلق داشته باشد . در صورت عدم موفقیت در روش ترانس فمورال برای عبور کاتتر از شریان ایلیاک به سمت آئورت بدلیل انسداد شریان ایلیاک از روش ترانس آگزیلاری یا ترانس براکیال استفاده میشود .

منبع
                   Abram`s  Angiography ,Vol II,chapter 67,page 1697,1705-1709,1713
                    Lower Extremity Atherosclerotic Arterial Disease,by Chadi Chahin,MD
                                                              www.emedicine.com           
آنژیوگرافی اندام فوقانی
  در این آزمون نیز همانند سایر آزمونها بیمار باید آمادگی های لازم را قبل از انجام آزمون داشته باشد. به طور معمول این آزمون نیز به روش ترانس فمورال انجام می شود و بسته به نوع اندیکاسیون آن، ممکن است علاوه بر آنژیوگرافی از اندام فوقانی، آنژیوگرافی از قوس آئورت و شاخه های آن برای بررسی آنها انجام شود. به منظور انجام آنژیوگرافی از قوس آئورت، از کاتتر pigtial استفاده می شود و بهتر است برای تهیه آنژیوگرام تیوب تشدید کننده تصویر (Image intensifier tube) در موقعیت LAO 35° قرار بگیرد تا شریانها کاملاً از هم جدا شوند و برروی هم همپوشانی ننمایند. با توجه به جریان سریع خون در قوس آئورت و washout سریع ماده حاجب بهتر است آنژیوگرامها با آهنگ FPS 6-5 تهیه شوند و ماده حاجب با آهنگ ml/s 20-15 و حجم کلی ml 25 تزریق شود.
  پس از تهیه آنژیوگرام از قوس آئورت و بررسی آن، در صورتی که منشأ شریان ساب کلاوین مورد نظر تنگی نداشت، کاتتریزه می شود. برای این منظور بیشتر از کاتترهای MP (multi purpose) استفاده می شود.پس از کاتتریزاسیون شریان ساب کلاوین،آنژیوگرام ها از شریان ساب کلاوین تا دیستال اندام فوقانی با آهنگ اکسپوز2FPSتهیه می گردند. با توجه به موقعیت کاتتر نیز ml 20-5 ماده حاجب 160-200mgI/ml به طور معمول کافی می باشد.
بایستی به این نکته توجه نمود در صورتی که اندیکاسیون انجام آنژیوگرافی بررسی AVM یا  AVF یا سایر مالفورماسیون های عروقی باشد که سرعت جریان خون و Washout ماده حاجب در آنها سریعتر است، از تعداد فریم (fps) و ماده حاجب بیشتر استفاده نمود. همچنین گرم نمودن دست به منظور دیلاتاسیون عروق و پر شدن بهتر شریانهای کوچک انتهایی از ماده حاجب پیشنهاد می شود.
اندیکاسیون های آنژیوگرافی اندام فوقانی :
1-   ترومای نافذ : بیشتر توسط گلوله یا ضربه چاقو ایجاد می شود که منجر به آسیب انتیما، پارگی عروق با یا بدون اکستراوازیشن خون، تشکیل سودوآنوریسم ، dissection، انسداد،ترومبوز یا اسپاسم، تشکیل فیستول شریانی – وریدی (AVF)، و جابه جایی شریان توسط هماتوم می شود.
2-   ترومای غیر نافذ : ترومای حاصل از آسیب مفصل یا استخوان، شکستگی ها و دررفتگی ها که می توانند منجر به آسیب شریانی شوند.
3-   آرترویواسکلروز(Arteriosclerosis)؛ آرتریواسکلروز سمپتوماتیک در مقایسه با اندام تحتانی در اندام فوقانی شایع نیست و آرتریوگرافی به ندرت در ارزیابی آن به کار می رود.
4-   Raynaud`s phenomenon ؛ حالت وازواسپاستیک آیدوپاتیک عروق کوچک اندامها است که به طور شایع در زنان جوان اتفاق می افتد و اغلب در مقایسه با اندام تحتانی در اندام فوقانی علامت دار می باشد. علائم شامل درد، بی حسی و سوزش، رنگ پریدگی، سیانوز و rubor می باشد و با سرما تشدید می شود.
5-       بیماری برگر ( (Buerger's disease
6-       مالفورماسیونهای شریانی – وریدی (AVM)
7-       آمبولیزاسیون
8-       Thoracic outlet obstruction
9-       Subclavion steal
10- تومورهای استخوان و نسج نرم: در گذشته به منظور تعیین stage تومور و planning جراحی یا کموتراپی تومورهای خوش خیم و بدخیم، هم اولیه و هم متاستاتیک، از آنژیوگرافی تشخیصی استفاده می نمودند. در حال حاضر، با گسترش و توسعه دستگاه های CT اسکن و MRI و پزشکی هسته ای، ارزش تشخیصی آنژیوگرافی به موارد نادری که سایر تجهیزات قادر به تعیین ارتباط تومور با ساختارهای عروقی مجاور نیستند، محدود می شود.
 
منبع :
Abrams` Angiography. Vol II, Chapter 69, pp 1755-1766 

زندگینامه رونتگن :

ویلیام کونراد رونتگن در بیست و هفتم مارس 1845 در لنپ استان راین لوار به دنیا آمد . او تنها فرزند یک بازرگان و تولید کننده پوشاک بود . مادرش کارلوت کنستانزه فروین ، از اعضای یک خانواده قدیمی لنپ ، ساکن آمستردام بود .
زمانیکه او سه ساله بود ، خانواده اش به آپلدورن در نیوزلند کوچ کردند و او در همانجا به مدرسه شبانه روزیه مارتینوس هرمان وان دورن رفت . او استعداد خاصی را از خود بروز نمی داد ولی عشق به طبیعت در او موج می زد . او شیفته گشت زدن در روستاها و جنگل های باز بود . او علاقه ی خاصی به ساخت ماشین آلات مکانیکی داشت ، ویژگی که تا بعد ها در او ماند .

در 1862 به مدرسه فنی در Utrecht  وارد شد که ناعادلانه به اتهام کشیدن کاریکاتور یکی از معلم ها ، که در اصل شخص دیگری آن را كشیده بود از آنجا اخراج شد . او سپس در سال 1865 در رشته فیزیک به دانشگاه Utrecht  رفت ، ولی به دلیل نداشتن اعتبارنامه  دانش آموز منظم، نتوانست وارد این دانشگاه شود . اما او شنیده بود که می تواند  با دادن آزمون ورودی به دانشگاه پلی تکنیک شهر زوریخ وارد شود . او پس از پذیرفته شدن در آزمون این دانشگاه، شروع به خواندن رشته مهندسی فیزیک کرد .

 او در سخنرانی های کلاسیوس شرکت می کرد و همچنین در آزمایشگاه  کنت کار می کرد . کنت و کلاسیوس   تاثیر زیادی در پیشرفت وی داشتند . در 1869 دکترای خود را از دانشگاه زوریخ دریافت کرد و سپس معاون کنت شد . و همان سال با او به wurzburg و سه سال بعد به Strasbourg  رفت . در 1874 مدرس دانشگاه Strasbourg  و در 1875 در دانشکده کشاورزی hohenheim  در wurtemberg  به سمت استادی دانشگاه منصوب گشت . در 1876 به عنوان استاد فیزیک به Strasbourg بازگشت .
او سه سال بعد ریاست دانشکده فیزیک giessen  را پذیرفت . بعد از آنکه دعوت نامه هایی مشابه ،  را از دانشگاه های jenna(1886) ، Utrecht(1888) رد کرد ، سر انجام در 1888 دعوتنامه دانشگاه wurzburg را پذیرفت . و جانشین kohlrausch  شد و در میان همکارانش helmholts  و  Lorenz  را کشف کرد .
در 1899 پیشنهاد ریاست دانشکده فیزیک Leipzig  را رد و در 1900 پیشنهاد مشابه را از دانشگاه munich  که در خواست خاصی از دولت باوارین ، به عنوان جانشین e.lommel  بود  را پذیرفت .
رنتگن مابقی عمرش را در همانجا ماند ، گرچه به او پیشنهاد های دیگری شد و آنها را نپذیرفت که از جمله آنها ریاست دانشکده فیزیک برلین بود .
اولین کار رنتگن که راجع به گرمای ویژه گاز ها بود در 1870 منتشر شد . که سال بعد توسط روزنامه ای بر روی رسانایی ویژه حرارتی کریستال ها پیگیری شد .
در میان دیگر مسائلی که او مورد مطالعه قرار می داد ، خصوصیات الکتریکی و خاصیت های دیگر کوارتز قرار داشتند . دیگر مطالعات او شامل : اعمال فشار بر نشانه های انگسار سیالات گوناگون ، تغییر پذیری مراحل نور ستاره قطبی با نفوذ های الکترومغناطیسی ، تغییرات در عملکرد دما و تراکم پذیری آب و سیالات دیگر ، پدیده ای به همراه گسترش نظرات نفت بر روی آب بود.
به هر جهت نام رنتگن عمدتا به همراه کشف اشعه ای که او آن را اشعه x نامید ، همراه می باشد .
در 1895 ، او در حال مطالعه پدیده ای به همراه عبور جریان برق از طریق گاز شدیدا فشار پایین بود . کار قبلی در این زمینه توسط  پلاکر(1868-1801) ، هیت تورف ( 1914-1824) ،  وارلی (1883-1828) ، گولدستین ( 1931 – 1850) ، ویلیام کروکس (1919-1832) ، هرتز(1894-1857) ، وان لنارد (1947-1862) ، انجام شده بود که با کار این دانشمندان مالکیت اشعه های کاتدی به نام گلدستین ثبت شد.
 
عصر 8 نوامبر 1895 ، او کشف کرد که اگر لوله تخلیه در یک مکان غیر قابل نفوذ محصور شود ، جعبه ضخیم سیاه ،  تمام نور را بیرون خواهد داد. و اگر او در اتاقی تاریک کار كند ،و یک صفحه کاغذی را روی یک سمت با پلاستینوسیانید باریوم بپوشاند ،آنگاه  در مسیر اشعه قرار بگیرد ،به فلوروسانت تبدیل می شود.
حتی زمانیکه فاصله آن از لوله تخلیه 2 متر بود ، در طول آزمایش های بعدی، او دریافت که ، اگر اشیایی با ضخامت های متفاوت، در مسیر اشعه ها قرار بگیرند ، روشنی تغییر پذیری را ، در زمانیکه در صفحه فتوگرافی ثبت شده اند ، نشان می دهد .
زمانیکه او برای لحظاتی دست همسرش را در مسیر اشعه ها در برابر صفحات فوتوگرافیک، ثابت نگه داشته بود ، مشاهده کرد که بعد از گسترش صفحه ، تصویر دست همسرش ، که سایه هایی از استخوان های دستش و انگشتر در انگشتش را نشان می داد، با نیم سایه گوشت بدنش احاطه شده است که برای اشعه ها نفوذپذیرتر بود ،پس بنابر سایه ضعیف تری را می پراکندند.

 در آزمایش های بیشتر رنتگن نشان داد که اشعه های جدید با تاثیر اشعه های کاتدی بر روی اشیای مادی به وجود می آیند . چون طبیعت آنها ناشناخته بود ، او نام اشعه x  را به آنها داد .  بعد ها مکس وان لو  و شاگردانش نشان دادند که آنها از همان طبیعت الکترومغناطیس مانند نور می باشند ، اما تفاوت آنها در فرکانس بالاتر ارتعاش آنها می باشد . بزرگداشت های متعددی برای او برگزار شد ، در چندین شهر، خیابان ها به نام او نامگذاری شد و فهرستی کامل از جوایز ، مدال ها ،جایزه ی نوبل فیزیك، دکتری های افتخاری ، اعضای افتخاری و مکاتبه ای انجمن های learned در آلمان و به علاوه در خارج و دیگر افتخارات ، را نصیب خود كرد.
 علی رغم تمام این مطالب رنتگن مردی کاملا محجوب و ساکت بود . بسیاری از تعطیلاتش را در خانه ی تابستانیش در ویلیم قله آلپ با وارین می گذراند . و در همانجا از دوستانش پذیرایی می کرد و به کوهنوردی می رفتند . او کوهنوردی بزرگ بود و چندین بار در موقعیت های خطرناک قرار گرفت . ذاتا مردی مهربان و با ادب بود . او همیشه مردی فهمیده در درک نظرات و مشکلات دیگران بود . او همیشه از داشتن دستیار خجالت می کشید و ترجیح می داد تنها کار کند . بسیاری از ماشین آلاتی که با آنها کار می کرد ، خودش با نبوغ بسیار بالا و مهارت های خودش ساخته بود .
 رنتگن با anna bertha Ludwig  زوریخی ازدواج کرد . آنها یکدیگر را در کافه ی پدر anna  دیده بودند . او برادر زاده ی otto Ludwig شاعر بود . آنها در 1872 در آپلدون ازدواج کردند .

همسر ویلهام رونتگن

آنها بچه دار نشدند وسرانجام  در 1887 josephine bertha  ، 6 ساله را که تنها برادر زاده خانم رنتگن بود را به فرزند خواندگی قبول کردند.
این مرد بزرگ ، چهار سال بعد از همسرش در 10 فوریه سال 1923 ( در سن 78 سالگی ) بر اثر سرطان روده  در گذشت .

نقرس يکي از دردناکترين بيماريهاي رماتيسمي مي باشد . نقرس در نتيجه رسوب کريستالهاي سوزني شکل اسيد اوريک در بافت همبند ، يا در فضاي مفصلي بين استخوانها و يا هر دو ايجاد مي شود . اين رسوبها منجر به التهاب مفصلي ( آرتريت ) مي شود که باعث تورم ، قرمزي ، گرمي ، درد و سفتي در مفاصل مي شود . واژه آرتريت به حدود بيش از ۱۰۰ بيماري رماتيسمي اطلاق مي شود که مفاصل ،‌ عضلات و استخوانها و همچنين ساير بافتهاي بدن را درگير مي کنند . نقرس تقريباً ۵ درصد از کل بيماران آرتريتي را دربرمي گيرد .

نقرس کاذب گاهي اوقات با نقرس اشتباه گرفته مي شود چرا که علائم مشابهي ايجاد مي نمايد . البته در نقرس کاذب ، رسوبهاي مذکور در اثر کريستالهاي فسفات کلسيم و نه اسيداوريک ايجاد مي شوند . لذا ، نقرس کاذب بشکل متفاوت ديگري درمان مي شود و در اين مقوله کمتر به آن مي پردازيم .

اسيداوريک ماده ايست که از تجزيه مواد غذائي پروتئيني ( مثل گوشت قرمز ) بوجود مي آيد . بطور معمول ، اسيد اوريک در خون حل شده  و از طريق کليه ها و ادرار دفع مي شود . اگر به هر طريقي ميزان اسيد اوريک توليدي بدن افزايش يابد و يا دفع آن مختل شود ميزان اسيداوريک خون افزايش مي يابد . اسيد اوريک بالا در خون زمانيکه شخص از مواد خوراکي پروتئيني به مقدار زياد مصرف نمايد ، ( ترکيباتي مانند جگر ، حبوبات ، گوشت ، بعضي از ماهي ها و ... ) ايجاد مي شود .

البته بالا بودن اسيد اوريک خون يا همان هيپراوريسمي در واقع يک بيماري بحساب نمي آيد و خطرناک نيز نيست . بهرحال اسيداوريک زياد خون مي تواند باعث رسوب در مفاصل و در نتيجه نقرس  گردد . رسوبات اسيد اوريک که معمولاً Tophi ناميده مي شوند ممکن است بصورت يک توده در پوست اطراف مفاصل و در گوش ايجاد شوند .

ضمناً کريستال هاي اسيداوريک ممکن است در کليه نيز رسوب کرده و باعث ايجاد سنگ کليه گردد .

در اکثريت افراد ، نقرس بطور ابتدايي مفاصل شست پاها را درگير ميکند ، گاهي در حين بيماري ، ۷۵ درصد از بيماران دچار التهاب مفصل شست پا مي شوند . ضمناً نقرس مي تواند  قوزک ها ، پاشنه ها ، زانوها ، مچ دستها ، انگشتان ، آرنجها و ... را درگير نمايد .

بيماري در چهار مرحله گسترش مي يابد :

• مرحله بدون علامت : در اين مرحله شخص دچار اسيداوريک بالاست ، ليکن علائمي ديده نمي شود . در اين مرحله معمولاً درماني لازم نيست .

• مرحله نقرس حاد يا آرتريت حاد نقرسي : در اين مرحله ، هيپراوريسمي باعث رسوب کريستالهاي اسيداوريک در مفاصل مي شود که باعث درد شديد و تورم در مفاصل مي شود که گرمي و حرکات دردناک را نيز در بر دارد .

حملات حاد معمولاً در هنگام شب ايجاد مي شود و در اثر وقايع ساگوار استرس زا ، مصرف الکل و داروها و يا بيماريهاي ديگر تشديد مي شود . حملات اوليه در طي سه تا ۱۰ روز اوليه معمولاً برطرف مي شوند و حمله بعدي ممکن است ماه ها حتي سالهاي بعد عارض نشود .

• نقرس : در واقع دورهاي بين حملات حاد مي باشد . در اين مرحله فرد بيمار علائمي ندارد و حرکات مفاصل نيز طبيعي است .

• نقرس مزمن : در واقع ناتوان کننده ترين مرحله بيماريست و در طي يک مدت زمان طولاني گاهي ۱۰ سال ايجاد مي شود . در اين مرحله ، آسيب دائمي در مفاصل درگير ايجاد مي کند و حتي گاهي کليه ها را نيز درگير مي کند . با درمان مناسب ،‌اکثريت بيماران به اين مرحله پيشرفته وارد نمي شوند .

علل ايجاد نقرس

* عوامل خطر ايجاد نقرس عبارتند از :

• ژنتيک که مي تواند نقش مهمي در ايجاد بيماري داشته باشد چرا که بيش از ۱۸ درصد از بيماران داراي سابقه خانوادگي هستند .

• جنس و سن نيز از عوامل خطر براي ايجاد نقرس هستند . نقرس در مردان و در سنين بالا شايعتر است .

• بالا بودن وزن احتمال ابتلا به هيپراوريسمي و نقرس را افزايش ميدهد .

• مصرف بي رويه الکل

• مصرف بيش از حد مواد غذائي پروتئيني

• اختلالات آنزيمي که منجر به اختلال در تجزيه مواد پروتئيني مي شود .

• تماس بيش از حد با سرب

بعضي از بيماريها و استفاده از بعضي از داروها ممکن است احتمال ابتلا به نقرس را افزايش دهد .

نقرس تقريباً در ۸۴۰ نفر در ۱۰۰۰۰۰ نفر ممکن است عارض شود . در کودکان و جوانان ناشايع است . مردان بزرگسال بين ۴۰ تا ۵۰ سالگي احتمال ابتلاي به نقرس را بيشتر از زنان قبل از يائسگي نشان مي دهند . افرادي که عضو اهدايي دريافت نموده اند احتمال ابتلاي به نقرس را بيشتر دارند .

* تشخيص :

تشخيص نقرس براحتي صورت نمي گيرد چرا که علائم کاملاً مبهم و گاهي بين چند بيماري مشترک هستند . اگر چه افراد مبتلا به نقرس ، هيپراوريسمي را نيز در طي بيماري خود نشان مي دهند ، گاهي در طي حملات حاد بيماري افزايش اسيد اوريک ( هيپراوريسمي )‌نداريم . هيپراوريسمي به تنهايي نمايانگر وجود نقرس نيست و در واقع اکثريت افراد با هيپراوريسمي دچار بيماري نقرس نمي شوند .

گاهي براي تشخيص نقرس ،‌لازمست پزشک از مايع بين مفصلي نمونه مايعي تهيه نموده و مورد آزمايش قرار دهد .

* علائم بيماري نقرس :

• هيپراوريسمي

• وجود کريستالهاي اسيد اوريک در مايع مفصلي

• بيش از يکبار حمله حاد آرتريت

• آرتريتي که بسرعت و در طي يک روز ايجاد مي شود و باعث قرمزي ،‌گرما و تورم مفصل ميشود .

• آرتريت در يک مفصل مانند انگشتان پا ،‌قوزک يا زانو .

* درمان :

با درمان مناسب و صحيح اکثريت بيماران قادر به کنترل علائم خود هستند و براحتي به زندگي خود ادامه مي دهند . نقرس معمولاً با يک يا ترکيبي از چند درمان قابل کنترل است . هدف از درمان ، کاهش درد درحين حملات حاد ، جلوگيري از حملات آينده و پيشگيري از تشکيل رسوبات مفصلي ( tophi ) و سنگ هاي کليوي مي باشد . درمان معمولاً باعث جلوگيري از ناتوانيهاي جسمي مي شود .

* براي موفقيت در درمان نقرس :

• داروها را به موقع و منظم استفاده نمائيد .

• ساير داروهايي را که مصرف مي کنيد به اطلاع پزشک برسانيد .

• رژيم غذايي مناسبي اتخاذ نمائيد و کمتر از رژيمهاي غذايي پرپروتئين حيواني استفاده نمائيد .

• مايعات زياد بخصوص آب استفاده نمائيد .

• تحرک کافي و ورزش مناسب داشته باشيد .

• وزن خود را کنترل کنيد . البته رژيمهاي بسيار سخت باعث افزايش اسيداوريک خون مي شوند .

لوپوس از لحاط لغوي به معناي گرگ بوده و بعلت بثورات پوستي روي صورت که شبيه خط و خال صورت گرگ است اين نام گذاري صورت گرفته است .

لوپوس يک بيماري سيستم ايمني است که در آن سلولهاي ايمني بدن بر ضد سلولهاي بدن فعال شده و منجر به عوارضي در بدن مي شوند . از آنجا که سلولهاي ايمني بدن در هر نقطه از بدن وجود دارند در نتيجه اين بيماري مي تواند تمام ارگانهاي بدن را درگير نمايد .

اين بيماري معمولاً مزمن و داراي حالات عود و نهفتگي است . علائم بيماري بسيار متغير مي باشد و مي تواند محدود به علائم آزمايشگاهي بوده و يا بدون علائم باليني باشد . همچنين مي تواند به شکل شديد با گرفتاري اعضاي مختلف بدن باشد .

۹۰  درصد بيماران مبتلا به لوپوس خانم ها مي باشند . شيوع بيماري بيشتر در دهه دوم تا چهارم زندگي مي باشد . اگر چه بيماري مي تواند در هر سني تظاهر کند اما بيماري داراي زمينه ارثي است و شيوع اين بيماري در بستگان درجه يک فرد مبتلا بيشتر است .

* علل بيماري :

علت دقيق بيماري مشخص نيست اما فاکتورهاي ژنتيکي در استعداد ابتلا به بيماري نقش مهمي دارند . عوامل محيطي از جمله نور آفتاب مي تواند منجر به تشديد يا بروز بيماري شود . از عوامل مهم ديگر در بروز بيماري ، عوامل هورموني مي باشد . هورمونهاي زنانگي خصوصاً استروژن در ايجاد بيماري دخيل مي باشند . مصرف سيگار و رنگ مو نيز در ايجاد بيماري مؤثر است . بعضي داروها مثل سولفوناميد و پني سيلين منجر به شعله ور شدن لوپوس مي شوند . بعضي مواد غذائي ممکن است در تشديد بيماري لوپوس نقش داشته باشند . اين مواد شامل جوانه گياهان و کرفس مي باشند . عفونت هاي ويروسي يکي ديگر از عوامل مهم بروز لوپوس مي باشند .

* علائم :

شايعترين علامت بيماري درد دياتورم مفصل است که مي تواند حالت مزمن و يا عود کننده داشته باشد . درگيري مفصلي معمولاً چند مفصلي مي باشد . دردهاي عضلاني و تب در هنگام فعال بودن بيماري شايع است . علامت شايع ديگر ضايعات پوستي شبيه به بال پروانه بر روي گونه ها و پل بيني مي باشد که قرمز رنگ بوده و معمولاً به نور آفتاب حساس است . اين نوع درگيري پوستي معمولاً منجر به آسيب پوستي نمي شود و بعد از بهبودي هيچ اثري از آن به جا نمي ماند . از علائم ديگر ،‌ ريزش مو به همراه شکنندگي  مو مي باشد که هنگام فعاليت بيماري يا پس از دارو درماني ايجاد مي شود . در صورت عدم درمان مناسب ، بيماري منجر به نارسائي کليوي مي شود . بيماري هنگام فعاليت مي تواند منجر به کاهش سلولهاي مختلف در خون از جمله گلبول قرمز ، گلبول سفيد و يا پلاکت شود . از علائم ديگر بيماري مي توان از سقط هاي مکرر يا انعقاد خون در داخل عروق نام برد .

* پيشگيري:

بيماران مبتلا به لوپوس در مواقع شدت نور آفتاب بخصوص از ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعداز ظهر بايد از بيرون رفتن از منزل خودداري کنند . هنگام بيرون رفتن از منزل بايد از ضدآفتاب استفاده کنند . همچنين مصرف بعضي داروها مثل تتراسايکلين و داروهاي ضددرد مثل پيروکسيکام مي توانند در تشديد حساسيت به نور آفتاب مؤثر باشند ؛ لذا اين بيماران بايد کمتر از اين داروها استفاده نمايند .

بعلت نقص در سيستم دفاعي اهميت عفونت در اين بيماران بسيار زياد مي باشد . لذا تمام بيماران مبتلا به لوپوس قبل از دستکاري هاي دنداني بايد براي پيشگيري ، آنتي بيوتيک مصرف کنند . بهتر است تمام بيماران مبتلا به لوپوس ، سالانه واکسن آنفلوانزا و يک بار واکسن پنوموکوک را براي ايمن سازي در برابر اين بيماري ها دريافت کنند .

با توجه به اينکه بيماران مبتلا به لوپوس غالباً خانم و در سنين باروري هستند و داروهاي جلوگيري حاوي هورمون استروژن مي تواند منجر به تشديد بيماري شود ، بايد از روشهاي ديگر جلوگيري از بارداري استفاده کنند . همچنين با توجه به تشديد بيماري به دنبال حاملگي لازم است قبل از بارداري ، بيماري کنترل شده باشد و پزشک مربوط اجازه بارداري را داده باشد .

کنترل دقيق فشار خون ، قند و چربي در اين بيماران الزامي است ، زيرا عدم کنترل آن مي تواند منجر به تصلب شرائين در اين بيماران شود .

آنژیوادم (به انگلیسی: Angioedema) عبارت است از ادم پوست، بافت زیر جلدی، مخاط و زیر مخاط. آنژیوادم بسیار شبیه کهیر است ولی بافتهای عمقیتری را درگیر می‌سازد. در گذشته به آن ادم آنژیونوروتیک نیز می‌گفتند.

بیماریزایی

اغلب بیماری به دلیل حساسیت (مثلا به گرده گل، نیش حشرات و یا برخی مواد غذایی) ایجاد می‌شود ولی ممکن است عارضه جانبی برخی از داروها از جمله مهارکننده‌های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE inhibitors) ویا ارثی (اتوزومال غالب) باشد.

 علائم بالینی

معمولا صورت، لبها، دهان و زبان در عرض چند دقیقه تا چند ساعت متورم می‌شوند. گاه دستها، حلق و دستگاه گوارش نیز درگیر می‌شوند. ممکن است ادم همراه با خارش باشد.

درمان

اگر آنژیوادم در حلق و مسیر راههای هوایی اتفاق بیفتد به دلیل احتمال انسداد تنفسی یک اورژانس پزشکی است. درمان با لوله گذاری تراشه (انتوباسیون)، اپی نفرین، کورتیکواستروئید و پلاسمای تازه منجمد شده (FFP) است.

آنافيلاكسي‌ (شوك‌ آلرژيك‌) عبارت‌ است‌ از يك‌ پاسخ‌ آلرژيك‌ شديد به‌ داروها و بسياري‌ از مواد آلرژي‌زاي‌ ديگر كه‌ زندگي‌ فرد را به‌ خطر مي‌اندازد. آن‌ دسته‌ از واكنش‌هاي‌ آلرژيكي‌ كه‌ تقريباً بلافاصله‌ رخ‌ مي‌دهند معمولاً شديدتر هستند.

علايم‌ شايع‌
امكان‌ دارد علايم‌ زير در عرض‌ چند ثانيه‌ يا چند دقيقه‌ پس‌ از مواجهه‌ با ماده‌اي‌ كه‌ به‌ آن‌ آلرژي‌ شديدي‌ داريد رخ‌ دهند:
حالت‌ سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ يا كرختي‌ اطراف‌ دهان‌
عطسه‌
سرفه‌ يا خس‌خس‌
تورم‌ صورت‌ و دست‌ها
احساس‌ اضطراب‌
نبض‌ ضعيف‌ و سريع‌
دل‌ پيچه‌ در ناحيه‌ معده‌، استفراغ‌، و اسهال‌
خارش‌ در تمام‌ بدن‌ و اغلب‌ همراه‌ با كهير
اشك‌ ريزش‌
احساس‌ گرفتگي‌ در سينه‌؛ مشكل‌ در نفس‌ كشيدن‌
تورم‌ يا خارش‌ در دهان‌ يا گلو
تپش‌ قلب‌
غش‌
از دست‌ دادن‌ هوشياري

‌
علل‌
بدنبال خوردن‌ يا تزريق‌ ماده‌اي‌ كه‌ به‌ آن‌ حساس‌ هستيد، پاسخ‌ آلرژيكي‌ كه‌ براي‌ خنثي‌ كردن‌ يا خلاص‌ شدن‌ از شر اين‌ ماده‌ از سوي‌ بدن‌ داده‌ مي‌شود ،خود منجر به‌ بروز يك‌ نوع‌ واكنش‌ بسيار بيش‌ از حد عادي‌ شده‌ كه‌ گاهي‌ زندگي‌ را نيز در معرض‌ خطر قرار مي‌دهد. آن‌ چيزهايي‌ كه‌ بيشتر باعث‌ بروز اين‌ گونه‌ واكنش‌ مي‌شوند عبارتند از:
انواع‌ داروها به‌ خصوص‌ پني‌سيلين‌.احتمال حساسیت دادن شکل  تزريقی‌ دارو بيشتر از شکل قرص‌ ، كپسول‌ يا قطرۀ همان داروست.
گزش‌ يا نيش‌ حشرات‌ مثل‌ انواع‌ زنبور، مورچه‌هاي‌ گزنده‌، و برخي‌ عنكبوت‌ها
واكسن‌ها
گرده‌ گياهان‌
موادي‌ كه‌ در بعضي‌ از انواع‌ عكس‌برداري‌ تزريق‌ مي‌شوند.
غذاها، به‌ خصوص‌ تخم‌مرغ‌، باقلا، لوبيا، غذاهاي‌ دريايي‌، و ميوه‌ها
ورزش‌

عوامل افزایش دهندۀ احتمال حساسیت:
سابقه‌ آلرژي‌ خفيف‌ به‌ چيزهايي‌ كه‌ در بالا ذكر شد.
سابقه‌ اگزما، تب‌ يونجه‌، يا آسم‌

پيشگيري‌
اگر سابقه‌ آلرژي‌ داريد:
پيش‌ از پذيرفتن‌ هرگونه‌ دارو، مطلب‌ را به‌ پزشك‌ يا دندانپزشك‌ گوشزد كنيد. پيش‌ از اينكه‌ تزريقي‌ براي‌ شما انجام‌ شود، از ماهيت‌ آن‌ مطلع‌ شويد.
هميشه‌ و در همه‌ جا يك‌ كيت‌ آنافيلاكسي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشيد. مطمئن‌ شويد كه‌ خانواده‌تان‌ طريقه‌ استفاده‌ از كيت‌ را بلدند تا وقتي‌ واكنش‌ در شما بروز كرد بتوانند از آن‌ استفاده‌ كنند.
اگر به‌ گزش‌ حشرات‌ آلرژي‌ داريد، به‌ هنگام‌ بيرون‌ رفتن‌ لباس‌هاي‌ محافظتي‌ بپوشيد.
هميشه‌ يك‌ دست‌بند يا گردن‌ آويز مخصوص‌ داشته‌ باشيد كه‌ روي‌ آن‌ آلرژي‌ شما مشخص‌ باشد.
هميشه‌ پس‌ از تزريق‌ هرگونه‌ دارو، تا 15 دقيقه‌ در مطب‌ پزشك‌ بمانيد. هرگونه‌ علامت‌ آلرژي‌ را فوراً اطلاع‌ دهيد.
يكي‌ از روش‌هايي‌ را كه‌ مي‌توانيد مدنظر قرار دهيد عبارت‌ است‌ از تزريق‌ ماده‌اي‌ كه‌ به‌ آن‌ حساسيت‌ داريد به‌ روشي‌ مخصوص‌ و تدريجي‌ به‌ طوري‌ كه‌ حساسيت‌ شما به‌ تدريج‌ برطرف‌ شود (نام‌ ديگر اين‌ روش‌ حساسيت‌زدايي‌ است‌).

عواقب‌ مورد انتظار
با درمان‌ فوري‌ و به‌ موقع‌، كاملاً بهبود مي‌يابيد.

عوارض‌ احتمالي‌
در صورت‌ عدم‌ درمان‌ فوري‌ و به‌ موقع‌، امكان‌ دارد آنافيلاكسي‌ منجر به‌ شوك‌، ايست‌ قلبي‌، و مرگ‌ شود.

درمان‌
اگر علايم‌ آنافيلاكسي‌ را در فردي‌ مشاهده‌ كرديد و ديديد كه‌ تنفس‌ وي‌ متوقف‌ شد: ـ اورژانس‌ را خبر كنيد يا به‌ فرد ديگري‌ بگوييد اين كار را انجام‌ دهد. (اگر اين‌ اتفاق‌ براي‌ يك‌ كودك‌ افتاده‌ است‌، قبل‌ از خبر كردن‌ اورژانس‌، اقدامات‌ احيا را به‌ مدت‌ يك‌ دقيقه‌ انجام‌ دهيد.) ـ فوراً تنفس‌ دهان‌ به‌ دهان‌ را آغاز كنيد. ـ اگر قلب‌ ضربان‌ ندارد، ماساژ قلبي‌ بدهيد. ـ تا زماني‌ كه‌ كمك‌ نرسيده‌ است‌، عمليات‌ احيا را ادامه‌ دهيد.
هر گاه‌ دارويي‌ را مصرف‌ مي‌كنيد، نسبت‌ به‌ امكان‌ بروز واكنش‌ آلرژيك‌ هوشيار باشيد و آمادگي‌ اين‌ را داشته‌ باشيد كه‌ به‌ محض‌ بروز علايم‌ اقدامات‌ لازم‌ را انجام‌ دهيد. اگر قبلاً دچار واكنش‌ آلرژيك‌ شديد شده‌ايد، هميشه‌ كيت‌ آنافيلاكسي‌ همراه‌ داشته‌ باشيد.
درمان‌ طولاني‌ مدت‌ مستلزم‌ حساسيت‌زدايي‌ است‌.

داروها
تزريق‌ اپي‌نفرين‌ (آدرنالين‌) تنها درمان‌ فوري‌ مؤثر است‌.
داروهايي‌ مثل‌ آمينوفيلين‌، كورتيزون‌، يا آنتي‌هيستامين‌ها، كه‌ پس‌ از آدرنالين‌ تزريق‌ مي‌شوند، جلوي‌ بازگشت‌ علايم‌ حاد را مي‌گيرند.

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
به‌ محض‌ بهبود علايم‌ حمله‌، فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ عادي‌ خود را از سر بگيريد. اما اگر علايم‌ دوباره‌ برگشتند، بايد 24 ساعت‌ تحت‌نظر باشيد.

رژيم‌ غذايي‌
از خوردن‌ غذاهايي‌ كه‌ به‌ آنها آلرژي‌ داريد خودداري‌ كنيد.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ تان علايم‌ آنافيلاكسي‌ را بروز داده‌ايد. اين‌ يك‌ اورژانس‌ است‌! فوراً درخواست‌ كمك‌ اورژانس‌ نماييد.
اگر دچارعلايم‌ جديد و نامنتظره‌ بروز كرده‌اند. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

کودکان سراسر دنيا همواره تمايل خاصي به نگهداري انواع پرندگان و جانوران در منزل و محيط اطراف خود دارند که متاسفانه بايد اعتراف کرد تقريبا همگي آنها قادرند بيماريهاي مختلف حيواني را به انسان منتقل کنند . جانوراني همچون سگ ، گربه ، خرگوش ، گاو ، گوسفند ، اسب ، کبوتر ، طوطي ، قناري و ساير جانوران مشابه همگي ، در صورتي که در تماس مستمر کودکان باشند ، قادرند بيماريهاي گوناگون قارچي و انگلي و باکتريايي و ويروسي را از راه تماس پوستي و يا دهاني به انسان منتقل کنند .

بيماري خراش گربه نيز از بيماريهاي شايع در جهان است که همواره در منازل رخ مي دهد . اين بيماري در نزد افراد مذکر شايعتر است و در فصلهاي پاييز و زمستان در هواي معتدل بيشتر بروز مي کند . در اين بيماري نوعي ميکروب به صورت باسيل دخالت دارد .

انتقال بيماري در بيش از 90 درصد موارد در اثر پنجه زدن و گاهي ليس زدن بچه گربه به بدن کودک است وگهگاه نيز توسط سگها و يا خار و تراشه هاي چوب که با سگ و گربه در ارتباط بوده منتقل مي شود .

تظاهرات باليني:

معمولا 3 تا 10 روز پس از تماس انسان با يک گربه ، پا پول و يا يک ضايعه ي پوستي در منطقه آسيب ديده شده ايجاد مي شود و سپس به غده هاي لنفاوي سر و گردن و زير بغل کشيده شده و غدد لنفاوي را بزرگ کرده و دردناک مي شود . گاهي تب و بيحالي و ضعف نيز مشاهده مي شود .

التهاب مغز ( آنسفاليت ) وعصب وضايعات کبدي وطحال وپوستي نيز از ساير عوارض اين بيماري است .

تشخيص :

داشتن سابقه بيماري براي فردي که در تماس با گربه بوده واز گاز گرفتگي وپنجه زدن شکايت دارد مي تواند کمک کننده باشد به ويژه اگر يک غده لنفاوي نيز در نزديکي آن ناحيه بزرگ شده باشد . آزمايشات ديگري چون تست پوستي ناحيه ي خراش ويا رنگ آميزي « باسيل » با نقره در زير ميکروسکوپ نيز به تشخيص بيماري کمک مي کند .

درمان:

در صورت بروز علائم بايد از کپسول ريفامپين و يا سيپروفلوکساسيلين و يا کوتريمو کسازول و جنتامايسين استفاده کرد . غدد لنفاوي به صورت خود به خود پس از 2 تا 4 ماه بهبود مي يابند . اين بيماري مسري نيست و فقط فرد بيمار را گرفتار مي کند .

این انگل هم به شکل کرم نبوده بلکه به صورت تک یاخته است و در رودة کوچک زندگی می کند .اندازه این تک یاخته بین یک صدم تا دو صدم میلی متر بوده و به شکل گلابی است. ژیاردیا که به آن انگل خونخوار هم می گویند دارای یک صفحه مکنده می باشد که با کمک آن می تواند به دیوارة روده بچسبد. هنگامی که شرایط زندگی برای انگل نامساعد بشود تاژک های مو مانند خود را از دست داده ، به شکل گرد در می آید.
انتقال بیماری :
ژیاردیا انتشار جهانی دارد و باعث آلودگی انسان ،سگ و موش می شود. به دلیل حساسیت ویژه بچه ها انگل بیشتر در بچه های مدرسه رو دیده می شود . با این حال در بزرگسالان و افراد با تغذیه خوب و حتی ورزشکاران هم دیده شده است.
انتقال به وسیله آب یا خوراک آلوده به انگل انجام می شود. آلودگی منابع آب آشامیدنی شهر با فاضلاب و خوراکی های دستمالی شده با دست آلوده از مهمترین راههای انتقال هستند.
نشانه های بیماری :
افراد گوناگون از نظر پاسخ به آلودگی با انگل با یکدیگر تفاوت دارند. عده ای بدون علامت هستند، در برخی دیگر بیماری حاد و با آغازی ناگهانی است.اسهال با فشار ، مدفوع آبکی بسیار بدبو و گازدار ، تهوع و استفراغ ، بی اشتهایی ، نفخ و دل درد از نشانه های بیماری است. در پاره ای دیگر بیماری به صورت مزمن در می آید این اسهال دیر پا ماهها به درازا کشیده ، خود را به صورت سوء جذب ویتامین ها و چربی ها نشان می دهد .کاهش وزن ،نفخ و بزرگی شکم ، دل درد ، اسهال نامنظم و چرب ، گاهی ورم و زخم روده از دیگر نشانه های آن است.
تشخیص :
به دلیل دفع متناوب انگل ، آزمایش مدفوع باید سه بار انجام بپذیرد تا انگل در زیر میکروسکوپ دیده بشود.
درمان :
داروهای گوناگونی مانند فورازولیدن ، مترونیدازول ، کیناکربن و تینی دازول در درمان انگل خو نخوار به کار رفته است. مدت درمان و میزان داروی دریافتی (دوز دارو) به وسیله پزشک درمانگر تعیین می شود.

سوزاک نوعي بيماري عفوني است که عامل آن باکتري است. اين بيماري از طريق فعاليت جنسي منتقل شده و مي تواند گردن رحم، لوله مجراي ادرار، انتهاي روده بزرگ و مقعد را آلوده کند.
نشانه ها و علايم بيماري علايم اين بيماري مي تواند بين ? تا ?? روز پس از ابتلا ظاهر شود. البته گاهي نيز اين بيماري علايم مشخصي از خود نشان نمي دهد. نشانه هاي اين بيماري در مردان بارزتر از زنان است.
علايم بيماري در زنان اين علايم مي تواند شامل موارد زير باشد:
* تغيير کردن ترشحات مهبل. اين تغييرات مي تواند شامل افزايش ترشحات، تغيير رنگ به زرد يا متمايل به سبز و ايجاد بوي تند باشد.
* احساس درد يا سوزش هنگام ادرار کردن

 * سوزش يا ترشح از مقعد

علايم بيماري در مردان اين علايم مي تواند شامل موارد زير باشد:
* دفع ترشحات سفيد يا زردرنگ از آلت

* سوزش يا ترشح از مقعد

* التهاب بيضه ها و غده پروستات
چگونگي سرايت بيماري اين بيماري با فعاليتهاي جنسي نافذ (يعني ادخال آلت در مهبل، دهان يا مقعد) منتقل مي شود. البته گاهي نيز ممکن است
با روشهاي زير سرايت کند:

* تحريک مقعد همسر با استفاده از زبان و دهان

* آلوده شدن انگشتان از تماس با مهبل، مقعد يا دهان آلوده و انتقال آن به اعضاي مشابه
آزمايشهاي طبي براي تشخيص بيماري

* معاينه اي از ناحيه تناسلي که توسط پزشک يا پرستار انجام مي شود.

* با استفاده از يک دستمال پنبه اي-پشمي يا اسفنجي نمونه هايي از قسمتهايي که ممکن است آلوده باشند (دهانه رحم، مجراي ادرار يا مقعد) گرفته مي شود.
* درمورد خانمها يک معاينه درون مهبلي انجام مي شود.

* نمونه اي از ادرار گرفته مي شود.
هيچ يک از اين آزمايشها توام با درد نيست اما گاهي ممکن است راحت نباشد.

چنانچه فعاليت جنسي از طريق مقعد داشته ايد بايد آن را به پزشک گفته تا نمونه اي از انتهاي روده بزرگ تهيه کند. همچنين اگر فعاليت جنسي از طريق دهان داشته ايد آن را با پزشک در ميان بگذاريد. چنانچه تصور مي کنيد در معرض ابتلا به سوزاک قرار داشته ايد مي توانيد آزمايش انجام دهيد.
تشخيص و درمان نمونه هاي گرفته شده هنگام معاينه، براي بررسي وجود عفونت زير ميکروسکپ مشاهده مي شوند.

در برخي از مراکز درماني نتيجه آن بلافاصله آماده مي شود. نمونه دومي هم به آزمايشگاه ارسال شده که نتيجه آن معمولا درعرض يک هفته آماده مي شود. درمان آن ساده و در عين حال ضروري است.

براي بيمار داروي آنتي بيوتيک به شکل قرص، شربت يا آمپول تجويز مي شود. چنانچه به آنتي بيوتيکها حساسيت داشته يا احتمال مي دهيد که باردار باشيد بايد آن را با پزشک درميان بگذاريد. همچنين کامل کردن دوره درمان نيز ضروري است.
چنانچه ابتلاي به سوزاک در شما تاييد شد، ممکن است از شما خواسته شود که با يک مشاور درماني ملاقات کنيد تا درباره اين عفونت با شما صحبت کرده و به پرسشهاي شما پاسخ دهد. احتمالا وي درباره همسرتان پرسشهايي را مطرح مي کند تا در صورت لزوم وي تحت معاينه و درمان قرار گيرد.
تا مراجعه مجدد به مرکز درماني و اطمينان از برطرف شدن کامل عفونت توسط پزشک بايد از تماس جنسي خودداري کنيد. در اين مدت پزشک يا مشاور درماني به شما خواهد گفت که چه نوع فعاليتهاي جنسي را مي توانيد انجام دهيد.
برخي از انواع سوزاک، خصوصا اگر در خارج از کشور به اين بيماري مبتلا شده باشيد، دربرابر آنتي بيوتيکهاي خاصي مقاوم اند. ولذا براي اطمينان از برطرف شدن عفونت آزمايشهاي ديگري نيز انجام مي شود. اگر عفونت برطرف نشده بود آنتي بيوتيکهاي متفاوتي براي شما تجويز مي شود.
عوارض بيماري
(الف) در زنان: چنانچه اين بيماري به موقع درمان نشود مي تواند منجر به بيماري التهاب لگن خاصره (پي آي دي) شود. اين التهاب مربوط به لوله هاي فالوپين (لوله هاي رابط تخمدانها و رحم) است که باعث بروز تب، درد زير شکم و درد پشت مي شود. آميزش جنسي هم ممکن است همراه با ناراحتي باشد.

بيماري التهاب رحمي مي تواند باعث نابارور شدن زن يا حاملگي خارج از رحم شود. اگر موقع زايمان به اين بيماري مبتلا باشيد ممکن است عفونت به کودک منتقل شده و احتمال تولد نوزاد با عفونت گونوکوکال چشم وجود دارد. اين عفونت را بايد با آنتي بيوتيکها مداوا کرد زيرا مي تواند سبب نابينايي نوزاد شود. بنابراين بهتر است پيش از تولد، به درمان اين بيماري پرداخت.
(ب) در مردان: سوزاک مي تواند باعث التهاب و دردناک شدن بيضه ها و غده پروستات شده و چنانچه مداوا نشود ممکن است باعث تنگ شدن يا تورم مجراي ادرار گردد.
پس از درمان اين بيماري بايد مواظب باشيد تا مجددا در معرض آلودگي آن قرار نگيريد. همواره بايد به خاطر داشت که استفاده از کاندوم هنگام آميزش جنسي، خطر سرايت بيماريها و عفونتهاي مقاربتي را کاهش مي دهد.

آریتمی ها ضربان های غیر طبیعی هستند، که موجب می شوند قلب خیلی سریع (تاکی کارد) یا خیلی آهسته ( برادی کارد ) بزند و پمپاژ غیر مؤثر داشته باشد.

آریتمی ها خیلی شایع هستند و میلیونها نفر را در جهان درگیر می کنند. آنها علت اصلی مرگ ناگهانی قلبی در ایالات متحده هستند. سالیانه موجب ۰۰۰/۴۰۰ مرگ می شوند. فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین شکل آریتمی در آمریکاست که تقریباً ۵/۲ میلیون نفر به آن مبتلا هستند.

فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین ریتم غیر طبیعی در افراد مسن می باشد.

آریتمی ها در اثر اختلال سیستم هدایت الکتریکی طبیعی قلب و بیماریهای قلبی ایجاد

می شوند. بطور طبیعی، چهار حفره قلب ( دو دهلیز دو بطن ) به صورت کاملاً اختصاصی و هماهنگ منقبض می شوند :

▪ سیگنالی که به قلب می رسد تا بصورت هماهنگ منقبض شود یک ایمپالس الکتریکی است که از گره سینوسی – دهلیزی شروع می شود که در واقع باتری طبیعی بدن می باشد.

▪ سیگنال، گره سینوس – دهلیزی را ترک کرده و در طول دو دهلیز حرکت می کند و آنها را تحریک می کند تا منقبض شوند. سپس، سیگنال در طول گره دیگری ( گره دهلیزی بطنی) حرکت می کند و در نهایت از بطنها گذشته آنها را تحریک می کند تا بصورت هماهنگ منقبض شوند.

اختلال در هر جای این سیستم هدایتی می تواند روی دهد و آریتمی های مختلفی ایجاد می کند. اختلال در عضله قلب نیز می تواند وجود داشته باشد که باعث می شود تا به سیگنال بصورت متفاوتی پاسخ دهد یا موجب انقباض بطنها بصورت غیر وابسته و خود مختار شود.

تحت بعضی شرایط تقریباً تمام بافت قلبی قادر به ایجاد ضربان قلب هستند و می توانند به عنوان باتری عمل کنند. آریتمی زمانی روی می دهد که :

▪ باتری طبیعی قلب ریتم و ضربان غیرطبیعی تولید کند.

▪ مسیر هدایتی طبیعی قطع شده باشد.

▪ قسمت دیگری از قلب بعنوان باتری عمل کند.

▪ بیماری در ماهیچه قلب اجازه می دهد تا الکتریسته در چرخه ای حرکت کند که یک ضربان ریتم سریع و اغلب خطرناکی را تولید نماید.

● انواع آریتمی ها

دو نوع آریتمی بزرگ، یکی تاکی کاردی ها ( ضربان قلب خیلی سریع است – بیش از ۱۰۰ بار در دقیقه) و دیگری برادی کاردی (ضربان قلب خیلی آهسته است – کمتر از ۶۰ بار در دقیقه) هستند.

آریتمی ها می توانند تهدید کننده حیات باشند البته در صورتیکه کاهش شدیدی در عملکرد پمپاژی قلب ایجاد نمایند.

وقتی عملکردی پمپاژی قلب به مدت بیش از چند ثانیه به شدت کاهش یافت. گردش خون ضرورتاً قطع می شود و آسیب به ارگانها (مثل مغز )در عرض چند دقیقه بوجود می آید. آریتمهای خطرناک عبارتند از تاکی کاردی بطنی و فیبریلاسون بطنی، آریتمی ها با توجه به اینکه در چه جائی از قلب روی داده اند ( دهلیز یا بطن ) و نیز آنچه به سر ضربان قلب می آورند شناخته می شوند.

آریتمی هایی که در دهلیز شروع می شوند را آریتمی دهلیزی یا فوق بطنی می نامند، آریتمی های بطنی در بطن ها شروع می شوند. بطور کلی آریتمی های بطنی که در اثر بیماری قلبی بوجود می آیند خیلی جدی هستند.

● آریتمی هایی که در دهلیز شروع می شوند:

▪ فیبریلاسیون دهلیزی : در فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی، فعالیت الکتریکی قلب ناهماهنگ است، بطوریکه الکتریسته در حفرات بالایی بصورت نامنظم جریان دارد و موجب می شود که دهلیزها بلرزند ( مانند کیسه پر از کرم ) و انقباض غیر مؤثر داشته باشند یا اصلاً منقبض نشوند. فیبریلاسیون دهلیزی در میان بیمارانی که بیماری دریچه ای قلب دارند و به جراحی برای ترمیم یا جایگزینی دریچه میترال نیازمندند شایع است.

انواع مختلف درمان برای فیبریلاسیون دهلیزی وجود دارد که عبارتند از برداشتن بافت غیرطبیعی قلب بوسیله کاتتر و نه جراحی ، دارو درمانی و در بعضی موارد جراحی.

▪ فلاتر دهلیزی : سیگنالهایی که سریعاً خارج می شوند باعث می گردند که عضلات دهلیز به سرعت منقبض شوند و اغلب ضربان قلب را بصورت خیلی سریع و ثابت تولید می کند. این ریتم ناشی از حلقه الکتریسته ای است که در حفرات فوقانی قلب تشکیلمی شود و معمولاً ضربان قلب تشکیل می شود و اغلب بوسیله قطع این حلقه قابل درمان است.

▪ تاکی کاردی دهلیز چند ناحیه ای ( MAT ) : در این تاکی کاردی چندین ناحیه در دهلیز ایمپالس الکتریکی ( تکانه الکتریکی ) تولید می کنند و بیشتر این ایمپالسها به سمت بطنها هدایت می شوند و ضربان قلب تندی ایجاد می کنند از ۱۰۰ تا ۲۵۰ بار در دقیقه است. این ضربان خیلی سریع کار قلب را بشدت افزایش می دهد.

ضربان خیلی سریع همچنین می تواند زمانیکه قلب لازم دارد تا از خون پر شود را کاهش دهد که جریان خون را به مغز و بدن کم می کند.MAT در افراد ۵۰ ساله به بالا خیلی شایع است و اغلب در افرادی که در ICU بستری هستند دیده می شود

▪ انقباضات نارس فوق بطنی یا انقباضات نارس دهلیزی ( PAC ) : ضربانهای نارس یا اضافه، بیشتر ریتم های قلبی نامنظم ایجاد می کنند. آنها که در حفرات فوقانی شروع می شوند انقباضات پارس دهلیزی (PAC) نامیده می شوند. اینها شایع بوده و خوش خیم هستند. معمولاً علت خاصی ندارند و درمانی لازم نیست . این ضربان نارس ممکن است در نهایت از بین بروند.

▪ سندرم سینوس بیمار : گروه سینوسی سیگنالهایش را به خوبی رها نمی کند طوریکه ضربان قلب کاهش می یابد. گاهی اوقات ضربان بین برادی کاردی و تاکی کاردی متغییر است. این نوع ریتم قلب در افراد مسن در اثر تغییرات دژنراتیو در مسیر هدایتی قلب دیده می شود.

▪ آریتمی سینوسی : تغییرات سیکلیک (دوره ای) در ضربان قلب در هنگام تنفس،

(دم و بازدم) آریتمی سینوسی نامیده می شود. در کودکان شایع است و اغلب در بزرگسالان سالم و طبیعی دیده می شود.

▪ تاکی کاردی سینوسی : گره سینوسی سیگنالهای الکتریکی را سریعتر از معمول می فرستد و سرعت ضربان قلب راافزایش می دهد. این یک واکنش طبیعی در هنگام ورزش است.

▪ تاکی کاردی فوق بطنی ( PSVT ) : افراد ریتم قلبی سریعی را از قسمت بالائی قلب خود دارند. در این وضعیت دوره های تکراری ضربان سریع قلب شروع شده و ناگهانی تمام می شود.

▪ سندرم وُِلف – پارکینسون – وایت: این سندرم شامل اپیزودهایی از ضربان قلب سریع (تاکی کاردی) است که بوسیله مسیرهای الکتریکی غیرطبیعی در قلب بوجود می آید. در افرادی که دچار سندرم وُِلف – پارکینسون – وایت هستند یک مسیر فرعی هدایتی دهلیزی – بطنی وجود دارد . که این مسیر تأخیر هدایتی طبیعی در گره دهلیزی بطنی را دور می زند و ممکن است نوعی تاکی کاردی فوق بطنی ایجاد کند. این سندرم تقریباً از هر ۰۰۰/۱۰۰ نفر ۴ نفر را درگیر می کند و یکی از شایعترین علل اختلال ریتم سریع قلبی در شیرخوران و کودکان است.

● آریتمی های ناشی از بطن ها:

▪ انقباضات نارس بطنی (PVC) : یک سیگنال الکتریکی از بطنها موجب ایجاد یک ضربان قلب زودرس می شود که معمولاً نادیده انگاشته می شود این ضربانها معمولاً در افراد بزرگسال سالم و طبیعی دیده می شود.

▪ فیبریلاسیون بطنی : زمانی که سیگنالهای الکتریکی در بطنها خیلی سریع و بدون کنترل آزاد می شوند.

فیبریلاسیون بطنی روی می دهد که باعث می شود حفرات تحتانی بلرزند لذا قلب نمی تواند خون را پمپ کند. اگر شخص فوراً تحت درمان قرار نگیرد و یک ریتم طبیعی سریعاً بوجود نیاید فرد دچار آسیب مغزی و قلبی شده و می میرد.

▪ تاکی کاردی بطنی : یک ضربان قلب سریع است که از بطنها (حفرات پائینی قلب) منشاء می گیرد، وقتی این ضربان روی می دهد معمولاً کشنده است . حدود ۰۰۰/۴۰۰ نفر در سال در اثر آن می میرند. درمان انتخابی برای این اختلال شوک قلبی و یا داروهای ویژه ای است تا تعداد شوکهای مورد نیاز را کم کنیم.

● علل و علائم

افرادی که سابقه بیمار شریان کروناری، اختلالات دریچه ای ، یا سایر وضعیتهای غیرطبیعی قلبی دارند که دچار سطح غیرطبیعی مواد بیوشیمیائی خون هستند، در احتمال بالاتری برای ایجاد آریتمی ناشی از آنها قرار دارند.

آریتمی ها همچنین می توانند در اثر بعضی مواد و داروها بوجود آیند. این مواد عبارتند از :

▪ داروهای ضد آریتمی

▪ مسدود کننده ها گیرنده های بتا

▪ داروهای ضد جنون

▪ داروهای تقلیدکننده سمپاتیک

▪ کافئین

▪ آمفتامین ها

▪ کوکائین ها

● بعضی علائم شایع عبارتند از :

▪ احساس کردن ضربان قلب ( طپش قلب )

▪ غش کردن

▪ احساس سبکی سر، سرگیجه

▪ درد قفسه صدری

▪ تنگی تنفس

▪ ضعف و بی حالی

▪ تغییرات در ضربان ، ریتم یا الگوی نبض

اگر سوالی درباره ریتم قلب یا علائم خود دارید لطفاً با پزشک صحبت کنید .

● درمان آریتمی

در مرکز قلب ” مری لند “، درمانهای متنوعی برای آریتمی ها داریم. درمانی که ارائه می شود به نوع آریتمی بستگی دارد و شامل داروها، درمانهای غیر جراحی و جراحی مثل روش MAZE طراحی شده جهت فیبریلاسیون دهلیزی می باشد .

بعضی آریتمی های خفیف به درمان نیازی ندارند. سایر آریتمی ها بوسیله دارو قابل درمانند. اگر بیماری دیگری موجب آریتمی شده درمان شامل مراقبت از آن بیماری است. در موارد جدی تر درمانهای دیگری موجود است. ما همچنین با تحقیقاتی که متدهای درمانی جدید را امتحان می کنند در ارتباط هستیم .

● درمانهای مداخله ای غیر جراحی

▪ داروها : از انواع داروها را استفاده می شود که شامل دسته داروهائی است که اختلالات ضربان در ریتم قلب را کنترل میکنند.

▪ Ablation : در این، پروسه از انرژی برای از بین بردن ناحیه غیرطبیعی سیستم الکتریکی قلب که مشکل ایجاد کرده است استفاده می شود. بافت غیر طبیعی از نظر الکتریکی معمولاً از طریق مطالعات الکتروفیزیولوژی پیدا می شود که روشی است که در آن از یک کاتتر و یک وسیله برای نقشه برداری مسیر الکتریکی قلب استفاده میشود .

پس از اینکه با دارو شما را آرام کردند کاتتری از طریق ورید وارد بدن شما می شود و به سمت قلب هدایت می گردد. با استفاده از امواج رادیوئی با فراکانس بالا پزشکان می توانند مسیری که آریتمی ایجاد میکند را تخریب کنند. هرگاه که آن را شناسائی کردیم کاتتر مخصوصی را نزدیک بافت غیرطبیعی کرده و انرژی را از طریق آن می فرستیم و فقط بافت غیرطبیعی را از بین می بریم بصورتیکه دیگر هیچ فعالیت الکتریکی نداشته باشد .

● آریتمی هائی که به Ablation پاسخ نمی دهند :

۱) تاکی کاردی سینوس نامناسب

۲) چرخه گره سینوسی

۳) فلاتر دهلیزی

۴) تاکی کاردی دهلیزی

۵) فیبریلاسیون دهلیزی

۶۰ تاکی کاردی فوق بطنی

۷) چرخه گره دهلیزی – بطنی

۸) سندرم ولف – پارکینسون – وایت

۹) تاکی کاردی بطنی

▪ جای گذاری کردن یک باطری دائمی یا شوک قلبی درونی : یک باطری دائمی درون بدن فرد جای گزاری می شود تا ضربان قلب مطمئنی را در زمانیکه ضربان طبیعی قلب پائین است،ایجاد نماید. یک شوک قلبی در بدن افرادی جای گذاری می شود که آریتمیهای بطنی تهدید کننده حیات دارند.

▪ اطلاعات بیشتر در مورد شوک و باطری : پروسه جای گذاری باطری ها یا شوک ها خیلی مشابه است و حدود دو تا سه ساعت طول می کشد در ابتدا برش کوچکی در قفسه سینه زیر استخوان ترقوه ایجاد می شود تا به یکی از وریدهای بزرگ نیمه های قدامی بدن دست بیابند. سپس یک یا چند سیم به سمت قلب هدایت می شوند وقتی که در مکان مناسب قلب قرار گرفتند به یک ژنراتور متصل می شوند و جیبی زیر پوست ساخته می شود و ژنراتور در آن قرار داده می شود .

برای هر دو پرسه بیمار در تمام شب در بیمارستان نگه داشته می شود و روز بعدی

می تواند به خانه برگرد بیمار در طول یک ماه می تواند فعالیت بدون محدودیتی را شروع کند.

دريچه ميترال يا دريچه دولتي راه ارتباطي بين دهليز چپ و بطن چپ مي باشد . در هنگام انقباض دهليز چپ دريچه مزبور باز مي شود و خون وارد بطن چپ مي گردد و در موقع انقباض بطن که خون وارد عروق بدن شده و به گردش درمي آيد اين دريچه بسته مي شود .

پرولاپس دريچه ميترال ( دولتي ) شايعترين ناهنجاري دريچه اي محسوب مي شود و ۴ تا ۵ درصد جمعيت را گرفتار مي کند  اين اختلال بصورت ارثي منتقل مي شود و در زنان شايعتر از مردان مي باشد . پرولاپس دريچه ميترال هنگامي اتفاق مي افتد که موقع انقباض بطن يک يا هر دولت دريچه از سطح حلقه ميترال به بالا به سمت دهليز چپ جابه جا شود .

شايد عجيب باشد كه بخواهيم در مورد خوردن باقلا هم هشدار بدهيم.ولي عجيب‌تر از آن اين است كه حتي لمس كردن اين ماده در خيلي از كودكان علائم بيماري‌اي را ظاهر مي‌كند كه براي خيلي از خانواده‌ها ناآشناست: فاويسم.
فاويسم يك بيماري فصلي، ‌ارثي و تغذيه‌اي است كه به‌شكل كم خوني و بيشتر در اثر خوردن باقلاي سبز خام و گاهي فريز شده و يا در اثر مصرف برخي از داروها و مواد شيميايي اكسيد‌كننده در افراد حساس اتفاق مي‌افتد.
در ايران، فاويسم، بومي سواحل خزر، است. كانون‌هايي از بيماري هم در سواحل خليج فارس به‌ويژه مناطق جنوب و جنوب شرقي ماهدشت، فسا و فيروزآباد فارس و روستاهاي شمالي ايرانشهر در استان سيستان و بلوچستان نيز ديده مي‌شود.
در سواحل درياي خزر خطر ابتلا به بيماري از هفته اول ارديبهشت تا هفته دوم خرداد، ساكنان منطقه را تهديد مي‌كند ولي بحراني‌ترين زمان هفته دوم خرداد است. بعد از اين هفته هم، بيماري به‌طور موقت فروكش مي‌كند به‌طوري كه تا سال بعد بيماري حالت ركود را طي خواهد كرد. سن شيوع اين بيماري هم يك تا 10 سالگي است اما بيشتر مبتلايان در رده سني زير 5 سال قرار دارند. در كودكان زير يك سال نيز ممكن است بيماري از طريق خوردن شير مادر اتفاق بيفتد.
دكتر مينا ايزد‌يار، متخصص خون و رئيس انجمن تالاسمي ايران، در اين گفت‌وگو در مورد اين بيماري و نحوه شروع علائم آن، توضيح مي‌دهد.
او معتقد است كه فاويسم يك مشكل پزشكي حاد قلمداد نمي‌شود كه بخواهيم خانواده‌ها را نسبت به آن بترسانيم ولي آگاهي دادن به والدين كودكان مبتلا به اين بيماري در مورد واكنش صحيح به علائم آن، يكي از ضروري‌ترين اقدامات است.
خانم دكتر، شروع بيماري فاويسم در كودكان به‌چه‌صورت است؟
فاويسم يا كمبود آنزيمي به نام گلوكز6 فسفات دي هيدروژناز (G6pd) به‌صورت ارثي معمولا از مادر به پسر منتقل مي‌شود . ژن اين آنزيم روي كروموزوم X سوار مي‌شود ولي اگر در اين امر خللي پيش بيايد، فرد، مبتلا به فاويسم خواهد شد.
با اين حال چرا بيشتر مبتلايان به اين بيماري پسر هستند؟
اين بيماري در پسرها شايع‌تر است چون پسرها فقط داراي يك كروموزوم X و دختران داراي دوتا از اين كروموزوم هستند. بنابراين اگر ژن آنزيم نام برده شده نقص داشته باشد، پسران را بيشتر گرفتار مي‌كند.
اين يعني دختران اصلا به فاويسم مبتلا نمي‌شوند؟
چرا، اگر دوتا كروموزوم X دختران گرفتار نقص اين ژن باشد، يا اگر كروموزوم X سالم شان نتواند دختر را در مقابل X معيوب، سالم نگه‌دارد، دختران هم مبتلا به اين بيماري مي‌‌شوند.
ولي تعداد مبتلايان پسر خيلي بيشتر است.
در بين مواد مصرفي، باقلا بيشتر از همه منجر به بروز علائم اين بيماري در كودك مي‌شود، مگر اين ماده چه خاصيتي دارد؟
باقلا از جمله مواد اكسيدان است يعني موادي كه اكسيژن در آنها زياد توليد مي‌شود. همين امر باعث مي‌شود كه گلبول‌هاي قرمز فاويسمي‌ها مقابل مواد اكسيدان از بين بروند يا پاره شوند.
اين بيماري به‌صورت چه علائمي خودش را نشان مي‌دهد؟
حاصل اين فرآيند به‌صورت كم‌خوني شديد، اسهال و استفراغ، تهوع، زردي سفيده چشم، زردي پوست و خوني شدن رنگ ادرار خواهد بود.
علاوه بر باقلا، چه مواد اكسيدان ديگري در اين امر دخيلند؟
داروهاي اكسيدان مثل كوتريموكسازول و آسپيرين، ويتامين K، سولفاميدها، داروهاي ضد‌مالاريا، نفتالين، استامينوفن، حنا و داروهاي متفرقه ديگر ممكن است در اين بيماران باعث هموليز يا همان شكسته شدن گلبول‌هاي قرمز شوند.
هميشه همه علائم اين بيماري كه به آنها اشاره كرديد به اين روشني هستند كه خانواده‌ها سريعا متوجه آنها شوند؟
به هيچ وجه، علائم اين بيماري گاهي اوقات به اين صراحت و واضحي نيست. حتي ممكن است اين بيماري با زردي، هپاتيت و كم‌خوني‌هاي ديگر اشتباه شود.
خب اين اشتباه را پزشكان هم ممكن است بكنند؟
بله، در خيلي از مواقع به‌خصوص در فصل بهار پزشكان هم كم‌خوني‌هاي ديگر را با فاويسم اشتباه مي‌گيرند و به كودك خون تزريق مي‌كنند. چندين نمونه از كودكان اين چنيني را هم ديده‌ايم، به‌طوري كه مدت‌ها بعد از اين تزريق پزشكان پي به تشخيص اشتباه در اين كودكان برده‌اند. در حالي‌كه ما هميشه مي‌گوييم تزريق كار ساده‌اي نيست و حتي براي خود پزشكان نيز همراه با استرس است به‌خصوص اگر خون آلوده باشد و خطر انتشار عفونت‌هاي مختلف را تسهيل كند.
ممكن است كودكان با هر بار مصرف موادي كه از آنها ياد كرديد دچار اين علائم شوند؟
نه، خيلي از خانواده‌ها مي‌گويند قبلا كه كودكشان مثلا داروي كوتريموكسازول يا باقلا مصرف مي‌كرده اين مشكل را نداشت، اين درست است، ما هم مي‌گوييم نبايد خانواده‌ها را نسبت به اين بيماري ترساند. چون با اينكه اين بيماري تا آخر عمر همراه فرد است، ولي اين علائم ممكن است فقط يك بار به سراغ او بيايد. بنابراين ما فقط به خانواده‌ها آگاهي مي‌دهيم يعني بايد به آنها گفت كه اگر كودكشان اين بيماري را دارد، حتي از كنار مزارع باقلا هم رد نشوند چون همين كار مي‌تواند باعث هموليز و شكننده شدن گلبول‌هاي قرمز كودك شود. فاويسمي‌ها همچنين در منزل از نفتالين و حشره كش نبايد استفاده كنند.
با وجود اين واكنش‌ها، حتي اگر كودك نياز به مصرف داروي كوتريموكسازول يا ساير داروها داشت، شما والدين را از خوراندن آنها به كودك منع خواهيد كرد؟
اصلا، اگر كودكي نياز به داروي كوتريموكسازول داشت و مبتلا به فاويسم بود، نبايد اين دارو را در او قطع كرد بلكه كودك بايد اين دارو را تحت نظر پزشك و با احتياط حتما مصرف كند. داروي ضد‌مالاريا در بيماراني كه مجبور به استفاده از آن مي‌شوند هموليز ايجاد مي‌كند ولي ما مجبوريم دوز اين داروها را پايين آوريم و به بيمار بدهيم.
با اين حال و با تعريفي كه از علائم بيماري داشتيد، چاره‌اي جز رساندن كودك به مراكز اورژانس و اقدامات اورژانسي روي كودك نيست. كمي در اين مورد توضيح مي‌دهيد؟
اگر در اين شرايط به كودك رسيدگي نشود، ممكن است در اثر كم‌خوني دچار نارسايي قلبي شود و يا حتي خطرات خيلي جدي‌تر شود. بنابراين كودك به محض شروع اين علائم بايد سريعا براي تزريق خون به اورژانس ارجاع داده شود. خيلي از اين بيماران هم حتي تا چند روز در بيمارستان بستري هستند.
مي‌توانيم بگوييم كه زردي دوران نوزادي با اين بيماري ارتباط دارد؟
البته كمبود آنزيم گلوكز6 فسفات دي هيدروژناز در دوره نوزادي باعث زردي نوزادان مي‌شود. براي همين در شرح حال اين كودكان بيمار، بايد از خانواده‌ها بپرسيم كه فرزندشان در دوره نوزادي مبتلا به زردي بوده يا نه؟ يكي از كارهايي هم كه اخيرا تحت نظر وزارت بهداشت به‌صورت غربالگري نوزادان انجام مي‌شود، همين مسئله است.
چند درصد اين زردي‌ها را مي‌توان به فاويسم نسبت داد؟
شايد حدود 20 تا 30 درصد مربوط به اين بيماري است. البته اگر زردي بالا برود و لازم باشد نوزاد بايد در بيمارستان‌ بستري شود چون به هر حال بيش از 70 تا 80 درصد نوزادان ابتداي تولد مبتلا به زردي هستند.
نكته ديگري باقي مانده؟
فقط مردم بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه فاويسم يك بيماري جداگانه است. يعني كساني كه فاويسمي هستند، فكر نكنند كه در مقابل غذاهاي ديگر هم حساسند يا آلرژي دارند. آلرژي نسبت به مواد غذايي كاملا با فاويسم فرق دارد. علاوه بر اين فاويسم به‌عنوان يك مشكل مهم پزشكي نيست كه مردم را بخواهيم بترسانيم. كم‌خوني‌هاي ديگري مثل تالاسمي ماژور نياز به پيشگيري دارند ولي اين بيماري مشكل خاصي ندارد چون فرد ممكن است در طول عمر فقط يك بار دچار بحران هموليز شود.

ماستيت يا التهاب پستان مشکل نسبتاً شايعي در دوران شيردهي خانمها است . نقطه اي از پستان يا نوک آن دردناک ،‌ قرمز ، سفت شده و ممکن است با تب و علائم شبه سرماخوردگي همراه شود . افراد با تجربه با اين نظر که بايستي منشاء عفوني براي اين بيماري حتماً وجود داشته باشد مخالفند .

اين مشکل غالب در مجاري بسيار پرشير و يا بسته شده به هر علتي ايجاد مي شود که علل انسداد مجاري شامل موارد زير مي شود :

• شيردهي غيرمؤثر

• توقف شيردهي به کودک

• پوشيدن لباسهاي تنگ

• ضربه خوردن پستان

پس از انسداد به علت تجمع شير و ايجاد تغييرات شيميايي در آن درد و قرمزي رخ مي دهد . ماستيت ناشي از عفونت باکتريايي بايستي از نوع انسدادي افتراق داده شود چون در نوع عفوني بايستي از آنتي بيوتيک استفاده شود . گر چه افتراق ايندو از هم مشکل مي باشد .

در صورتيکه محلي از سفتي و قرمزي ، درد و تورم در پستان وجود نداشته باشد مادر ماستيت ندارد .

علائم سرماخوردگي يا تب هم به تنهايي براي تشخيص ماستيت کفايت نمي کند .

اين بيماري در هفته هاي اول پس از زايمان بسيار شايع بوده که اگر همراه با عوامل خطر ذکر شده باشد بيشتر شيوع مي يابد .

مجاري بسته شده طي ۴۸-۲۴ ساعت بايستي خودبخود باز شوند . در طي انسداد به علت کاهش جريان شير شيرخوار دچار مشکل شده و بی قراری مي کند با رعايت موارد زير انسداد مجاری شيري به راحتي برطرف مي شود:

۱ - ادامه شيردهي از پستان مبتلا 

۲ - تخليه بهتر سمت مبتلا 

۳ - فشار به پستان هنگام شيردهي به شيرخوار 

۴ - گرم کردن ناحيه مبتلا 

۵ - استراحت کردن مادر در بستر ( خصوصاً به همراه شيرخوار) 

۶ - گاهي انسداد مجاري ناشي از تاولهاي نوک پستان است که با يک سوزن استريل بايستي اين تاولها را خالي کرد .

۷ - پس از هر بار شيردهي از کمپرس آب سرد در محل ابتلا استفاده نمائيد .

اگر پس از ۴۸ ساعت اين مشکل برطرف نشد نياز به اقدامات جدي تر پزشکي بنا به تشخيص پزشک شما مي باشد .

* پيشگيري :

۱ - وضعيت نشستن کودک هنگام شيرخوردن بايستي صحيح بوده وطي هر روز بايستي از ۳-۲  روش صحيح استفاده کرد .

۲ - شيردادن را به تأخير نياندازيد و اگر چنين اتفاق افتاد بايستي با دست پستانها را فشرده و شيرآنها را تخليه کرد .

۳ - از پوشيدن لباس زيرمحکم و بسيار چسبان اجتناب کنيد .

* عوارض :

از عوارض نادر ماستيت آبسه پستان بوده که نياز به اقدامات تشخيص و درماني پيشرفته تر مي باشد ولي شيردهي به کودک نبايستي قطع شود .

الكليسم عبارت است از وابستگي فيزيولوژيك (جسماني ) و رواني به الكل ، كه موجب بروز بيماري هاي مزمن و بروز مشكل در روابط بين فردي و مشكلات خانوادگي و كاري مي شود.

علايم شايع اولیه
كم بودن تحمل نسبت به بروز اضطراب
نياز به الكل در آغاز روز، يا در زمان هاي استرس
بي خوابي ؛ كابوس
بروز يك حالت ناخوشايند و سردرد صبح روز بعد از مصرف زياد الكل و نيز بيشتر شدن موارد غيبت و حاضر نشدن سركار
مشغوليت ذهني زياد براي تهيه الكل و پنهان كردن نوشيدني الكلي از خانواده و دوستان
احساس گناه يا آزردگي و تحريك پذيري وقتي كه ديگران مي گويند كه وي الكل مصرف مي كند.

علائم شایع پیشرفته

از هوش رفتن هاي كوتاه مدت به دفعات ؛ كاهش حافظه
بروز يك حالت هذياني همراه با لرزش (علايم در اين حالت عبارتند از لرزش ، توهمات ، گيجي ، عروق ريزش ، تندشدن ضربان قلب ). اين حالت اغلب در اثر نرسيدن الكل رخ مي داد.
بيماري كبدي (پوست يا چشم ها زرد مي شوند)
اختلال رشته هاي عصبي دست و پا و نيز دستگاه عصبي (كرخت شدن و سوزن سوزن شدن در دست ها و پاها، كاهش علاقه و توانايي جنسي ، گيجي ، كُما)

علل
هنوز به طور كامل مشخص نشده اند، اما موارد زير را مي توان ذكر كرد:
عوامل شخصيتي ، به خصوص وابسته بودن ، عصبانيت ، جنون و سرخوشي ، افسردگي يا در خود فرورفتن
تأثيرات خانوادگي ، به خصوص الكلي بودن والدين يا طلاق آنها
عوامل ارثي
فشار اجتماعي يا فرهنگي براي نوشيدن الكل
اختلالات شيميايي در بدن (شايد)

عوامل افزايش دهنده خطر
عوامل فرهنگي . در برخي از گروه هاي قومي ميزان الكليسم بالا است كه ممكن است به دلايل اجتماعي يا زيست شناختي باشد.
استفاده از مواد مخدر تفريحي
بروز بحران در زندگي ، مثلاً بي كاري ، نقل مكان مداوم ، يا از دست دادن دوستان يا خانواده
عوامل محيطي مثل در دسترس بودن ، مناسب بودن قيمت ، و پذيرش اجتماعي الكل در گروه فرهنگي ، كاري يا اجتماعي كه فرد بدان تعلق دارد.

پيشگيري
اگر احياناً الكل مصرف مي كنيد، سعي كنيد مصرف آن را قطع كنيد. در اين حالت خود را به عنوان يك فرد نمونه سالم به ديگران معرفي خواهيد كرد. به تدريج محدوديت هايي براي مصرف در نظر بگيريد، سعي كنيد به تدريج كمتر بنوشيد، تا كاملاً آن را قطع كنيد.
در صورت الكلي شدن همسر، دوست ، يا همكار خود، به وي كمك كنيد تا مشكل خود را بپذيرد و درخواست كمك كند.

عواقب مورد انتظار
با اجتناب از الكل يا موادمخدر، مست يا معتاد نبودن را تجربه خواهيد كرد. اين تغيير مثبت در شيوه زندگي چندان آسان به دست نمي آيد و بازگشت به عادت بد قديمي به دفعات رخ خواهد داد. اما اگر مصممم باشيد، مي توانيد الكل را به كلي ترك كنيد.

عوارض احتمالي
بيماري مزمن و پيش رونده كبدي
زخم معده همراه با خونريزي ؛ التهاب معده
التهاب رشته هاي عصبي ، لرزش ، حملات صرعي و اختلال مغزي ، زمين خوردن در خانه
التهاب لوزالعمده
التهاب قلب
آسيب ذهني و جسماني به جنين ، در صورتي كه مادر به هنگام بارداري الكل بنوشد.
اعضاي خانواده افراد الكلي ممكن است دچار مشكلات رواني شوند. اين مشكلات احتياج به درمان دارند.

درمان
درمان شامل اقدامات كوتاه مدت براي متوقف كردن نوشيدن الكل و كمك بلندمدت براي رفع مشكلاتي است كه باعث الكلي شدن فرد شده اند.
ممكن است نياز به سم زدايي وجود داشته باشد. سم زدايي عبارت است از مراقبت پزشكي در زماني كه فرد نوشيدن الكل را متوقف كرده و نتيجتاً دچار علايم محروميت از الكل شده است ، تا به اين ترتيب فرد بتواند اين مرحله را بدون مشكل پشت سر بگذارد.
گاهي اوقات نياز به بستري شدن در يك مركز تخصصي وجود دارد.
به قرار ملاقات خود با پزشك و مشاور پايبند باشيد.
به ارزيابي مجدد نحوه زندگي ، دوستان ، كار، و خانواده خود بپردازيد و در اين ارزيابي ، عواملي كه باعث تشويق به نوشيدن الكل مي شوند را شناسايي و تغيير دهيد.

داروها
دي سولفيرام . با مصرف اين دارو، فرد به هنگام نوشيدن الكل دچار علايم جسماني ناخوشايندي مي شود كه وي را از نوشيدن الكل بيزار مي كند. نالتِرِكسون نيز دارويي است كه لذت نوشيدن الكل را كاهش مي دهد.
داروهايي كه براي كنترل علايم محروميت از الكل مصرف مي شوند عبارتند از بنزوديازپين ها، آرام بخش ها، داروهاي ضد روان پريشي ، و داروهاي ضدصرع (در صورت بروز حمله صرعي )

فعاليت

هرگز وقتي الكل نوشيده اند رانندگي نكنيد.

رژيم غذايي
رژيم غذايي عادي و متعادل داشته باشيد. امكان دارد توصيه شود كه مكمل هاي ويتامين مصرف نماييد

مننژيت عبارت است از تورم و يا عفونت پرده مغز يا پوشش نخاع . نشانه هاي بيماري عبارتند از سردرد ، تب شديد و خشک شدن گردن .

مننژيت به دو صورت باکتريايي و ويروسي وجود دارد که از نظر دشواري ، تفاوت بسياري با هم دارند . مننژيت باکتريايي ، به طور معمول خطرناک تر از نوع ويروسي آن است و در موارد بسيار باعث بروز مشکلات ثانويه در مغز و سيستم عصبي مي شود .

خوشبختانه وقوع هيچ يک از گونه هاي اين بيماري رايج نيست . اگر چه امکان گرفتار شدن به مننژيت درهر سني وجود دارد ، اما بيشتر در کودکان زير پنج سال ديده مي شود . کودکان زير دو سال نسبت به بيماري بسيار حساس بوده و شديدترين شکل بيماري را  ظاهر مي سازند . اگر تشخيص و درمان بيماري در نخستين مراحل آن صورت گيرد ، حدود نود درصد از کودکان بهبود مي يابند و تعداد اندکي دچار ضايعات دائمي در سيستم عصبي ، مانند از دست دادن شنوايي مي شوند .

هنگام شيوع مننژيت باکتريايي بيشتر در فصل زمستان و مننژيت ويروسي در اواخر تابستان و اوايل پاييز است .

* علت هاي بيماري

باکتري هاي زيادي مي توانند عامل بيماري باشند ، اما باکتري هايي که بيشتر باعث ابتلاي کودکان به مننژيت مي شوند ، شامل مننگوکوکوس ،‌ آنفلوآنزاتيپ ب يا پنوموکوکوس هستند . گونه هاي متفاوتي از ويروس ها ، از جمله انتروويروس ها ، مي توانند موجب اين بيماري شوند . مننژيت ويروسي به طور معمول خفيف بوده و کودکان پس از مدتي کوتاه ، به طور کامل بهبود مي يابند .

مننژيت باکتريايي از طريق افراد بيمار و يا حامل باکتري ( در حلق و بيني ) منتشر مي شود . عامل بيماري از طريق سرفه و عطسه توسط شخص بيمار در هوا منتشر شده و تا ساعت ها معلق مي ماند . تنفس هواي آلوده موجب انتقال بيماري مي شود . باکتري ابتدا در حلق و بيني تکثير مي گردد و سپس وارد خون مي شود و آن گاه وارد مغز و نخاع شده و اين نواحي را عفوني مي سازد .

بيشتر نوزادان به دليل اين که حامل پادتن هاي مادري هستند ، تا سه ماهگي به مننژيت مبتلا نمي شوند . ۲۵   درصد از اين کودکان براي هفته ها يا ماه ها ، باکتري عامل بيماري را بدون اين که دچار بيماري شوند ، در حلق و بيني خود حمل مي کنند . اين حاملان سالم ،‌پادتن هايي ايجاد مي کنند که موجب مصونيت دائمي آنها در مقابل بيماري مي شود .  حاملان سالم مي توانند عامل بيماريزا را به افراد حساس منتقل نموده و آنها را گرفتار سازند .

اشخاصي که در اثر باکتري هاي عامل مننژيت به نوع خفيف عفونت مجاري فوقاني تنفسي مبتلا ميشوند ،‌ مي توانند عامل بيماري را به ديگران منتقل کنند . جابجايي عامل بيماري از اين طريق ، گاه باعث مننژيت مي شود ولي در بيشتر موارد ، مجاري فوقاني تنفسي را گرفتار عفونت مي کند . در هر دو صورت پادتن ضد بيماري در بدن شخص تشکيل شده و موجب مصونيت دائمي در برابر باکتري بيماريزا مي گردد .

گاهي اوقات عفونت سينوس ها ،‌ گوش مياني و عفونت هاي ناشي از آسيب سر ،‌ موجب ايجاد مننژيت مي شوند .

مننژيت باکتريايي از هنگام آغاز علائم تا ۲۴ ساعت پس از آنتي بيوتيک درماني ، واگيردار است .

مننژيت ويروسي نيز به وسيله افراد بيمار يا حامل ويروس منتقل مي شود ولي واگيرداربودن آن کمتر از مننژيت باکتريايي است . اين ويروس که به طور معمول موجب عفونت دستگاه گوارش مي شود ، از طريق دهان وارد بدن شده و ممکن است تا چندين هفته پس از بهبود بيمار ، در روده او باقي بماند . هيچ آنتي بيوتيکي براي درمان مننژيت ويروسي مؤثر نيست . ويروس موجود در دستگاه گوارش ، از طريق جريان خون وارد مغز مي شود اما به طور معمول ،‌ضايعاتي در مغز ايجاد نمي کند .

نشانه هاي مننژيت باکتريايي

سرفه و آبريزش از بيني ، پس از دوره کمون و دو تا چهار روزه ظاهر مي شود ، اما گاهي اوقات شروع بيماري بسيار سريع بوده و به سرعت گسترش مي يابد و در مدت چند ساعت به گيجي و اغما منجر مي شود .

کودک بيمار غالباً از سردرد شديد ، همراه با حالت تهوع و تب شکايت مي کند . ممکن است گردن سفت و شخص بي قرار و خواب آلود شود . در اين حالت ،‌استفراغ حالت جهنده دارد . چنانچه خواب آلودگي عميق تر شود و تب افزايش يابد ، بايد هر چه زودتر به بخش فوريتهاي پزشکي مراجعه کرد .

نشانه هاي بيماري در نوزادان با کودکان تفاوت دارد . نوزاد مبتلا به مننژيت ، بي قرار بوده و گريه هاي طولاني دارد ،‌ضمن آنکه اشتهايش را از دست مي دهد و گرفتار تب شديد مي شود . چنين حالتي ‌ ، ممکن است با حمله ناگهاني  و خواب آلودگي  شديد همراه باشد .

براي پيشگيري از عوارض ثانويه مننژيت مانند ناشنوايي ، ضايعات مغزي و مرگ ،‌ بايد هر چه سريعتر بيماري تشخيص داده شود و نسبت به درمان آن در بيمارستان اقدام گردد . آزمايش مايع نخاع براي تشخيص بيماري بسيار ضروري است .

نشانه هاي مننژيت ويروسي

نشانه هاي بيماري پس از گذراندن دوره کمون ( يک تا پنج روز ) مي تواند به طور ناگهاني و يا به تدريج پديدار شود . اين نشانه ها شامل سردرد ،‌ تب ، استفراغ و دل پيچه است که يک يا دو روز بعد با خشکي و سفتي گردن همراه مي گردد ، گاهي اوقات نيز جوش هايي در سطح بدن ظاهر مي شود . کودکان مبتلا اغلب در بيمارستان بستري مي شوند اما بدون آنکه آنتي بيوتيک مصرف کنند ،‌ پس از چند روز به طور کامل بهبود مي يابند .

* تماس نزديک به چه معني است ؟

بسياري از والدين با اين پرسش رو به رو هستند که آيا مي توانند براي پيشگيري از مبتلا شدن و انتقال بيماري به فرزندشان که دوستي مبتلا به مننژيت دارد ، از آنتي بيوتيک استفاده کنند ؟ به اين پرسش نمي توان به طور قاطع پاسخ گفت . در صورت وجود چنين شرايطي مي توان گفت که کودک در تماس نزديک با شخص بيمار قرار دارد :

- همخانواده و يا همخانه بودن

- همکلاس بودن

- نشستن يا ايستادن در کنار فرد بيمار حداقل به مدت يک ساعت

استفاده مشترک از سيگار ، آب و غذا

بوسيدن يا کشتي گرفتن با شخص بيمار

* نقش والدين در پيشگيري از بيماري

• در صورت مشاهده علائم مننژيت ، کودک را هرچه زوتر براي معاينه نزد متخصص کودکان و يا به بخش فوريت هاي پزشکي ببريد ؛

• چنانچه نوزاد شما ناگهان دچار تب و استفراغ شد و براي مدتي طولاني گريه و بي قراري کرد ، او را براي معاينه به نزد پزشک ببريد ؛

• در صورت مشاهده تب همراه با تشنج ، در کوتاهترين زمان ممکن نوزاد را به بخش فوريت هاي پزشکي يا پزشک متخصص برسانيد ؛

• با تزريق واکسن آنفلوآنزا ، به نوزاد خود مصونيت ببخشيد ؛

• در صورتي که کودک شما داراي تماس نزديک با شخص بيمار بود ، هر چه زوتر به پزشک مراجعه کنيد تا در مورد ضرورت تجويز آنتي بيوتيک تصميم بگيرد .

* اقدامات پزشکي

• تجويز آنتي بيوتيک به عنوان اقدام پيشگيري کننده براي مدتي کوتاه ، در صورتي که کودک در تماس نزديک با شخص بيمار باشد ؛

• تأخير در استفاده از روش کشت ترشحات حلق براي تشخيص قطعي بيماري . مثبت بودن کشت ترشحات گلو ، نشان دهنده اين است که شخص حامل مننژيت است ولي ممکن است بيمار نباشد . بنابراين روش ياد  شده نبايد به عنوان نخستين روش تشخيص بيماري مورد استفاده قرار گيرد .

• بستري کردن کودک مبتلا به مننژيت ، آزمايش مايع نخاع در بيمارستان طي کوتاه ترين مدت ، انجام کشت خون و ترشحات حلق و بيني ؛

• تجويز آنتي بيوتيک وريدي در صورتي که آزمايش مايع نخاع نشان دهنده ميزان غيرطبيعي گويچه هاي سفيد خون باشد

                                                             گانگليون شايعترين برآمدگي کيستيک در پشت مچ دست مي باشد . در مورد منشاء گانگليون نظريات مختلفي وجود دارد . برخي عقيده دارند که در حقيقت تومورهاي خوش خيم وتر يا کپسول مفصلي هستند . ديواره کيست از بافت فيبرو بوده و اندوتليال پوشاننده حقيقي ندارد . گانگليون در برخي نقاط به کپسول مفصلي يا نیام تاندون متصل بوده اما ارتباطي بين فضاي مفصل بانيام تاندون وداخل کيست وجود ندارد . کيست ممکن است يک يا چند حفره اي بوده و مايع موجود در آن شفاف و چسبنده مي باشد .

علائم باليني :

شايعترين محل گانگليون در پشت مچ مي باشد . اين ضايعه مي تواند در هر سني از دوران بزرگسالي بوجود آمده و بندرت در جلوي مچ يا در کف دست يا انگشتان نيز ايجاد مي شود معمولاً علائم چنداني  بجز تورم و گاهي ناراحتي و درد مختصر وجود ندارد .

در معاينه توده برآمده ممکن است نرم و کيستيک باشد ، اما در اکثر موارد سخت است . اين ضايعه اغلب با برجستگي استخواني اشتباه مي شود اما با معاينه دقيق ،‌ تموج آن  مشخص مي گردد .

عوارض : گانگليون در مچ دست ظاهر ناخوشايندي داشته و ممکن است در عمق مچ و يا کف دست وجود داشته باشد و باعث وارد آمدن فشار به اعصاب دست ( اولنار و مديان ) يا شاخه هاي آنها گردد .

گرفتاري شاخه ها موجب بروز اختلال حرکتي و معمولاً حسي در نواحي مربوطه مي شود .

درمان : درمان گانگليون بي خطر بوده و در صورت عدم وجود درد يا عوارض مي توان آن را به حال خود رها کرد . گاهي وارد آوردن فشار زياد بر روي گانگليون موجب پاره شدن آن در زير پوست مي شود . با استفاده از اين روش بي خطر مي توان تا مدتي برآمدگي را برطرف کرد ولي گانگليون مي تواند پس از يک مدت نسبتاً طولاني مجدداً ايجاد شود . يک روش ديگر جهت بهبودي موقت ، خالي نمودن کيست توسط يک سوزن ضخيم مي باشد . درمان دائمي فقط با برداشتن کامل گانگليون ميسر است ، اما انجام اين عمل هميشه ساده نيست زيرا ديواره نازک کيست اغلب در بين تاندونها نفوذ کرده و ممکن است در حين عمل پاره شود و قطعه اي از آن باقي بماند .

باید گانگليون را که سبب اختلال در کار عصب محيطي دست مي شود هر چه سريعتر با عمل جراحي خارج کرد.

Carpal Tunnel Syndrome یا سندروم CTS (تونل مچ دست) بیماریی است که در آن عصب میانی مچ دست فشرده می شود و در قسمت های مختلف مچ و انگشتان علایمی چون سوزش، بی حسی، درد، احساس سردی، کرختی و ضعف ظاهر می گردد. CTS در بین زنان بیش از مردان رواج دارد و سن بروز آن حوالی پنجاه سالگی است. 
 
عصب میانی مچ دست، مانند کانالی است که از طرفین توسط استخوان ها، بافت فیبری و اعصاب منتهی به بند انگشتان احاطه شده است و نه عدد از تاندون های دست نیز از این کانال عبور می کنند. این عصب می تواند به علت تورم هر یک از اجزای موجود در این کانال فشرده شده و دچار گرفتگی گردد، هر چند ممکن است عوامل دیگری چون ضربه های شدید، شکستن یا جابجا شدن استخوان ها نیز بی تاثیر نباشند.

از عوامل موثر در بروز این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد :

- بیماری هایی چون رماتیسم و ورم مفاصل، اختلالات هورمونی مانند دیابت، تیرویید و یایسگی، تولید بیش از اندازه پروتیین در سلول های مغز استخوان.

- باز و بسته کردن مکرر تاندون های مچ دست بدون استراحت، خصوصا در زمان های طولانی.

- ضربه شدید یا هر نوع جراحتی که باعث تورم مچ دست گردد.

- باریک بودن مادرزادی عصب میانی مچ دست.

به عقیده برخی از افراد CTS، سندروم جدیدی متعلق به عصر تکنولوژی است که منشاء اصلی بروز آن ساعت های طولانی نشستن پشت کامپیوتر و کار کردن مداوم با کیبورد و ماوس است. اما با این وجود مطالعات نشان داده که سابقه این بیماری به اوایل قرن بیستم بازمی گردد.

در صد بروز این سندروم در زنان سه برابر مردان است. شاید به این دلیل که اصولا عصب میانی مچ دست در زنان کوچکتر از مردان است. سندروم CTS معمولا ابتدا دست فعال افراد را تحت تاثیر قرار می دهد و احساس درد معمولا از همین دست شروع می شود.

علایم
به طور معمول اولین علایم این بیماری به هنگام خواب بروز می کند از احساس درد، گزگز، سوزش و بی حسی در انگشتان دست، بخصوص انگشت شصت، انگشت اشاره و دو انگشت میانی آغاز می شود، کم کم محکم نگه داشتن اجسام در دست و چنگ زدن به اشیاء مختلف برای شخص مشکل می شود و انگشتان توانایی لازم خود را از دست می دهند، در نتیجه همه چیز از دست شخص می افتد.

در صورتی که در مراحل ابتدایی بروز علایم هیچگونه اقدام درمانی صورت نگیرد درد بیشتر و بیشتر شده، مچ و انگشتان به تدریج کارایی طبیعی خود را از دست می دهند. متاسفانه در بسیاری از موارد اشخاص دلیل بروز علایم فوق را حالت نادرست دست درهنگام خواب و یا به اصطلاح “بد خوابیدن” تلقی می کنند. متخصصین معتقدند این سندروم نوعی “ناتوانی نهفته” است، زیرا در ظاهر امر، دست به طور طبیعی کار می کند.

درمان
در مواردی که این بیماری هنوز حاد نشده، استفاده از روش های مختلفی چون استراحت دادن به دست در زمان انجام کار، کمپرس آب سرد و بستن مچ دست، در تسلی درد موثر است.

در صورتی که این روش ها کارساز نباشد، متخصصین استفاده از دارو و در مرحله بعد جراحی را پیشنهاد می کنند. در اکثر موارد به یکی از روش های زیر و بدون نیاز به جراحی، پیشرفت این بیماری کنترل می شود :

- بی حرکت نگه داشتن مچ دست : اگر سابقه این بیماری در شخصی کمتر از یک سال باشد، بی حرکت نگه داشتن مچ با استفاده از مچ بندهای طبی مخصوص، خصوصا در خواب باعث کاهش بی حسی و سوزش مچ و انگشتان می گردد.

- مصرف داروهای ضد التهاب : تنها در صورتی که مچ دست یا انگشتان متورم شده باشد، به منظور از بین رفتن تورم، پیشنهاد می شود.

- تزریق کورتیزون یا داروهای مشابه برای کاهش درد و تورم.

جراحی
به طور کلی روش های فوق معمولا موثرتر از جراحی هستند، در صورتی که درد و بی حسی عصب ادامه پیدا کند، جراحی بهترین درمان خواهد بود.

پاچنبري يک تغيير شکل مادرزادي است که از بدو تولد وجود دارد .  در اين بد شکلي پا ، قسمت جلو پا به سمت داخل و پايين چرخيده و در عقب ، پاشنه هم به سمت داخل چرخيده است .

ميزان شيوع :

• در هر هزار تولد زنده ، يک مورد پاچنبري وجود دارد .

• در پسرها دو برابر دخترها رخ مي دهد .

• مي تواند يک طرفه يا دو طرفه باشد .

• در بيشتر موارد سابقه فاميلي اين عارضه وجود دارد .

• احتمال رخداد اين عارضه در کودکان ديگر خانواده اي که يک کودک مبتلا دارند ، پايين و در حدود سه  درصد است .

درمان :

بيشتر پاچنبري ها در دوران شيرخوارگي با گچ گيري در عرض 6 تا 8 هفته اصلاح مي شوند . کمتر از 5  درصد پاچنبري ها از نوع بسيار شديد و غيرقابل انعطاف هستند که ممکن است به اين درمان گچ گيري پاسخ ندهند و نياز به عمل جراحي پيدا کنند . اما آنچه مسلم است اين است که در صورتي که بتوان از عمل جراحي در بيماران پاچنبري خودداري کرد ، نتايج بهتر است . جراحي با جوشگاه ،‌سفتي و ضعف عضلات همراه است که در دوران نوجواني بيمار را رنج مي دهد .

درمان پاچنبري بايد در هفته اول يا دوم زندگي شورع شود ، زيرا در اين دوران بافتهاي تشکيل دهنده رباطها و کپسول مفصلي و تاندونها ، انعطاف پذيري قابل ملاحظه اي دارند .

دستکاري و کشش ايجاد شده توسط پزشک بر روي اين عناصر به طور هفتگي سبب افزايش طول و کشيدگي اين عناصر مي شود و گچ گرفته شده بعد از اين دستکاري سبب مي شود که اصلاح به دست آمده براي يک هفته آينده حفظ شود . بنابراين ، به تدريج استخوانها جابه جا مي شوند و به محل اوليه خود برمي گردند .

به طور معمول 5 تا 7 گچ بلند که ازنوک انگشتان تا قسمت بالاي ران ادامه مي يابد ،‌به طور هفتگي گرفته مي شود تا بد شکلي اصلاح شود .

حتي در موراد بسيار شديد ، حداکثر 8 تا 9 بار گچ گيري براي رسيدن به نتيجه مطلوب کافي است . قبل از آخرين گچ گيري که بايد سه هفته در پاي بيمار باشد ، ممکن است بلند کردن تاندون آشيل به صورت سرپايي در مطب لازم باشد . بعد از دو ماه درمان ، پاظاهر نرمال و اصلاح شده دارد .

عود بيماري

نکته بسيار مهم اين است که به دنبال اصلاح پاچنبري ، اين عارضه تمايل به عود دارد . براي جلوگيري از عود عارضه ، بعد از اتمام دوره گچ گيري ، براي بيمار يک اسپلينت مخصوص ساخته مي شود که به مدت  2 تا 3 ماه بايد به طور شبانه روزي از آن استفاده کند و بعد از آن حداقل به مدت  2 تا 3 سال شبها  از آن بهره ببرد . ممکن است کودک ابتدا هنگام استفاده از اسپلينت احساس ناراحتي کند ، ولي به تدريج به آن عادت مي کند . در طول روز کودک مي تواند از کفشهاي معمولي استفاده کند . به طور معمول ، انجام راديوگرافي در بيماران مبتلا به پاچنبري ضروري نيست وفقط در موارد پيچيده ممکن است نياز به استفاده باشد .

درمان جراحي :

در مواردي که بيمار به گچ گيري يا آتل گذاري سريال پاسخ نداده و بد شکلي بهبود نمي يابد ، انجام عمل جراحي براي اصلاح بدشکلي اجتناب ناپذير است . بهترين زمان براي انجام عمل جراحي حدود 6 ماهگي است ، البته در کودکان مختلف و همچنين جراحان مختلف ممکن است سنين ديگري را براي  جراحي ترجيح دهند .

اصول نگهداري پا در گچ :

• گچ معمولاً از ناحيه نوک انگشتان پا تا بالاي زانو امتداد دارد .

• مهم ترين نکته در اندام گچ گيري شده اين است که در صورت وجود هر گونه نگراني نسبت به گچ ، بلافاصله بايد با پزشک معالج تماس گرفت .

• پزشک براي شما توضيح ميدهد که چگونه گچ را صبح روز مراجعه بعدي در حمام باز نماييد . اضافه کردن نصف فنجان سرکه به آب ولرم به حل شدن سريع تر گچ کمک مي کند .

• اگر چه گچ گيري براي کودک درد ايجاد نمي کند ، ولي در بعضي مواقع کودک را بي قرار مي کند . دادن مقداري شير قبل از گچ گيري و در آغوش گرفتن بعد از آن به تحمل گچ توسط کودک کمک مي کند .

• به هيچ وجه در مواردي که کودک را تعويض مي کنيد ، اجازه ندهيد گچ مرطوب شود .

• حتماً نواحي بالاي گچ را کاملاً خشک کنيد . در صورت عدم انجام اين کار ، زخمهاي ناشي از گچ  در آن مناطق رخ خواهد داد .

• مواظب باشيد قسمتهاي بالاي گچ به مدفوع يا ادرار آلوده نشود ،‌ زيرا مي تواند سبب زخم شدن پوست ناحيه و عفونت شود .

 استحمام کودکي که پاي او در گچ  است :

مهم ترين کار اين است که از استحمام کودک خودداري کرد . بهترين زمان براي استحمام صبح روزي است که قرار است گچ تعويض شود . در اين زمان کودک را مي توان استحمام نمود ، گچ را باز کرده و سپس به پزشک براي گچ گيري به پزشک مراجعه کرد . در صورتي که بخواهيد در حد فاصل دوگچ گيري کودک را تميز نماييد ، بهترين راه اين است که فقط تنه و دستهاي او را با يک اسفنج مرطوب تميز کرده و سپس با حوله خشک کنيد .

مراقبت هاي بعد از گچ گيري :

همان طور که ذکر شد کودک ممکن است مختصري بي قرار باشد . علت اين است که شايد سنگيني گچ خيلي باشد که تا خشک شدن کامل گچ ادامه دارد . بهتر است زير پاي کودک در زير زانو حوله کوچکي را تا کرده و قرار دهيم تا پاشنه گچ روي زمين قرار نگيرد . حوله شما بايد حتماً نخي باشد . از گذاشتن اجسام پلاستيکي زير گچ خودداري نمائيد ، زيرا از تبادل حرارتي جلوگيري کرده مي تواند سبب سوختگي شود .

کنترل گردش خون اندام در گچ مهم است . براي اين کار نوک انگشتان کودک را فشار مي دهيم تا سفيد شود و وقتي برمي داريم بايد بلافاصله صورتي شود . در صورت هر گونه اختلال در گردش خون امکان سفت بودن گچ مطرح است و بايد به پزشک اطلاع داده شود .

ریفلاکس(REFLUX) بیماری می باشد که حدود 40 درصد افراد جامعه را گرفتار می کند و در 15 درصد موارد، این بیماری به شکل شدید و آزار دهنده است. در این بیماری اسید معده به همراه غذا، از معده به مری برمی گردد و مردم بعد از خوردن غذا، احساس لذت و رضایت ندارند. ریفلاکس یکی از بیماری های شایعی است که مردم از ترش کردن معده  شکایت دارند.

علایم بیماری ریفلاکس کدام است؟
شایع ترین علامت این بیماری ترش کردن و سوزش سردل می باشد و از علایم دیگری که کمتر شایع می باشد داشتن حالت تهوع، استفراغ، درد سینه و گلو، بعضی اوقات گوش درد، سرفه و حتی تشدید حملات آسمی در بیماران مبتلا به آسم می باشد.
هم چنین داشتن خشونت صدا و به ندرت احساس گیرکردن غذا در مری (دیسفاژی) نیز در این بیماران دیده می شود.

عوامل زمینه ساز بیماری ریفلاکس کدام است؟
از مهم ترین عوامل زمینه ساز یا تشدید کننده این بیماری می توان به عواملی مانند عادات زندگی، عادات غذایی، مصرف داروها و چاقی اشاره کرد.
با توجه به این که چاقي در کشورهای در حال توسعه روز به روز در حال افزایش می باشد، این بیماری نیز در این جوامع بیشتر دیده می شود. ولی خوشبختانه، با کاهش و تنظیم وزن، علایم این بیماری قابل کنترل و درمان می باشد.
از عوامل غذایی که با بیماری ریفلاکس در ارتباط است می توان به مصرف غذاهای پرچرب اشاره کرد. از عوامل دارویی می توان به مصرف نیترات ها و کلسیم بلاکرها اشاره کرد که مصرف بیش از اندازه این مواد باعث تشدید بیماری ریفلاکس می شوند.

راه های تشخیص بیماری کدام است؟
غالباً برای تشخیص این بیماری نیاز به استفاده از وسیله تشخیصی خاصی نمی باشد، چون علایم بارز این بیماری ترش کردن می باشد که خود بیماران این نکته را ذکر می کنند. ولی در بعضی از موارد برای تشخیص قطعی می توان از آندوسکوپی و گرافی باریوم سوالو (Barium Swallow) و PH متری استفاده کرد.
نکته مهم در ارتباط با تشخیص این بیماری آن است که در بعضی افراد ممکن است این بیماری با دردهای قلبی اشتباه شود، بنابراین تشخیص بیماری ریفلاکس ازبيماريهاي حاد قلبي بسیار مهم می باشد و از طرفی شایع ترین علت دردهای سینه غیر قلبی، بیماری ریفلاکس می باشد.

سرفه مزمن هم از علامت های نسبتاً شایع بیماری ریفلاکس می باشد که ممکن است با بیماری های ریوی اشتباه شود و در بیماران مبتلا به آسم، ریفلاکس می تواند باعث تشدید علایم آسم شود.

این بیماری بیشتر در چه افرادی دیده می شود؟
این بیماری معمولاً در افراد چاق و افرادی که از رژیم های غذایی پرچرب و کالری زیاد استفاده می کنند دیده می شود. هم چنین در بیمارانی که دچار فتق مری می باشند، نیز احتمال بروز ریفلاکس بیشتر است.
از عوامل تشدید کننده این بیماری می توان به عواملی مانند خوردن غذاهای سنگین و خوابیدن زود هنگام بعد از مصرف غذای سنگین و حجیم اشاره کرد.
این بیماری در آقایان سفید پوست با شیوع بیشتری نسبت به خانم ها و دیگر نژادها دیده می شود.

                                                                                                            سیلیاک:
سلیاک نوعی بیماری گوارشی مزمن است که در افراد حساس به گلوتن بروز می‏کند. گلوتن پرتئینی است که در غلاتی مثل گندم، جو، جوی سیاه و چاودار پیدا می‏شود و با تأثیر بر پرزهای روده باعث کاهش جذب غذا و در نتیجه بروز علامتهای مختلف می‏شود. تنها درمان بیماری سلیاک رژیم غذایی فاقد گلوتن برای تمام عمر می‏باشد.
مبتلایان به سلیاک لازم است بدانند که با رعایت برنامه غذایی و حذف کامل غلات غیرمجاز ذکر شده به طور کامل بهبود می‏یابند ولیکن باید تا پایان عمر در پرهیز کامل از چنین غلاتی بوده و برنامه غذایی مناسب خویش را رعایت نمایند.
این مطالب جهت کمک به افرادی که نیازمند به رعایت رژیم فاقد گلوتن می‏باشند تهیه شده است، در این جزوه غذاهای اصلی که شما می‏توانید از آنها استفاده کنید و همچنین غذاهایی که مجاز به استفاده از آنها نیستید ذکر شده است، در انتهای آن نیز طرز تهیهٔ نان و یک نوع شیرینی فاقد گلوتن شرح داده شده است.

● آنچه مبتلایان به سلیاک باید در مورد تغذیهٔ خود بدانند:
رژیم غذایی در بیماران مبتلا به سلیاک بسته به شدت بیماری از لحاظ پرهیز و نحوهٔ استفاده سایر مواد غذایی متفاوت بوده و فرد باید همواره مورد پیگیری تغذیه‏ای نزد مشاوران تغذیه قرارگرفته و از لحاظ کفایت انرژی و مواد مغذی موجود در برنامهٔ غذایی خود توسط مشاوران تغذیه اطمینان حاصل نماید. این افراد نیاز به انرژی مناسب براساس نیازهای شخصی خود داشته و باید از برنامه غذایی با پروتئین بالا (به میزان ۱۰۰تا ۱۲۰ گرم روزانه برای بالغین و ۳ تا ۴ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برای کودکان) برخوردار باشند. همچنین مایع بصورت روزانه توصیه می‏شود که مشاور تغذیه با توجه به وضعیت جسمانی بیمار به تدریج چربی رژیم غذایی به میزان بیشتری در نظر می‏گیرد.
فرد مبتلا به سلیاک لازم است بداند که نسبت به پروتئین کلیهٔ غلاتی که بطور معمول از آنها نان تهیه می‏شود نظیر گندم، جو، جوی سیاه و چاودار، عدم تحمل دارد. لذا به هیچ وجه مجاز به مصرف چنین غلاتی نمی‏باشد مانند انواع نانهای معمولی، ماکارونی و اسپاگتی، انواع کیک و بیسکویت‏های معمولی و انواع کلوچه ها، همچنین مصرف کلیه محصولات غذایی که در تهیهٔ آنها از اینگونه غلات استفاده شده است، ممنوع می‏باشد مانند سوسیس، کالباس و سوپهای آماده، حتی اگر مشکوک به استفاده از آرد این غلات در تهیه و پخت برخی از غذاها می‏باشد، باید از آنها استفاده ننماید بنابراین سوپهای آماده و سس‏هایی که در رستورانها عرضه می‏شوند و حتی سبزیجات پخته شده در رستورانها ممنوع می‏باشد.
بهتر است در هنگام خرید خوراکی‏ها به مواد غذایی مورد استفاده درتهیه آنها دقت نموده و آنهایی را که شامل غلات و آردهای ممنوعه هستند، استفاده نکنید.
▪ غذاهایی که حاوی گلوتن می‏باشد و باید از آنها پرهیز کرد:
- تمام غذاهایی که معمولاً حاوی گندم و جو، جو دوسر و گندم سیاه یا چاودار و آرد آنها.
- انواع نان‏های معمولی، نان خشک، بیسکویت، باگت، نان سفید و سیاه.
- کلیه گوشت‏های کنسرو شده، سوسیس، کالباس، کتلت، کباب کوبیده رستورانها، شنیسل گوشت و مرغ، ماکارونی، رشته‏فرنگی، غذاهای حاوی جو، شوربا، فرنی، با آردهای فوق.
- سس سفید و سس گوجه فرنگی، نشاسته گندم.
- قهوه فوری، نسکافه، شیر شکلات، نشاسته گندم.
- کلیه شیرینی‏های تهیه شده با آرد گندم، گز، سوهان، حلوا، ترحلوا، شکلات و بعضی از انواع آب نبات، کمپوت و انواع مواد غذایی کنسرو شده و کلیه غذاهایی که با آرد غیرمجاز تهیه شود.
- چیپس سیب زمینی، کشک، مارگارین، سرکه سفید، سس‏های آماده.
- شکر قهوه‏ای، آجیل بو‏داده، دارچین.
- ویفرها و انواع بیسکویت.

▪ نکته:
بهتر است در ماههای ابتدایی رعایت رژیم فاقد گلوتن از مصرف شیر و فرآورده‏های حاوی شیر جلوگیری کرد.
هرگاه به غذایی مشکوک بودید بهتر است مصرف نکنید.
▪ نکته:
در صورتی که فرد مبتلا دچار اسهال می‏باشد، مصرف شیر برای دو ماه اول درمان ممنوع می‏باشد و بجای استفاده از شیر، فرد می‏تواند از ماست جهت تأمین نیازهای مواد معدنی و پروتئینی خود استفاده نماید و پس از رفع و بهبود اسهال می‏توان از شیر به تدریج در برنامه غذایی خود استفاده نماید.
چون در مبتلایان به سلیاک کمبود اسیدفولیک، آهن، ویتامین B۱۲ و نیز کلسیم شایع می‏باشد. رژیم غذایی این افراد باید از نظر دارا بودن چنین مواد معدنی و ویتامین‏هایی غنی باشد و در صورت لزوم از قرص آهن، اسید فولیک و مولتی ویتامین استفاده شود.

● نمونه‏ای از رژیم فاقد گلوتن که بیمار مبتلا به سلیاک می‏تواند از آنها استفاده نماید:
▪ آشامیدنیها:
چای، آب، شیر بدون چربی و یا کم چربی، نوشابه‏های غیرالکلی
نان‏ها، غلات و حبوبات: نان ذرت یا تهیه شده با آرد ذرت، بلال، سیب‏زمینی، برنج، عدس، لوبیای قرمز و در حالت بهبود انواع حبوبات بصورت کامل (افراد مبتلابه سلیاک می‏توانند از ذرت و یا آرد برنج، انواع شیرینی‏ها و رشته را تهیه نموده و مصرف کنند که در پایان طرز تهیه ۲ مورد از آنها شرح گردیده است.)
▪ پنیر و تخم مرغ:
پنیر کم چرب و پاستوریزه، تخم مرغ به هر شکل
▪ دسرها:
میوه، بستنی خانگی، ژلاتین ساده یا با میوه، دسرهای تهیه شده با آرد ذرت
▪ میوه و سبزی:
میوه بصورت پخته و تازه در صورت تحمل و طبق توصیه مشاور تغذیه و نیز سبزی‏های پخته یا کنسرو شده (آلو، گوجه، عصارهٔ آنها و میوه‏ها با پوست و هسته در ابتدا توصیه نمی‏شوند)
گوشت‏ها: انواع گوشت‏های بی‏چربی، کم چربی بصورت کباب شده یا بخارپز، ماهی و مرغ
▪ سوپها:
انواع سوپ‏های تهیه شده با آرد ذرت یا برنج و فرنی با آرد برنج
▪ شیرینی‏ها:
انواع شیرینی‏های تهیه شده از سیب زمینی، آرد برنج و ذرت، عسل، مربا، مارمالاد، شکر و شربت‏ها
آجیل‏جات: بادام، پسته، گردو، فندق، آفتاب‏گردان و بطور کلی تمام آنها در صورت عدم بروز اسهال و تحت نظر مشاور تغذیه
▪ روغن:
روغن ذرت، روغن زیتون، آفتاب‏گردان، روغن بادام زمینی، روغن مایع

سلیاک نوعی بیماری گوارشی مزمن است که در افراد حساس به گلوتن بروز می‏کند. گلوتن پرتئینی است که در غلاتی مثل گندم، جو، جوی سیاه و چاودار پیدا می‏شود و با تأثیر بر پرزهای روده باعث کاهش جذب غذا و در نتیجه بروز علامتهای مختلف می‏شود. تنها درمان بیماری سلیاک رژیم غذایی فاقد گلوتن برای تمام عمر می‏باشد.
مبتلایان به سلیاک لازم است بدانند که با رعایت برنامه غذایی و حذف کامل غلات غیرمجاز ذکر شده به طور کامل بهبود می‏یابند ولیکن باید تا پایان عمر در پرهیز کامل از چنین غلاتی بوده و برنامه غذایی مناسب خویش را رعایت نمایند.
این مطالب جهت کمک به افرادی که نیازمند به رعایت رژیم فاقد گلوتن می‏باشند تهیه شده است، در این جزوه غذاهای اصلی که شما می‏توانید از آنها استفاده کنید و همچنین غذاهایی که مجاز به استفاده از آنها نیستید ذکر شده است، در انتهای آن نیز طرز تهیهٔ نان و یک نوع شیرینی فاقد گلوتن شرح داده شده است.

● آنچه مبتلایان به سلیاک باید در مورد تغذیهٔ خود بدانند:
رژیم غذایی در بیماران مبتلا به سلیاک بسته به شدت بیماری از لحاظ پرهیز و نحوهٔ استفاده سایر مواد غذایی متفاوت بوده و فرد باید همواره مورد پیگیری تغذیه‏ای نزد مشاوران تغذیه قرارگرفته و از لحاظ کفایت انرژی و مواد مغذی موجود در برنامهٔ غذایی خود توسط مشاوران تغذیه اطمینان حاصل نماید. این افراد نیاز به انرژی مناسب براساس نیازهای شخصی خود داشته و باید از برنامه غذایی با پروتئین بالا (به میزان ۱۰۰تا ۱۲۰ گرم روزانه برای بالغین و ۳ تا ۴ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برای کودکان) برخوردار باشند. همچنین مایع بصورت روزانه توصیه می‏شود که مشاور تغذیه با توجه به وضعیت جسمانی بیمار به تدریج چربی رژیم غذایی به میزان بیشتری در نظر می‏گیرد.
فرد مبتلا به سلیاک لازم است بداند که نسبت به پروتئین کلیهٔ غلاتی که بطور معمول از آنها نان تهیه می‏شود نظیر گندم، جو، جوی سیاه و چاودار، عدم تحمل دارد. لذا به هیچ وجه مجاز به مصرف چنین غلاتی نمی‏باشد مانند انواع نانهای معمولی، ماکارونی و اسپاگتی، انواع کیک و بیسکویت‏های معمولی و انواع کلوچه ها، همچنین مصرف کلیه محصولات غذایی که در تهیهٔ آنها از اینگونه غلات استفاده شده است، ممنوع می‏باشد مانند سوسیس، کالباس و سوپهای آماده، حتی اگر مشکوک به استفاده از آرد این غلات در تهیه و پخت برخی از غذاها می‏باشد، باید از آنها استفاده ننماید بنابراین سوپهای آماده و سس‏هایی که در رستورانها عرضه می‏شوند و حتی سبزیجات پخته شده در رستورانها ممنوع می‏باشد.
بهتر است در هنگام خرید خوراکی‏ها به مواد غذایی مورد استفاده درتهیه آنها دقت نموده و آنهایی را که شامل غلات و آردهای ممنوعه هستند، استفاده نکنید.
▪ غذاهایی که حاوی گلوتن می‏باشد و باید از آنها پرهیز کرد:
- تمام غذاهایی که معمولاً حاوی گندم و جو، جو دوسر و گندم سیاه یا چاودار و آرد آنها.
- انواع نان‏های معمولی، نان خشک، بیسکویت، باگت، نان سفید و سیاه.
- کلیه گوشت‏های کنسرو شده، سوسیس، کالباس، کتلت، کباب کوبیده رستورانها، شنیسل گوشت و مرغ، ماکارونی، رشته‏فرنگی، غذاهای حاوی جو، شوربا، فرنی، با آردهای فوق.
- سس سفید و سس گوجه فرنگی، نشاسته گندم.
- قهوه فوری، نسکافه، شیر شکلات، نشاسته گندم.
- کلیه شیرینی‏های تهیه شده با آرد گندم، گز، سوهان، حلوا، ترحلوا، شکلات و بعضی از انواع آب نبات، کمپوت و انواع مواد غذایی کنسرو شده و کلیه غذاهایی که با آرد غیرمجاز تهیه شود.
- چیپس سیب زمینی، کشک، مارگارین، سرکه سفید، سس‏های آماده.
- شکر قهوه‏ای، آجیل بو‏داده، دارچین.
- ویفرها و انواع بیسکویت.

▪ نکته:
بهتر است در ماههای ابتدایی رعایت رژیم فاقد گلوتن از مصرف شیر و فرآورده‏های حاوی شیر جلوگیری کرد.
هرگاه به غذایی مشکوک بودید بهتر است مصرف نکنید.
▪ نکته:
در صورتی که فرد مبتلا دچار اسهال می‏باشد، مصرف شیر برای دو ماه اول درمان ممنوع می‏باشد و بجای استفاده از شیر، فرد می‏تواند از ماست جهت تأمین نیازهای مواد معدنی و پروتئینی خود استفاده نماید و پس از رفع و بهبود اسهال می‏توان از شیر به تدریج در برنامه غذایی خود استفاده نماید.
چون در مبتلایان به سلیاک کمبود اسیدفولیک، آهن، ویتامین B۱۲ و نیز کلسیم شایع می‏باشد. رژیم غذایی این افراد باید از نظر دارا بودن چنین مواد معدنی و ویتامین‏هایی غنی باشد و در صورت لزوم از قرص آهن، اسید فولیک و مولتی ویتامین استفاده شود.

● نمونه‏ای از رژیم فاقد گلوتن که بیمار مبتلا به سلیاک می‏تواند از آنها استفاده نماید:
▪ آشامیدنیها:
چای، آب، شیر بدون چربی و یا کم چربی، نوشابه‏های غیرالکلی
نان‏ها، غلات و حبوبات: نان ذرت یا تهیه شده با آرد ذرت، بلال، سیب‏زمینی، برنج، عدس، لوبیای قرمز و در حالت بهبود انواع حبوبات بصورت کامل (افراد مبتلابه سلیاک می‏توانند از ذرت و یا آرد برنج، انواع شیرینی‏ها و رشته را تهیه نموده و مصرف کنند که در پایان طرز تهیه ۲ مورد از آنها شرح گردیده است.)
▪ پنیر و تخم مرغ:
پنیر کم چرب و پاستوریزه، تخم مرغ به هر شکل
▪ دسرها:
میوه، بستنی خانگی، ژلاتین ساده یا با میوه، دسرهای تهیه شده با آرد ذرت
▪ میوه و سبزی:
میوه بصورت پخته و تازه در صورت تحمل و طبق توصیه مشاور تغذیه و نیز سبزی‏های پخته یا کنسرو شده (آلو، گوجه، عصارهٔ آنها و میوه‏ها با پوست و هسته در ابتدا توصیه نمی‏شوند)
گوشت‏ها: انواع گوشت‏های بی‏چربی، کم چربی بصورت کباب شده یا بخارپز، ماهی و مرغ
▪ سوپها:
انواع سوپ‏های تهیه شده با آرد ذرت یا برنج و فرنی با آرد برنج
▪ شیرینی‏ها:
انواع شیرینی‏های تهیه شده از سیب زمینی، آرد برنج و ذرت، عسل، مربا، مارمالاد، شکر و شربت‏ها
آجیل‏جات: بادام، پسته، گردو، فندق، آفتاب‏گردان و بطور کلی تمام آنها در صورت عدم بروز اسهال و تحت نظر مشاور تغذیه
▪ روغن:
روغن ذرت، روغن زیتون، آفتاب‏گردان، روغن بادام زمینی، روغن مایع

بيماری واريکوسل يا واريسی شدن عروق بيضه در 10درصد مردان بالغ مشاهده می گردد و شايعترين عامل ناباروری مردان می باشد و تنها درمان قطعی آن جراحی می باشد. نوع شديد يا درجه 3 آن معافيت دائمی پزشکی از خدمت سربازی خواهد داشت.

بيماری واريکوسل چيست؟
واريکوسل يا واريسی شدن عروق بيضه شايعترين بيماری مردان پس از بلوغ می باشد و 10درصد مردان بالغ به آن مبتلا می باشند. واريکوسل شايعترين عامل ناباروری مردان می باشد. سن شروع بيماری معمولا در زمان بلوغ و يا بلافاصله پس از بلوغ می باشد ولی در سن کمتر يا سن بالا نيز ممکن است ايجاد گردد.

عامل ايجاد بيماری واريکوسل چيست؟
بيماری واريکوسل با واريسی شدن و گشادشدن عروق وريدی (سياهرگهای) بيضه ظاهر می گردد که در دو گروه اوليه و ثانويه تقسيم بندی می گردد. در نوع اوليه، هيچ عامل ايجادکننده مشخصی وجود ندارد، گرچه تئوری اشکال در دريچه های لانه کبوتری وريدهای بيضه، طولانی بودن مسير اين وريدها و احتمال اثر فشاری ساير عروق و احشاء شکمی مطرح می باشد ولی هنوز علت مشخصی برای آن ثابت نشده است.

 اين نوع عامل عمده واريکوسل است و 90درصد در سمت چپ می باشد. نوع ثانويه که بدنبال وجود عامل مشخص ايجادکننده انسداد در عروق داخل شکم ايجاد مي گردد درصد کمی از واريکوسل ها را شامل میشود و علت ايجادکننده آن غالبا توده های شکمی، بخصوص تومورهای بدخيم می باشد که تشخيص آن مهم و حياتی است.

علائم بيماری واريکوسل چيست ؟
بيمار ممکن است با شکايت بزرگی، يا عدم تقارن بيضه ها، يا درد بيضه، و يا پس از ازدواج، با ناباروری مراجعه کند. ولی شايعترين فرم آن، بدون علامت، و بطور اتفاقی، حين معاينه، متوجه آن می گردند. درمعاينه، بزرگی و تورم عروق بيضه، بخصوص در سمت چپ مشهود است و درحالت ايستاده، و يا افزايش فشار شکمی تشديد می يابد و در حالت خوابيده از بين می رود (درصورتيکه تورم عروق درحالت خوابيده از بين نرفت، بايستی به نوع ثانويه آن شک کرد.)

افتراق واريکوسل ازنظر شدت بيماری :
بيماری واريکوسل ازنظر شدت به 3 درجه تقسيم بندی می گردد. در نوع درجه 1 اتساع عروق فقط حين فشار شکمی در لمس توسط پزشک قابل لمس، و تشخیص می باشد. در نوع درجه 2 با فشار شکمی، اتساع عروق، قابل مشاهده می گردد. و در نوع درجه 3 حتی بدون فشار شکمی، اتساع عروق، درحالت ايستاده قابل مشاهده می باشد. لازم به ذکر است نوع درجه 3 آن ازنظر قانون خدمت سربازی در ايران معافيت دائم و انواع درجه 1 و 2 معافيت از رزم خواهد داشت.

چه بيماری احتياج به درمان دارد ؟
همانگونه که گفته شد 10درصد مردان پس از سن بلوغ درجاتی از واريکوسل دارند ولی همه آنها احتياج به درمان ندارند. اگر واريکوسل برای فرد، عارضه ای ايجاد کند لازم است درمان انجام گردد. درغيراينصورت احتياج به درمانی نيست.

عوارض واريکوسل چيست ؟
عوارض واريکوسل شامل ايجاد درد، آتروفی (کوچک شدن سايز و نرم شدن قوام بيضه) و ناباروری می باشد. درد ناشی از واريکوسل دردی با کيفت احساس سنگينی، که با فعاليت و ايستادن تشديد يافته و با استراحت بهبود می يابد.

آيا بيمار مبتلا به واريکوسل بدون عارضه احتياج به پيگيری دارد ؟
بلی؛ همانگونه که گفته شد اگر واريکوسل عارضه ای ايجاد نکند احتياج به درمان نيست. ولی لازم است بيمار بصورت ماهانه، خود را معاينه کند. و درصورت کوچک شدن سايز بيضه، و يا تغيير در قوام آن، لازم است توسط پزشک معاينه شود.
همچنين اگر بيمار مبتلا به واريکوسل ازدواج نکرده و يا خواستار داشتن فرزند ديگری در آينده می باشد، بايستی هر 6 ماه با آزمايش اسپرم، ازنظر باروری بررسی گردد و درصورت شروع تقييرات و ضعيف شدن نطفه احتياج به درمان دارد.

آيا درمان دارويی برای واريکوسل وجود دارد ؟
جواب: خير.
درمان واريکوسل فقط اقدامات مداخله گرانه (غيردرمان خوراکی يا دريافت دارو ازطريق تزريق) می باشد. در ساده ترين روش تزريق مواد ايجادکننده انسداد عروق از طريق پوست بداخل وريدهای بيضه مبتلاست که اين روش درصد موفقيت کمتر و عارضه درد مزمن و يا هيدروسل بيشتری می باشد.

روشهای جراحی واريکوسل چيست ؟
جراحی واريکوسل يا به اصطلاح پزشکی واريکوسلکتومی اقدام به بستن وريدهای بيضه مبتلا می باشد که پس از انسداد اين وريدها بتدريج بدليل عدم حرکت خون، وريدهای مسدود شده کوچک شده و از بين می رود و واريکوسل برطرف می گردد. اين اقدام از طريق برش کوچکی بر روی پوست شکم به طول 4-2 سانتيمتر قابل انجام است.

روشهای جديد جراحی واريکوسلکتومی چيست ؟
روشهای جديد واريکوسلکتومی يکی انسداد عروق از طريق کاتتريزاسيون وريدی و انسداد عروق مبتلا است. که هزينه آن بالاست و درصد موفقيت آن بالا نيست ولی بصورت سرپايي و با کمترين درد انجام می گردد.

روش لاپاروسکوپی(laparoscopic varicocelectomy) که امتياز آن برش کوچکتر و بزرگنمايی حين جراحی، ولی بدليل عدم دسترسی جراح به وريدهای فرعی، احتمال عود واريکوسل بيشتر است و همچنين سه برش بر روی پوست بجای يک برش انجام می گيرد.

روش ميکروسرجری(microsurgical varicocelectomy) که به عقيده بسياری بهترين روش جراحی واريکوسلکتومی می باشد. امتيازات آن بزرگنمايی حين جراحی و دسترسی به تمامی وريدهای فرعی می باشد ولی مدت زمان جراحی طولانی تر می گردد و ازنظر تکنيکی نيز مشکل می باشد.

امتيازات روش ميکروسرجری نسبت به روش معمولی واريکوسلکتومی چيست ؟
در روش ميکروسرجری با توجه به استفاده از ميکروسکوپ حين جراحی و بزرگنمايی جراح، قادر است با دقت بيشتر وريدها را از شريان ( سرخرگ ) و عروق لنفاتيک ( عروق برنده آب ) جدا کند و فقط وريدها را مسدود نمايد.

همچنين وريدهای با سايز کوچک را که استعداد واريسی شدن در آينده دارد و منشاء عود واريکوسل درآينده خواهد بود. در روش جراحی معمولی قابل تشخيص نمی باشد درحاليکه در روش ميکرسرجری بدليل بزرگنمايی 6-4 برابر توسط ميکروسکوپ، جراح قادر است اين وريدهای کوچک را نيز مشاهده کند و از عروق لنفاتيک و شريان مجزا نمايد و مسدود کند.

در نتيجه شانس عود واريکوسل در اين روش بسيار کمتر و حدود نيم درصد ( يعنی موفقيت 5/99 درصد ) می باشد همچنين بدليل قابليت بهتر در تمايز شريان و لنفاتيک و حفظ آنها احتمال آتروفی بيضه بدنبال جراح و يا ايجاد هيدروسل ( آب آوردگی بيضه ) بسيار نادر می باشد.

آيا واريکوسلکتومی عارضه ای دارد ؟
درجواب بايستی گفت که هر اقدام پزشکی احتمال عارضه دارد همانگونه که عدم درمان واريکوسل نيز احتمال بروز عارضه دارد.

عوارض واريکوسلکتومی شامل :
1- احتمال عود واريکوسل که در روش معمولی و سنتی واريکوسلکتومی 25% - 5% ذکر شده و در روش ميکروسرجری نيم درصد می باشد.

2- ايجاد هيدروسل ( آب آوردگی بيضه ) که احتمال آن در روش معمولی جراحی واريکوسلکتومی 15- 5 درصد و در روش ميکروسرجری بسيار نادر گزارش شده است.

3- عارضه سوم احتمال آتروفی بيضه که در روش جراحی معمولی کمتر از 3% و در روش ميکروسرجری بسيار نادر گزارش شده است. ( اينجانب طی حدود 700 مورد واريکوسلکتومی ميکروسرجری که انجام داده ام 4 مورد عود و هيچ مورد هيدروسل يا آتروفی نداشته ام. در حاليکه بيش از 200 مورد از اين بيماران، مواردی بوده اند که قبلا در مراکز مختلف تحت عمل واريکوسلکتومی به روش معمولی قرار گرفته بودند ولی واريکوسل برطرف نشده بوده و يا عود کرده بود که مجددا تحت عمل واريکوسلکتومی ميکروسرجری قرار گرفتند و موفق بوده است.)

آيا عمل جراحی واريکوسلکتومی منجر به معلوليت يا ناباروری مي گردد ؟
اين سؤالی است که بسياری از بيماران قبل از جراحی سؤال می کنند و درجواب بايستی گفت که عمل واريکوسلکتومی جهت درمان يا جلوگيری از ناباروری انجام می گردد و خود منجر به ناباروری نمی گردد و پس از جراحی نيز فرد می تواند به فعاليتهای عادی روزمره و انجام ورزش و کار بطور معمول و قبل از جراحی بازگردد. لذا معلوليتی ايجاد نمی کند. بيماری واريکوسل يا واريسی شدن عروق بيضه در 10درصد مردان بالغ مشاهده می گردد و شايعترين عامل ناباروری مردان می باشد و تنها درمان قطعی آن جراحی می باشد. نوع شديد يا درجه 3 آن معافيت دائمی پزشکی از خدمت سربازی خواهد داشت.

سنگ‌هاي کليه، توده‌هاي معدني سختي هستند که در کليه تشکيل مي‌شوند و ممکن است در کليه، حالب، مثانه و پيشابراه ديده شوند. جنس اين سنگ‌ها نيز با هم متفاوت و ممکن است از کريستال‌هاي اگزالات کلسيم، فسفات کلسيم، اسيد اوريک يا سيستئين باشد. از نظر اندازه نيز سنگ‌ها با هم متفاوتند، طوري که گاهي به کوچکي شن و سنگ‌ريزه‌اند و گاهي بزرگ و حتي شاخه‌دار، به شکل شاخ گوزن هستند و حتي ممکن است حجم لگنچه کليه را نيز پر کنند.

اين سنگ‌ها از شايع‌ترين علل وجود خون در ادرار و بروز دردهاي شکمي، درد پهلوها و درد منطقه کشاله ران محسوب مي‌شوند. ايجاد سنگ نيز معمولاً از تشکيل قطعه بسيار کوچکي از مواد معدني در کليه آغاز مي‌شود که اين قطعه و قطعات مشابه ممکن است همراه با ادرار از کليه‌ها دفع شوند يا در کليه‌ها باقي بمانند که در حالت دوم، به عنوان يک هسته مرکزي عمل و مواد معدني به تدريج روي آن رسوب مي‌کنند و منجر به افزايش حجمش مي‌شوند. ضمن اين‌که در بسياري از موارد، قطعات کوچک اوليه به هم متصل مي‌شوند و قطعات بزرگ‌تري را ايجاد مي‌کنند.

بسياري از سنگ ها در زماني که هنوز کوچکند، از طريق مجاري ادراري، کليه‌ها را به آساني ترک مي‌کنند و نياز به هيچ درمان خاصي ندارند. اما سنگ‌هاي بزرگ‌تر ممکن است در حالب گير کنند و باعث انسداد حالب و جلوگيري از خروج ادرار شوند که اين حالت، منجر به دردهاي شديد و مداومي مي‌شوند که طي 15 تا 30 دقيقه، بدتر و بدتر مي‌شود و در نهايت به اوج مي‌رسد. در صورتي که انسداد کامل نباشد، درد خفيف‌تراست و با انتقال سنگ به مثانه، درد بهبود مي‌يابد. اين سنگ‌ها حتماً به درمان دارويي احتياج دارند.

حدود 90 درصد از سنگ‌هاي کوچک (کوچک‌تر از 5 ميلي‌متر) بدون نياز به اقدام درماني خاصي از بدن دفع مي‌شوند و تنها حدود 10 تا 20 درصد سنگ‌ها به اقدامات درماني جدي نيازمندند. به طور متوسط، خروج سنگ‌ها از بدن بين 1 تا 3 هفته طول مي‌کشد و تقريباً در دو‌سوم موارد، سنگ‌ها تا هفته چهارم پس از ظهور علايم، از بدن دفع شده‌اند.

تقريباً نيمي از کساني که دچار سنگ کليه مي‌شوند، اگر به اقدامات پيشگيرانه متوسل نشوند، تا 5 سال بعد دچار سنگ‌هاي بيشتري خواهند شد. اما پيش‌بيني اين نکته که چه کسي طي سال‌هاي آينده قطعاً دچار سنگ مي‌شود يا چه کسي از ابتلاي مجدد به اين مشکل در امان خواهد بود، کار ناممکني است.

طرز تشکيل سنگ کليه

عوامل متعددي مانند عوامل ارثي، رژيم غذايي، داروها، آب و هوا، شرايط محيط کار، شيوه زندگي و مشکلات طبي خاص با ايجاد تغييراتي در ادرار، زمينه‌ساز تشکيل سنگ کليه مي‌شوند. اين سنگ‌ها معمولاً بر اثر به هم خوردن تعادل ميان آب و املاح و ساير مواد موجود در ادرار به وجود مي‌آيند. سنگ‌ها معمولاً يا بر اثر کاهش حجم ادرار، يا بر اثر افزايش مواد تشکيل‌دهنده سنگ‌ها به وجود مي‌آيند. نوع اين تغييرات تعادلي نيز با ارزيابي انواع سنگ‌هاي ايجاد‌شده، قابل تشخيص خواهد بود.

اغلب سنگ‌هاي کليه از نوع کلسيمي هستند و به دليل تغيير در سطوح ادراري کلسيم به وجود مي‌آيند. بخشي از عواملي که موجب به هم خوردن تعادل مواد در ادرار و به دنبال آن، موجب تشکيل سنگ مي‌شوند، عبارتند از:

ننوشيدن مقادير کافي مايعات:

 زماني که بدن شما کم‌آب مي‌شود، نمک‌ها، مواد معدني و ساير مواد موجود در ادرار ممکن است با هم تجمع يابند و بناي اوليه يک سنگ را پايه‌ريزي کنند.

مشکلات طبي:

 وجود برخي مشکلات طبي مي‌تواند بر تعادل طبيعي مواد در ادرار تأثير گذارد و باعث تشکيل سنگ شود؛ مانند، ابتلا به عفونت‌هاي ادراري، بيماري التهابي روده، نقرس، پرکاري غده هيپرپاراتيروييد و برخي بيماري‌هاي متابوليک ارثي مانند سيستينوري و هيپراگزالوري.

مصرف غذاهاي حاوي اگزالات بالا:

در صورتي که از غذاهاي حاوي اگزالات فراوان (مانند سبزيجات سبز تيره، شکلات، چاي و مانند آن‌ها)، زياد استفاده مي‌کنيد، استعدادتان براي ابتلا به سنگ کليه بيشتر خواهد بود.

مصرف برخي داروها:

مصرف برخي داروها مانند داروهاي مدر و آنتي‌اسيدهاي حاوي کلسيم، خطر ابتلا به سنگ کليه را افزايش مي‌دهند.

علايم و نشانه‌ها؛ انواع و اقسام

بر‌حسب آن‌که چه اتفاقي براي سنگ بيفتد، علايم اين بيماري، متفاوت خواهد بود. سنگ ممکن است در کليه بماند يا اين‌که از کليه خارج و از طريق مجاري ادراري دفع شود. در هر يک از اين حالت‌ها نيز ممکن است همه يا برخي از علايم زير پديدار شوند:

بدون علامت:

 سنگ‌هاي کوچک معولاً بدون علامت خاصي از بدن دفع مي‌شوند.

درد ناگهاني و مداوم:

 سنگ، ممکن است باعث ايجاد دردهاي شديدي با کيفيت انقباضي در ناحيه پشت و طرفين کمر، شکم، کشاله ران يا ناحيه تناسلي شود. اين دردها با تغيير وضعيت بدن نيز بهبود نمي‌يابند. کساني که حداقل يک‌بار دفع سنگ کليه را با اين کيفيت تجربه کرده‌اند، دردش را اين‌گونه توصيف مي‌کنند: «بدترين دردي که تا الان تجربه کرده‌ام.»

تهوع و استفراغ

مشاهده خون در ادرار:

اين علامت معمولاً در اثر سنگِ باقيمانده در کليه و نيز در اثر سنگِ به راه افتاده مي‌تواند ايجاد شود.

سوزش و تکرر ادرار:

اين علايم مي‌تواند ناشي از عبور سنگ از مجاري ادراري باشد. البته احساس سوزش و ناراحتي حين دفع ادرار در عفونت‌هاي مجاري ادراري نيز ديده مي‌شود.

تب و احياناً لرز

کاهش اشتها

اسهال يا يبوست

افزايش تعريق

احساس خستگي مفرط

به اين نکته هم بايد توجه داشت که علايم بالا در برخي بيماري‌هاي ديگر نيز مشاهده مي‌شود، لذا تشخيص نهايي و قطعي ابتلاي فرد به سنگ کليه، توسط پزشک و با توجه به علايم بيمار و انجام تست‌هاي تشخيصي خواهد بود

تست‌هاي تشخيصي

تهيه عکس آماده شکم با اشعه ايکس(KUB):

تهيه تصويري از کليه‌ها، حالب و مثانه جهت بررسي از نظر وجود يا عدم وجود سنگ و نيز تعيين محل آن.

سونوگرافي:

در اين روش با بهره‌گيري از امواج فراصوت همراه با پردازش کامپيوتري مي‌توان اندام‌هاي داخلي، از جمله کليه‌ها و مجاري ادراري و مثانه را مورد بررسي قرار داد. اين روش کاملاً ايمن، بدون درد و غير تهاجمي است اما ممکن است سنگ‌هاي کوچک در اين شيوه ناديده بمانند.

آي‌وي‌پي:

 پزشک با اين تست به دنبال سنگ‌هايي مي‌گردد که در تصوير ساده با اشعه ايکس ديده نشده است. پس از تزريق ماده حاجب از طريق سياهرگ‌هاي بازو، در فواصل زماني مشخصي که اين ماده با فعاليت کليه‌ها به تدريج دفع مي‌شود، با استفاده از اشعه ايکس، تصاويري از فرد تهيه مي‌شود که ضمن بررسي اندازه و محل کليه‌ها و مسير حالب‌ها، وجود يا عدم وجود سنگ نيز ارزيابي مي‌گردد. در صورت کشف هر نوع يافته غير طبيعي ممکن است پزشک براي ارزيابي بيشتر، درخواست انجام سي‌تي اسکن کند.

سي‌تي اسکن:

 انجام سي‌تي اسکن مارپيچي با فراهم آوردن تصويري مناسب و از زواياي مختلف از کليه‌ها و حالب، به بررسي دقيق‌تر آن کمک مي‌کند.

آزمايش ساده ادرار:

 اين تست براي بررسي ادرار از نظر اسيديتي(pH)، وجود گلبول قرمز در ادرار، وجود کريستال‌ها در ادرار و . . . صورت مي‌گيرد.

چه کساني در خطرند؟

سنگ کليه در اين افراد شايع‌تر است:

مردان 3 برابر زنان، دچار اين مشکل مي‌شوند (معمولاً بين سن 30 تا 50 سالگي).

سفيدپوستان بيشتر از رنگين‌پوستان دچار اين مشکل مي‌شوند.

افراد با سابقه خانوادگي مثبت، بيشتر از ديگران، مستعد تشکيل سنگ کليه‌اند.

کساني که در مناطق کوهستاني، صحراها يا ساير مناطق گرمسيري زندگي مي‌کنند، بيشتر از کساني که در ساير مناطق جغرافيايي زندگي مي‌کنند، در معرض ابتلا به اين مشکل هستند.

مقابله با خطرهاي پنجگانه

مايعاتي که مي‌نوشيم: ننوشيدن مقادير کافي آب از اصلي‌ترين علل تشکيل سنگ کليه به شمار مي‌رود. اين مسأله به ويژه براي آن‌هايي که در مناطق گرم و خشک زندگي مي‌کنند و نيز افرادي که در محيط‌هاي گرم مانند آشپزخانه‌ها، نانوايي‌ها و کوره‌هاي ذوب فلزات کار مي‌کنند، از اهميت بيشتري برخوردار است. نوشيدن نوشابه‌هاي گازدار و آب برخي ميوه‌ها مانند گريپ‌فروت مي‌تواند خطر تشکيل سنگ را افزايش دهد.

رژيم غذايي: مصرف مقادير زيادتر از حد مجاز روزانه برخي ويتامين‌ها مانند ويتامين D مي‌تواند خطر تشکيل سنگ را افزايش دهد. در صورت مصرف اين ويتامين به صورت دارو توصيه مي‌شود دقيقاً به مقادير توصيه‌شده از سوي پزشک توجه کنيد. همچنين سطوح بالاي کلسيم نيز مي‌تواند باعث خطر تشکيل سنگ شود. مصرف مقادير توصيه‌شده کلسيم همراه با رژيم کم‌نمک و کم‌پروتئين ممکن است از اين خطر بکاهد. رژيم‌هاي غذايي پرپروتئين، پرنمک و مصرف غذاهاي حاوي اگزالات بالا مانند سبزيجات سبز تيره، خطر تشکيل سنگ را افزايش مي‌دهد.

وزن و وزن‌گيري: در افراد چاق و با دورکمر بالا، خطر تشکيل سنگ، افزايش مي‌يابد.

فعاليت بدني: افرادي با الگوي زندگي کم‌تحرک، مشکلات بيشتري با سنگ کليه خواهند داشت؛ چرا‌که محدوديت تحرک، موجب افزايش آزادسازي کلسيم از استخوان‌ها مي‌شود.

داروها: مصرف برخي داروها مي‌تواند باعث تسهيل ايجاد سنگ کليه شود.

عوامل خطرساز اما غير قابل کنترل

سن و جنس: چنان‌که گفته شد، مردان 3 برابر بيشتر از زنان و به ويژه در سنين 30 تا 50 سالگي، مستعد ابتلا به اين بيماري هستند. همچنين زنان در سنين پس از يائسگي به دليل کاهش سطح هورمون استروژن با افزايش خطر ابتلا مواجهند.

سابقه خانوادگي سنگ کليه

سابقه ابتلاي مکرر به عفونت‌هاي مجاري ادراري

مشکلات طبي خاص: ابتلا به بيماري‌هايي مانند سندرم روده تحريک‌پذير، پرکاري هيپرتيروييد، کيستيک فيبروزيس، نقرس، فشار خون بالا، مقاومت به انسولين بر اثر ديابت، چاقي و . . .

استراحت مطلق طولاني‌مدت

مشکلات مثانه ناشي از صدمه به طناب نخاعي

داروها: داروهايي مانند آنتي‌اسيد و آسپيرين

سيستم ادراري غير طبيعي مانند کليه نعل اسبي

عوامل خطرساز براي عود سنگ کليه

مهم‌ترين عواملي که باعث افزايش احتمال عود سنگ کليه مي‌شوند، عبارتند از:

سطوح بالاي مواد معدني مانند اگزالات، کلسيم و اسيد اوريک

کاهش حجم ادرار

عفونت مجراي ادراري

سطوح پايين سيترات

غير طبيعي بودن pH ادرار ( چه بالاتر از حد معمول و چه پايين تر از آن)

عوارض سنگ کليه

ابتلاي به سنگ کليه ممکن است باعث بروز مشکلاتي از اين قبيل شود:

افزايش خطر ابتلا به عفونت‌هاي ادراري يا تشديد عفونت‌هاي موجود.

آسيب‌هاي کليوي، که در موارد خاص ممکن است حتي کار به نارسايي حاد کليه بکشد.

پيشگيري از ابتلا به سنگ‌هاي کليه به ويژه در کساني که تنها يک کليه دارند و بيماران دچار نقص سيستم ايمني و افرادي که کليه‌هاي پيوندي دارند، از اهميت و حساسيت خاصي برخوردار است.

وقتي درد قابل ‌تحمل است

اغلب اوقات براي دفع سنگ به چيزي بيشتر از اقدامات درماني در منزل نياز نخواهد بود. اين اقدامات شامل نوشيدن مقادير فراوان آب، مصرف داروهاي مسکن و حتي‌الامکان گرفتن سنگ دفع‌شده و جمع‌آوري ادرار 24 ساعته براي بررسي سنگ از نظر نوع، ترکيب و علل زمينه‌اي تشکيل سنگ است.

اما گاهي اوقات، اين اقدامات درماني جواب نمي‌دهند و مراجعه به پزشک ضرورت پيدا مي‌کند. در اين مواقع، اگر پزشک معالج به امکان دفع خودبه‌خودي سنگ اعتقاد داشته و تحمل درد هم براي بيمار امکان‌پذير باشد، باز هم همان اقدامات درماني خانگي پيشنهاد مي‌شود. اما اگر درد خيلي شديد باشد، احتمالاً سنگ، مجراي ادراري بيمار را مسدود کرده يا اين‌که سنگ با يک عفونت ادراري همزمان شده است. در چنين شرايطي، احتمالاً پزشک گزينه‌‌هاي طبي را براي حل مشکل توصيه مي‌کند. اين گزينه‌ها عبارتند از:

ضد درد: استفاده از داروهاي ضد دردي که نياز به نسخه پزشک ندارد؛ مانند، داروهاي ضد التهابي غير استرييدي نظير ايبوپروفن و ديکلوفناک که ممکن است درد را تسکين دهند. در صورت نياز ممکن است پزشک معالج تصميم به تجويز داروهاي ضد درد قوي‌تري بگيرد.

نوشيدن آب فراوان: در ساعات بيداري هر ساعت يک ليوان آب بنوشيد، چراکه شما نيازمند نوشيدن مقاديري بيش از حد معمولِ 8 تا 10 ليوان آب در روز هستيد. اما اگر به بيماري‌هاي کليوي، قلبي يا کبدي مبتلا هستيد يا اگر به هر دليل ديگري با محدوديت مصرف آب مواجهيد، قبل از افزايش مصرف مايعات با پزشکتان مشورت کنيد. از مصرف نوشابه‌هاي گازدار و آب برخي ميوه‌ها (به ويژه گريپ‌فروت) و غذاهاي حاوي اگزالات فراوان پرهيز نماييد.

جمع‌آوري سنگ و ادرار: ممکن است پزشک معالجتان بخواهد براي آزمايش سنگ‌هاي دفعي و تعيين نوع و ترکيب آن‌ها به جمع‌آوري سنگ اقدام کند. شما مي‌توانيد با استفاده از يک صافي، سنگ‌ها و حتي شن‌هاي دفع‌شده از کليه را جمع‌آوري کنيد. راه ديگرش، جمع‌آوري ادرار در يک ظرف و جمع‌آوري سنگ‌ها از داخل آن است. بهتر است براي گرفتن سنگ‌ها تا 3 روز از زمان پايان درد به اين کار ادامه دهيد.

وقتي درد شدت مي‌گيرد

در اين حالت که احتمالاً به علت انسداد مجراي ادراري بر اثر سنگ يا به علت همراهي سنگ با عفونت ادراري روي داده است، گزينه‌هاي زير پيش رو خواهند بود:

سنگ‌شکن: سنگ‌شکن از امواج صوتي استفاده مي‌کند که به راحتي از بافت‌هاي بدن مي‌گذرد و داراي قدرت کافي براي شکستن سنگ کليه است. در اين روش، سنگ‌ها به قطعات ريز شکسته و همراه با ادرار از مجاري ادراري دفع مي‌شوند. اين امواج بي‌خطرند و بيمار، آن‌ها را حس نمي‌کند، اما از آن‌جا که توليد هر موج با صداي بلندي همراه است، براي محافظت از گوش‌هاي بيمار از گوشي استفاده مي‌شود. از عوارض اين روش مي‌توان به وجود خون در ادرار، کبودي پشت و شکم و احساس ناراحتي در زمان عبور سنگ‌هاي شکسته شده از مجاري ادراري اشاره کرد. علاوه بر آن، ممکن است سنگ‌ها در مرحله اول به طور کامل خرد نشوند که در اين صورت، بايد مجدداً از دستگاه سنگ‌شکن يا از ساير روش‌هاي خارج کردن سنگ که توضيح داده خواهد شد، استفاده کرد.

شايد بتوان گفت که اين روش جزء عمومي‌ترين روش‌هاي درمان طبي سنگ‌هاي کليه است. استفاده از اين روش در مواردي که سنگ کليه خيلي بزرگ باشد، کارگشا نخواهد بود.

خارج کردن يا خرد کردن سنگ از طريق پوست: اگر سنگ‌شکن کارساز نباشد يا سنگ خيلي بزرگ باشد، از اين روش استفاده مي‌شود. در اين روش، لوله نازکي به نام نفروسکوپ از طريق برش کوچکي که در ناحيه پشت بيمار ايجاد شده وارد کليه مي‌شود. سپس با استفاده از آن، سنگ را خارج (ليتوتومي) يا آن را خرد مي‌کنند و سپس خارج مي‌سازند (ليتوتريپسي).

يوتروسکوپي: جراح در اين روش، لوله تلسکوپ نازکي را به نام يوتروسکوپ از طريق مجراي ادراري به محل استقرار سنگ هدايت مي‌کند و مي‌کوشد تا با بهره‌گيري از اين ابزار دقيق، سنگ را به طور کامل خارج سازد يا براي راحتي کار، ابتدا آن را با استفاده از امواج فراصوت، ليزر يا تکنيک الکتروهيدروليک بشکند و سپس خارج کند. گاهي ممکن است بيمار، نيازمند استفاده از لوله‌هاي توخالي کوچکي (موسوم به استنت حالب) باشد که در حالب جاگذاري مي‌شود و آن را براي عبور ادرار و خرده‌هاي سنگ باز نگه مي‌دارند. اين کار اغلب براي درمان سنگ‌هايي به کار مي‌رود که از کليه‌ها وارد حالب شده‌اند.

جراحي باز: جراح در اين روش، برشي را در پهلوي بيمار ايجاد مي‌کند و از اين طريق با دسترسي به کليه‌ها اقدام به خارج ساختن سنگ يا سنگ‌ها مي‌نمايد. اين، آخرين گزينه براي درمان سنگ‌ها است و در موارد معدودي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

اصول پيشگيري

مواجهه مجدد با سنگ کليه در کساني که يک‌بار تجربه سنگ کليه را داشته‌اند، کاملاً محتمل است. تقريباً نيمي از کساني که سنگ کليه داشته‌اند، موارد بيشتري از ابتلا به سنگ را در مدت 5 سال بعد از اولين تجربه‌شان ديده‌اند و تنها استثنا در اين مورد، آن‌هايي هستند که از اقدامات پيشگيرانه بهره برده‌اند. اين اقدامات مي‌تواند شامل ايجاد تغييراتي در شيوه زندگي مانند مصرف مايعات بيشتر و نيز ايجاد تغييراتي در رژيم غذايي باشد. در صورتي که داراي زمينه‌هاي مستعدکننده ابتلا به سنگ کليه مانند سابقه خانوادگي ابتلا به سنگ باشيد يا اين‌که علي‌رغم مراقبت‌هاي فوق، مجدداً دچار سنگ کليه شويد يا سنگ شما به تدريج بزرگ‌تر شود، ممکن است پزشکتان استفاده از تدابير پيشگيري‌کننده دارويي را پيشنهاد کند. او ممکن است از شما بخواهد تا پس از دفع سنگ، ادرار 24 ساعته‌تان را جمع کنيد. با آزمايش ادرار مي‌توان به نوع و علت تشکيل سنگ پي برد و با دانستن اين موارد مي‌توان راه‌هاي پيشگيري از پيدايش مجدد سنگ را مشخص و به آن عمل کرد.

در موارد نادري نيز افزايش فعاليت غدد پاراتيروييد با توليد مقادير بالاي نوعي هورمون، موجب افزايش سطح کلسيم خون و تشکيل سنگ ‌کليه کلسيمي مي‌شود. در چنين مواردي، براي پيشگيري از پيدايش مجدد سنگ ممکن است نياز به يک عمل جراحي براي برداشتن غده پاراتيروييد باشد. اما در صورتي که سنگ کليه شما با هر يک از موارد زير همراه باشد، درمان آن نيازمند اقدامات بيشتري خواهد بود:

ابتلاي مکرر به عفونت‌هاي ادراري

کاهش عملکرد کليه

تک‌کليه‌اي بودن

بيماري‌هاي نقص سيستم ايمني

پيوندي بودن کليه

اگر در اولين تجربه بيماري‌تان بيش از يک سنگ داشته‌ايد يا سابقه خانوادگي ابتلا به سنگ کليه داريد، در آن صورت استعداد بيشتري براي ابتلاي مجدد به سنگ خواهيد داشت و لازم است تدابيري براي ممانعت از تکرار اين مشکل بينديشيد. در چنين شرايطي، رعايت موارد ذيل کمک‌کننده خواهند بود:

مايعات بيشتري مصرف کنيد: روزانه حداقل 8 تا 10 ليوان آب بنوشيد و اگر در مناطق گرم و خشک زندگي مي‌کنيد و اگر هواي محيط کارتان گرم است، آب بيشتري بنوشيد. به تدريج بر مقدار مايعات مصرفي خود بيفزاييد و اگر در حال حاضر، روزي 8 تا 10 ليوان آب نمي‌نوشيد، سعي کنيد روزانه حداقل يک ليوان به آب مصرفي‌تان بيفزاييد. افزودن تدريجي به مقدار آب مصرفي، به بدنتان اين امکان را خواهد داد تا خود را با مقادير اضافي مايع ورودي وفق بدهد.

مصرف فيبر و ويتامين C را افزايش دهيد: فيبر در سبوس گندم و جو، حبوبات، نان تهيه شده از گندم کامل، کلم، هويج، ميوه‌ها و … يافت مي‌شود. افزايش زياد مصرف ويتامين C با اسيدي کردن ادرار موجب حل شدن سنگ‌هاي فسفات کلسيمي که از سنگ‌هاي شايع کليه است و نيز سنگ‌هاي فسفات آمونيم منيزيم مي‌شود که سنگ‌هاي اخير با عفونت‌هاي ادراري همراه هستند و در صورتي که از بين نروند، راهي جز جراحي براي از ميان بردن آن‌ها وجود نخواهد داشت.

مصرف گوشت را کم کنيد.

مصرف کلسيم را افزايش دهيد: مصرف مقادير کافي کلسيم همراه با يک رژيم کم‌سديم و کم‌پروتئين ممکن است از خطر ايجاد دوباره سنگ بکاهد. برخي مطالعات نشان داده‌اند که برخلاف برخي تصورات رايج، مصرف مقادير بالاي کلسيم از خطر تشکيل دوباره سنگ مي‌کاهد. احتمالاً اين مسأله به دليل اتصال کلسيم به اگزالات در داخل لوله گوارشي و ممانعت از جذب اگزالات است که بدين ترتيب از ميزان ايجاد سنگ مي‌کاهد.از مصرف غذاهاي حاوي اگزالات فراوان مانند سبزيجات سبز تيره، ريواس، آجيل و شکلات بپرهيزيد.

کمتر نمک بخوريد: در زمان طبخ يا خوردن غذا از افزودن نمک به آن خودداري کنيد. ترجيحاً نمکدان را هم از روي ميز غذايتان برداريد.

نصايح اربعه

1ـ مقدار مايع مصرفي شما زماني کافي است که رنگ ادرارتان کاملاً شفاف يا حداکثر زرد روشن باشد. در غير اين صورت، حجم آبي که مي‌نوشيد، کافي نيست و لازم است بر ميزان مايع مصرفي‌تان بيفزاييد. اين نکته شامل تمام انواع آب‌هاي قابل شرب با هر درجه سختي مي‌شود؛ پس هيچ‌وقت به تصور اين‌که آب شرب منطقه‌تان املاح فراواني دارد و شايد سنگ‌ساز باشد، از نوشيدن آب کافي پرهيز نکنيد و مطمئن باشيد که با مصرف مقادير کافي از همان نوع آب نيز دچار مشکل نخواهيد شد.

2ـ در صورتي که مبتلا به بيماري‌هاي قلبي، کليوي يا کبدي هستيد و محدوديت مصرف مايعات داريد، حتماً قبل از افزايش حجم مايع مصرفي‌تان با پزشک معالج خود مشورت کنيد.

3ـ ممکن است پزشک شما قبل از انجام هر نوع تغييري در رژيم غذايي‌تان تصميم به انجام آزمايش‌هاي تکميلي بگيرد.

4ـ در صورتي که علي‌رغم رعايت موارد فوق و مصرف مايعات بيشتر و تغيير رژيم غذايي مجدداً دچار سنگ کليه شديد، ممکن است پزشکتان از درمان دارويي کمک بگيرد. در مواردي هم که فرد مبتلا به بيماري‌هاي زمينه‌ساز تشکيل سنگ باشد، باز هم درمان دارويي براي کاهش خطر تشکيل سنگ توصيه مي‌شود. نوع داروهاي تجويزي نيز به نوع سنگِ تشکيل‌شده بستگي دارد.

آنژیوادم (به انگلیسی: Angioedema) عبارت است از ادم پوست، بافت زیر جلدی، مخاط و زیر مخاط. آنژیوادم بسیار شبیه کهیر است ولی بافتهای عمقیتری را درگیر می‌سازد. در گذشته به آن ادم آنژیونوروتیک نیز می‌گفتند.

بیماریزایی

اغلب بیماری به دلیل حساسیت (مثلا به گرده گل، نیش حشرات و یا برخی مواد غذایی) ایجاد می‌شود ولی ممکن است عارضه جانبی برخی از داروها از جمله مهارکننده‌های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (ACE inhibitors) ویا ارثی (اتوزومال غالب) باشد.

 علائم بالینی

معمولا صورت، لبها، دهان و زبان در عرض چند دقیقه تا چند ساعت متورم می‌شوند. گاه دستها، حلق و دستگاه گوارش نیز درگیر می‌شوند. ممکن است ادم همراه با خارش باشد.

درمان

اگر آنژیوادم در حلق و مسیر راههای هوایی اتفاق بیفتد به دلیل احتمال انسداد تنفسی یک اورژانس پزشکی است. درمان با لوله گذاری تراشه (انتوباسیون)، اپی نفرین، کورتیکواستروئید و پلاسمای تازه منجمد شده (FFP) است.

منبع : ویکیپدیا

اسپينا بيفيدا يک نقص مادر زادي است که بر اثر رشد ناکامل ستون فقرات دردوره جنيني بوجود مي آيد  .

به علت اينکه ستون فقرات بسته نمي شود ، طناب نخاعي ( رشته عصبي ) ممکن است بيرون بزند و در نتيجه آسيبهايي به اعصاب و يا فلج در قسمتهاي زير محل ضايعه بوجود آيد . شايعترين محل اين ضايعه ، در مناطق کمري ، سينه اي تحتاني يا خاجي ( پايين ترين نقطه پشت ) است که عملکردهاي مثانه و راست روده را معمولاً تحت تأثير قرار داده و فرد قادر به کنترل شکم و روده خود نيست .

اين بيماري به اشکال متفاوتي بروز مي کند :

الف – اسپينا بيفيداي پنهان

 ب  - اسپينا بيفيداي آشکار

     1- منينگوسل Meningocele (بيرون زدگي فتق مانند مننژهاي مغز و پرده هاي آن )

     2- ميلومننگوسل (مننگوميلوسل) Myelomeningocele (فتق و بيرون زدگي نخاع و پرده)

علل:

·        هرچند که عوامل زيادي در ايجاد بيماري اسپينا بيفيدا ممکن است مؤثر باشند ، اما علت اصلي آن هنوز ناشناخته است .

·        ناهنجاري ايجاد کننده مهره شکاف دار، در روزبيست و ششم پس از لقاح رخ مي دهد .

·        ارتباط آشکار و تنگاتنگي ميان کمبود فوليک اسيد و ايجاد نقائص لوله عصبي وجود دارد

·        مطالعات فراوان دخالت عوامل ژنتيکي و محيطي در ايجاداين بيماري را نشان مي دهند . 

·        يک علت ويروسي نيز براي اسپينا بيفيدا تصور مي شود ، زيرا ميزان قابل مشاهده اين بيماري ، در نوزادان مبتلاي به دنيا آمده در فصول سرد سال بيشتر است .

اسپينا بيفيدا اغلب با هيدروسفالي همراه است . اگرچه هيدروسفالي و ساير نقائصي که با اسپينا بيفيدا همراه اند ممکن است به عقب ماندگي ذهني منجر شوند ، اما خود اسپينا بيفيدا به تنهايي نمي تواند منجر به کم هوشي شود .

هشتاد درصد از مبتلايان داراي هوش طبيعي اند .

راه هاي تشخيص در دوران بارداري :

·        در جنيني که مبتلا به اسپينا بيفيدا است ، برخي مواد پروتئيني از مايع نخاعي در اطراف کيسه آمنيوتيک ترشح مي کنند . افزايش اين پروتئينها باعث تشخيص اين بيماري مي شود . آزمايش آمينوسنتز اغلب 16 تا 18 هفته بعد از قطع آخرين عادت ماهانه زن انجام مي شود .

·        از سونوگرافي نيز براي تشخيص اسپينا بيفيدا استفاده مي شود .  

درمان :

اندک زماني بعد از تولد ، عمل جراحي به منظور بستن شکاف موجود در منطقه پشت ، انجام مي پذيرد .

در صورتي که هيدروسفالي هم وجود داشته باشد ، دومين عمل جراحي نيز که با گذاشتن شنت(shent ) جهت تخليه مايع مغزي نخاعي است ، انجام مي شود .

سرطان حنجره رشد خارج از کنترل سلولهاي بدخيم در حنجره و بافتهاي اطراف مي باشد که معمولاً بزرگسالان بالاتر از ۴۰ سال و بيشتر مردان را گرفتار مي نمايد . ساليانه در ايالات متحده امريکا بيش از ۱۰ هزار نفر دچار اين سرطان مي شوند که نشان دهنده اهميت فوق العاده اين بيماري است . همانطور که مي دانيم حنجره يک عضو توخالي در جلوي گردن مي باشد به طول ۵ سانتي متر و عرض حدود ۵ سانتي متر که تارهاي صوتي را در خود جاي داده است . حنجره در تنفس ، صحبت کردن و بلع قنش مهمي ايفا مي نمايد .

علائم شايع :

علل :

استعمال دخانيات يا مصرف بيش از اندازه الکل از شايعترين دلايل ايجاد سرطان حنجره مي باشند .

عوامل افزايش دهنده خطر :

• سيگار کشيدن زياد

• مصرف بيش از حد الکل

• پوليپ هاي تارهاي صوتي

• التهاب مزمن تارهاي صوتي به هر علت

• سن بالاي ۵۵ سال

• جنس مذکر که تقريباً ميزان ابتلا ۴ برابر زنان است .

• نژاد : سياهپوستان احتمال ابتلاي بالاتري نسبت به سفيدپوستان دارند .

• شغل : مشاغلي که در ارتباط با ذرات و غبار اسيدسولفوريک و نيکل در ارتباطند . همچنين کسانيکه در ارتباط با آزبست مي باشند احتمال ابتلاي بالاتري دارند .

عواقب مورد انتظار :

با تشخيص و درمان زودرس اغلب قابل علاج است . ليکن در مراحل پيشرفته غيرقابل درمان محسوب مي گردد . ولي علائم آن قابل تسکين يا کنترل مي باشد . البته با توجه به پيشرفتهاي علمي فراوان در کنترل بيماريهاي سرطاني در طي ساليان اخير ، اميدواري وجود دارد که درآينده درمانهايي مؤثرتر و علاج بخش عرضه گردند .

عوارض :

يکي از مهمترين عوارض بيماري گسترش تومور ( متاستاز ) به ساير نواحي بدن مي باشد که اولاً تهديد کننده حيات است و ثانياً بر حسب بافت مورد تهاجم علائم متفاوتي را ايجاد مي نمايد .

عارضه ديگر مربوط به درمان مي باشد که مانند درمان تمامي سرطانهاي ديگر مربوط به پرتو درماني و جراحي تومور مي باشد که بر صدا ،‌ بلع يا عملکرد لوله گوارش تأثير مي گذارند .

تشخيص :

معاينات اوليه توسط پزشک انجام خواهد شد و در صورت مشکوک بودن به بيماري ،‌ معاينه لارنگوسکوپي همراه با نمونه برداري از تارهاي صوتي ( برداشت قسمتي از بافت جهت بررسي آزمايشگاهي ) مي باشد . البته پزشک در فرايند تشخيص بيماري از روشهاي ديگر شامل سي تي اسکن ، آم آرآي ، اسکن استخواني  و عکس ساده قفسه سينه نيز استفاده خواهد نمود .

درمان :

• اگر در مراحل اوليه تشخيص داده شود ، درمان بصورت پرتودرماني يا برداشت تارهاي صوتي با ليزر بصورت سرپايي قابل انجام است . درمان در مراحل پيشرفته بيماري مستلزم جراحي و خارج کردن تومور و بافتهاي درگير ( لارنژکتومي )‌ و پرتو درماني پس از جراحي است .

• در صورت جراحي ، پس از برداشتن تارهاي صوتي ،‌تکلم درماني جهت آموختن نحوه صحبت کردن بدون تارهاي صوتي ممکن است لازم باشد .

• شيمي درماني معمولاً در اين نوع بيماري کاربردي ندارد و بجاي آن از پرتودرماني استفاده مي شود .

• معمولاً پس از درمان فعاليتهاي طبيعي بدن بتدريج از سر گرفته مي شوند و رژيم غذايي خاصي نيز ضروري نمي باشد . البته پس از جراحي بهتر است مدتي از رژيم درماني مايعات استفاده شود تا التيام بافت صورت گيرد .

يكي از بيماري هايي كه هميشه، حتي شنيدن اسم آن هم خوشايند نيست، سرطان است. انواع و اقسام سرطان ها را داريم كه از فرق سر تا نوك پاي هر كسي را مي تواند مبتلا كند. هر كدام در سن خاصي شايع تر هستند و راه هاي تشخيص و درمان مخصوص به خود را دارند. ولي در كل تشخيص سريع همه آنها مي تواند سير بيماري و روند درمان را كاملا تحت تا‡ثير قرار دهد. در اين مطلب سعي داريم تا حدي با سرطان بيضه، راه هاي تشخيص، علايم و درمان آن آشنا شويم.

سرطان بيضه چيست؟
مثل تمام سرطان ها، در اينجا هم رشد غيرطبيعي سلول هاي بيضه را داريم كه باعث ايجاد بدخيمي در بيضه مي شود. تومورهاي بيضه نسبتا غيرشايع هستند و فقط 1 تا2درصد تومورهاي بدخيم مردان را تشكيل مي دهند. با اينكه اين تومورها شيوع زيادي ندارند، ولي به علت گرفتار كردن مردان جوان اهميت پيدا مي كنند. به طوري كه تومور بيضه در مردان در سنين 25 تا 34 سالگي، شايع ترين تومور است. سرطان بيضه در سمت راست كمي شايع تر از سمت چپ است و در 1 تا2درصد موارد دوطرفه است.

عوامل خطر
علت تومورهاي بيضه دقيقا معلوم نيست ولي هم عوامل مادرزادي و هم عوامل محيطي در بروز آن تا‡ثير دارند. از جمله مهم ترين عوامل موِثر، كريپتوركيدسيم است كه به معني عدم نزول بيضه به محل طبيعي خود در كيسه اسكروتوم (يا كيسه بيضه) است. در حالت طبيعي بيضه ها در دوره جنيني در داخل شكم تشكيل مي شوند و سپس مسير خود را به سمت كيسه بيضه طي كرده و داخل آن قرار مي گيرند، به طور ي كه وقتي نوزاد به دنيا مي آيد، بيضه ها در حين معاينه بايد داخل كيسه بيضه باشند. اهميت اين موضوع به خاطر اين است كه درجه حرارت اسكروتوم يا كيسه بيضه حدود 1 درجه سانتي گراد سردتر از درجه حرارت بدن است و سلول هاي حساس اسپرم ساز را در دماي خنك تر نگه مي دارد. اگر بيضه ها داخل شكم باقي بمانند، به علت دماي بالاتر، سلول هاي اسپرم ساز از بين رفته و علاوه بر ناباروري مي توانند باعث ايجاد تغيير در سلول ها و سرطان شوند! به همين علت براي جلوگيري از خطرات بدخيمي، اگر بيضه ها تا سن 1 سالگي به داخل كيسه بيضه پايين نيايند، بايد اين كار با عمل جراحي انجام شود.
عوامل ديگري مثل نژاد هم در ابتلا به اين بيماري موِثرند و مردان سفيدپوست نسبت به مردان سياه پوست در معرض خطر بالاتري هستند. كساني كه پدر يا برادر آنها به اين بيماري مبتلا شده اند و شغل هايي دارند كه درتماس با برخي مواد شيميايي هستند، افرادي كه در معادن كار مي كنند و آتش نشان ها بايد بيشتر مراقب باشند، چون اين عوامل شانس ابتلا به سرطان بيضه را بالا مي برند.

علايم ابتلا به سرطان
در ابتداي بيماري كه هنوز سرطان محدود به بيضه است و به اصطلاح متاستاز نداده (يعني به ساير نقاط بدن گسترش نيافته)، اغلب بزرگي بيضه ها، وجود توده در بيضه و يا درد بيضه از علايم بيماري هستند ولي با پيشرفت بيماري و با توجه به محل متاستاز، ممكن است علايمي مثل كمردرد، درد زير شكم، درد بيضه ها و احساس ناراحتي در آنها و ورم پاها ايجاد شود.
اغلب مردان خودشان با لمس توده و يا ساير علايم گفته شده، متوجه ابتلا به سرطان بيضه مي شوند. براي تشخيص سريع اين بيماري تمام مردان بايد پس از سن بلوغ ماهي يك بار بيضه هاي خود را مورد معاينه قرار دهندو بهتر است كه اين كار بعد از يك دوش آب گرم انجام شود چون در اين زمان به علت اثر گرما، پوست اسكروتوم يا كيسه بيضه شل تر است و معاينه دقيق تر خواهد بود.
در هنگام معاينه بايد از هر دو دست كمك گرفته شود تا هر گونه تورم، توده و يا حتي تغيير درشكل يا اندازه بيضه ها مشخص شود. در صورت وجود هر يك از موارد نامبرده شده، بايد سريع به پزشك مراجعه كرد. براي تا‡ييد تشخيص پزشك از آزمايشات و روش هاي مختلفي مثل اندازه گيري تومور ماركرها (موادي كه در صورت وجود سرطان در خون يافت مي شوند و يا مقدار آنها بالا مي رود) و يا انجام سونوگرافي از كيسه بيضه مي توان كمك گرفت.

درمان پذير يا غير قابل علاج ؟
اگر سرطان بيضه زود تشخيص داده شود، در حدود 95درصد مبتلايان، تقريبا بهبود كامل پيدا مي كنند. اما در صورتي كه اين سرطان تشخيص داده نشود و طول بكشد، به سرعت رشد كرده و به گره هاي لنفاوي داخل شكم و سپس به ساير گره هاي لنفاوي گسترش پيدا مي كند. بيشتر مردان به كمك عمل جراحي و خارج ساختن بيضه، راديوتراپي يا پرتودرماني و در صورت لزوم شيمي درماني و يا تركيب دو درمان از سه درمان فوق، درمان مي شوند. در بيشتر موارد قدم اول برداشتن با جراحي است. بعد از آن بر اساس نوع تومور و درجه پيشرفت آن ممكن است علاوه بر جراحي از شيمي درماني براي از بين بردن متاستازهاي غيرقابل كشف استفاده شود.
پس به طور كلي براي اينكه سرطان بيضه قابل درمان باشد، بايد در مراحل اوليه تشخيص داده شود و براي اين تشخيص سريع بايد به نكات زير دقت كرد.
- تمامي نوزادان پسر حتما از لحاظ وجود بيضه داخل كيسه بيضه معاينه شوند و در صورت عدم وجود بيضه، به خاطر بالا بودن خطر سرطان، پي گيري دقيق جهت آنها انجام شود.
- افرادي كه در خانواده شان فرد مبتلا وجود دارد، بيشتر مراقب باشند.
- و در نهايت همه مردان معاينه ماهيانه بيضه را براي خودشان انجام دهند

سيستم لنفاوي يک شبکه بهم پيوسته از عروق، غدد و اندامهاي اختصاصي است که نقش هاي متعددي من جمله عملکرد دفاعي  دارد و لنفوم بيماري بدخيم اين سيستم مي باشد. در اين بيماري، سلولهاي سيستم لنفاوي دچار اختلال در رشد شده، به سرعت و خارج از کنترل و نظم طبيعي سلولهاي بدن تکثير مي شوند. به همين دليل، مکانهاي تجمع اين سلولها دچار رشد بي رويه مي گردد. به دليل اينکه سلولهاي سيستم لنفاوي در تمام نقاط بدن پراکنده هستند، اين بدخيمي ممکن است کبد، طحال، مغز استخوان يا هر جاي ديگر بدن را مبتلا نمايد.

لنفومها به دو دسته اصلي تقسيم مي شوند: لنفوم هوچکين ( Hodgkin's Lymphoma) و لنفوم غيرهوچکين(Non-Hodgkin's Lymphoma) . تفاوت اين دو بيماري در نوع و سرمنشاء سلول بدخيم است. علاوه براين، سير اين دو بيماري و پاسخ آنها به درمان نيز تفاوت قابل توجهي نشان مي دهد.

سيستم لنفاوي

اين سيستم قسمتي از سازمان دفاعي بدن است که براي مبارزه بر عليه بيماريها تکامل يافته است. طحال، غدد لنفاوي، عروق لنفاوي، غده تيموس و مغز استخوان اجزاي اين سيستم اند. غدد لنفاوي اندامکهاي کوچکي هستند که در مسير عروق لنفاوي قرار گرفته، مسئول تصفيه جريان لنف مي باشند. در اين غدد، ويروسها، باکتريها و ساير مواد خارجي به دام افتاده، از ورود آنها به محيط دروني بدن جلوگيري مي شود.

سلولهاي سيستم لنفاوي مسئول شناخت و تخريب ذرات بيماريزا هستند. اين سلولها، لنفوسيت ناميده مي شوند. لنفوسيتها در غده هاي لنفاوي، طحال و مغز استخوان توليد مي شوند و سپس در تمام بدن جريان مي يابند. لنفوسيتها شامل چند نوع اند که دو نوع اصلي آن، نوع B و نوع T ناميده مي شوند. لنفوم حاصل بدخيم شدن اين سلولها است.

لنفوم هوچکين

اين بيمار اولين بار در سال 1832 توسط توماس هوچکين که يک پزشک انگليسي بود شرح داده شد. دکتر هوچکين همچنين براي اولين بار تفاوت بين علائم و سير باليني لنفوم هوچکين و غير هوچکين را به روشني نشان داد. لنفوم هوچکين در سالهاي قبل از 1970 سبب مرگ تقريباً تمام مبتلايان مي شد. با تکامل روشهاي درماني، در حال حاضر اين بيماري يکي از قابل درمان ترين بدخيمي هاست و قسمت عمده اي از بيماران مبتلا قابل علاج کامل هستند.

علت اين بيماري مشخص نيست. ممکن است عواملي از محيط، خصوصيات ژنتيک فرد و همچنين عوامل عفوني در ايجاد بيماري داراي نقش باشند. سير بيماري لنفوم از يک غده لنفاوي که بصورت پايدار بزرگ شده است شروع مي شود. رشد اين غده به آهستگي ادامه مي يابد و به تدريج غدد اطراف خود را نيز درگير مي نمايد. در موارد پيشرفته، با ورود سلولهاي بدخيم به جريان خون، طحال، کبد و مغز استخوان نيز ممکن است درگير شوند.

لنفوم هوچکين ممکن است در هر سني بروز نمايد. اما اکثر موارد در سالهاي اول بلوغ (15 تا 40 سالگي) يا در ميانسالگي (پس از سن 55 سال) ديده مي شود. علائم اوليه اين بيماري ممکن است مشابه انفلوآنزا باشد: تب، تعريق شبانه، لرز، احساس خستگي و ضعف، بي اشتهايي، کاهش وزن و بزرگ شدن غدد لنفاوي. با پيشرفت بيماري، علائم بارزتر شده، تشکيل غدد جديد و بزرگ شدن آنها سبب تاثير بر اندامهاي مختلف بدن مي شود. بايد دانست که در 75% بيماران، علامت بيماري تنها بزرگ شدن غده لنفاوي بدون هيچ علامت ديگر است. از اين رو، بايد غدد لنفاوي بزرگ بدون درد، حساسيت و قرمزي که مدتي پايدار مانده باشد را جدي تلقي کرده، براي درمان آن به پزشک مراجعه نمود.

تشخيص اين بيماري با برداشت قطعه اي از غده غير طبيعي و بررسي ساختمان سلولهاي تشکيل دهنده آن با استفاده از ميکروسکوپ انجام مي شود.  درمان اين بيماري با شيمي درماني ترکيبي از چند دارو، اشعه درماني يا ترکيب آنها انجام شده، تقريبا در 90% موارد سبب شفاي کامل بيمار مي شود.

لنفوم غيرهوچکين

اين بيماري مجموعه اي از حدود 35 بيماري مختلف را تشکيل مي دهد که همگي حاصل بدخيم شدن لنفوسيتهاي طبيعي هستند. لنفومهاي غيرهوچکين بر اساس اينکه از لنفوسيتهاي B يا T منشاء گرفته باشند، به دو دسته بزرگ تقسيم مي شوند. در اين گروهها، از بيماريهاي به شدت تهاجمي و به سرعت کشنده تا بيماريهاي داراي سير کند چندين ساله ديده مي شود. سير طبيعي لنفوم غير هوچکين از لنفوم هوچکين کمتر قابل پيش بيني است و اين بيماري مي تواند با سهولت بيشتري به نواحي خارج از غدد لنفي تهاجم يابد.

علائم اوليه لنفومهاي غير هوچکين مشابه لنفوم هوچکين با بزرگي غدد لنفاوي در نقاط مختلف بدن يا درگيري بعضي از اندامهاي غير از سيستم لنفاوي (درگيري مغز، پستان، بيضه،...) است. با پيشرفت بيماري، ارگانهاي متفاوتي ممکن است درگيري پيدا کنند. تشخيص اين بيماري نيز با بررسي ميکروسکوپي قطعات بافت غير طبيعي صورت مي گيرد. درمان اين طيف بيماريها نيز با ترکيبي از شيمي درماني، اشعه درماني يا هر دوي آنها صورت مي گيرد. بايد دانست که عاقبت لنفومهاي غير هوچکين به خوبي لنفوم هوچکين نيست اگرچه که هريک از انواع اين بيماري داراي پاسخ به درمان و سير متفاوتي از سايرين است.

جمع بندي و نتيجه گيري

لنفوم، يکي از بيماريهاي بدخيم انساني است که در صورت تشخيص به موقع و درمان صحيح، قابل کنترل است. لنفوم يک بيماري واحد نيست و شامل چندين بيماري متفاوت است. در اين گروه از  بدخيمي ها، از بيماريهاي بسيار خطرناک تا بيماريهاي به سادگي درمان شونده وجود دارند. از اين رو، هوشياري افراد در تشخيص غدد لنفاوي بزرگ شده که در حال رشد هستند يا داراي علائم هشدار دهنده مي باشند و همچنين تشخيص بموقع و صحيح مسئولان سلامت، در درمان و برخورداري بيمار از طول عمر کافي داراي نقش مهمي هستند.

رشد بدخيم در غده تيروئيد را سرطان ( کانسر ) تيروئيد مي گويند .

علل و عوامل خطر ساز :

 کانسر تيروئيد در هر سن و جنس مي تواند رخ دهد . افرادي که تحت پرتودرماني ( درمان با اشعه ) در ناحيه گردن قرار گرفته اند در معرض خطر بيشتري هستند .

درمان با اشعه در دهه ۱۹۵۰ به طور معمول در کودکان براي درمان غده تيموس بزرگ . آدنوئيد ( لوزه سوم ) و لوزه هاي بزرگ و بعضي اختلالات پوستي مثل آکنه و عفونت هاي قارچي سر بکار ميرفت .

افرادي که در کودکي اشعه دريافت کرده اند در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به سرطان تيروئيد هستند ( البته امروزه ديگر براي درمان بيماريهاي فوق هيچگاه از پرتوتابي به ناحيه سر و گردن استفاده نمي شود .

 پرتو تابي به ناحيه گردن در بزرگسالي خطر سرطان تيروئيد را مقدار بسيار کمي زياد مي کند .

عامل خطر ديگر ، مثبت بودن سابقه فاميلي سرطان تيروئيد است .

تشعشعات حاصل از  سلاح هاي اتمي نيز از عوامل ايجاد سرطان تيروئيد به شمار مي روند .

انواع سرطان تيروئيد :

• سرطان پايپلري تيروئيد که شايعترين نوع سرطان تيروئيد مي باشد و بيشتر در خانمها و کودکان ديده مي شود.

• اين سرطان ديرمتاستاز مي دهد ( پخش شدن سلولهاي بدخيم در بدن ) و نسبت به ديگر انواع سرطان تيروئيد کمتر بدخيم است .

• سرطان فوليکولار تيروئيد که ۲۰ تا ۳۰ درصد انواع سرطان تيروئيد را تشکيل مي دهد و خطر متاساز و عود بيشتري دارد .

• در سرطان مدولري سلولهاي غيرتيروئيدي موجود در غده تيروئيد دچار تغييرات بدخيمي مي شوند و در بعضي از خانواده ها تمايل خانوادگي ( به لحاظ ژنتيکي ) براي ابتلا به اين نوع سرطان وجود دارد .

حدود ۲۰٪ سرطان هاي مدولاري تيروئيد از به ارث بردن ژنهاي بد ايجاد مي شود .

سرطان آناپلاستيک تيروئيد  بدخيم ترين نوع سرطان در غده تيروئيد است . خوشبختانه اين سرطان نادراست اما به سرعت متاساز مي دهد ، به درمان با يُد راديواکتيو پاسخ نمي دهد .

پيشگيري :

در حال حاضر هيچ راه پيشگيري وجود ندارد . پرهيز از تابيدن اشعه X به ناحيه گردن مگر در مواقع ضرور ي الزامي است . کسانيکه سابقه پرتوتابي به ناحيه گردن دارند مي بايد جهت شناسايي و تشخيص و درمان زودهنگام اقدام کنند .

علائم و نشانه ها :

• بزرگي تيروئيد يا ندول در غده تيروئيد

• خشونت صدا يا تغييرات صدا

• سرفه و يا سرفه همراه خون

• بلع مشکل

معاينه باليني مي تواند وجود توده در تيروئيد يا ندول هاي تيروئيد را شناسايي کند همچنين غدد لنفاوي گردن در معاينه باليني بررسي مي شود . سرطان هاي تيروئيد با تهاجم به غدد لنفاوي مي توانند باعث بزرگي آنها بشوند .

آزمايش هايي که براي شناسايي سرطان تيروئيد انجام مي شوند :

نمونه برداري ( بيوپسي ) از تيروئيد که به تشخيص سلول هاي سرطاني و نوع آنها کمک مي کند .

سونوگرافي از تيروئيد که به شناسايي توده ها در تيروئيد کمک مي کند .

اسکن تيروئيد که به بررسي  ندول هاي تيروئيد و فعاليت سلولي در ندول ها کمک مي کند .

لارنگوسکوپي که در صورت بوجود آمدن تغييرات صوتي به بررسي و مشاهده طناب هاي صوتي کمک مي کند .

اندازه گيري کلسي تونين سرم در موارد مشکوک به سرطان مدولاري تيروئيد و تيروگلوبولين در موارد سرطان پايپلري و فوليکولار که سطوح آنها افزايش مي يابد . سرطان هاي تيروئيد ممکن است باعث تغييراتي در هورمونهاي تيروئيدي T3 , T4 ,TSH بشوند .

 پيشگيري:

بيشتر مردمي که دچار سرطان تيروئيد مي شوند هيچ عامل خطري ندارند . لذا پيشگيري در بيشتر موارد امکان پذير نيست .

بعضي از پزشکان اعتقاد دارند پرتوهاي اشعه X که در کودکي به ناحيه گردن تابيده شده ممکن است باعث سرطان تيروئيد شود ، به همين خاطر بهتر است که در کودکان تا حدامکان از اشعه X مگر در موارد ضروري استفاده نشود.

با توجه به در دسترس بودن تست هاي ژنتيکي براي شناسايي سرطان مدولري تيروئيد ( يکي از انواع سرطان تيروئيد ) ، بيشتر موارد خانوادگي سرطان مدولري قابل شناسايي و پيشگيري است . وقتي که يکي از افراد خانواده دچار سرطان مدولري شد بقيه افراد آن خانواده مي بايست مورد بررسي قرار گيرند .

اگر يکي از افراد خانواده شما دچار سرطان تيروئيد از نوع مدولاري است شما بايد در اولين فرصت به پزشک متخصص غدد مراجعه کرده و جهت بررسي ژنتيکي مورد آزمايش قرار گيريد . اگر آزمايش ژنتيکي شما مثبت باشد . ( مستعد به تغييرات بدخيم در تيروئيد باشيد ) حتي اگر شما هيچ علامت باليني نداشته باشيد ، مي بايد تحت عمل جراحي تيروئيد قرار گيريد .

چرا که عمل جراحي تيروئيد تنها راه پيشگيري از اين نوع سرطان در آينده است .

بعد از عمل جراحي ، شما تحت درمان با هورمون هاي تيروئيدي به صورت قرص قرار خواهيد گرفت .

       
 
سرطان دهان رشد سلول هاي بدخيم در دهان يا زبان . اين نوع سرطان نادر ولي در عين حال خطرناك است . سرطان دهان ممكن است است لب ها، كام ، زبان ، غشاهاي دروني لب يا گونه ، يا ناحيه لوزه ها را درگير سازد.

اين سرطان در بزرگسالان بالاي ۴۰ سال شايع تر است ، ولي شيوع آن در بين جواناني كه از تنباكوي جويدني استفاده مي كنند در حال افزايش است .

علايم شايع
يك برآمدگي رنگ پريده و معمولاً بدون درد با حاشيه سخت كه در جاي دهان يا زبان ممكن است ظاهر گردد. خصوصيات اين ضايعه عبارتند از: اين ضايعه بزرگ شده ، زخمي مي شود و به آساني خونريزي مي كند. وجود اين ضايعه ممكن است مانع جا افتادن مناسب دندان هاي مصنوعي گردد. اين ضايعه ممكن است باعث سفت شدن زبان و اشكال در كنترل آن گردد و از اين طريق ، تكلم و بلع را دچار اختلال سازد.

علل
ناشناخته
عوامل افزايش دهنده خطر
مصرف تنباكو به هر شكل (از جمله نوع جويدني ) سابقه خانوادگي سرطان دهان سابقه قبلي سرطان دهان سوءمصرف الكل تماس با آفتاب (در مورد سرطان هاي لب تحتاني )

پيشگيري
عدم مصرف تنباكو؛ در صورت مصرف الكل ، ميزان آن در حد متوسط باشد.

عواقب مورد انتظار
با تشخيص و درمان زودرس ممكن است قابل علاج باشد. پس از برداشت ضايعه نماي طبيعي صورت را مي توان با جراحي ترميمي باز گرداند.

عوارض احتمالي
التيام كُند پس از جراحي گسترش سرطان به گره هاي لنفاوي گردن كه جراحي برداشت همه گره هاي لنفاوي سر و گردن را ايجاب مي كند. بدشكلي دايمي صورت اختلال دايمي تكلم اختلال بلع پايدار

درمان

فعاليت
پس از جراحي به تدريج فعاليت هاي طبيعي خود را از سر بگيريد.

رژيم غذايي
رژيم مناسب به وسعت بيماري و توانايي بيمار در جويدن و بلعيدن بستگي دارد. ممكن است لازم باشد بيمار از غذاهاي نرم استفاده كند. تا چند روز پس از جراحي ممكن است لازم باشد از رژيم مايعات استفاده شود.

در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم تومور دهان يا زبان باشيد.
بروز موارد زير پس از جراحي :
ـ درد افزايش يابنده
ـ تب
ـ بروز توده هاي جديد
ـ خونريزي زياد
                                                                                 منبع: سایت پزشکان بدون مرز

- بررسي هاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايش هاي خون ، نمونه برداري (برداشت مقدار كمي از بافت يا مايع براي بررسي آزمايشگاهي ) از توده ، و راديوگرافي سر باشد. همچنين سي تي اسكن يا ام. آر.آي به بررسي گسترش بدخيمي كمك مي كند. هر چه توده در زمان تشخيص بزرگتر باشد، احتمال گسترش آن به ساير نواحي بيشتر است .
- درمان بسته به محل سرطان (لب ، زبان ، كام يا…) متفاوت است .
- جراحي براي برداشت ناحيه سرطاني در صورتي كه قابل عمل باشد انجام مي شود. پس از جراحي ، دهان را ۴-۳ بار در روز با محلول شستشوي آب نمك (يك قاشق چايخوري نمك در ۲۵۰ سي سي آب گرم (معادل يك بطري نوشابه ) شستشو دهيد.
- اشعه درماني و يا داروهاي ضدسرطان ممكن است تجويز شود.
- گفتار درماني در مواردي كه جراحي باعث اختلال تكلم شده باشد توصيه مي شود.
داروها
داروهاي ضدسرطان (شيمي درماني ) مسكن ها در دوره پس از جراحي آنتي بيوتيك ها، در صورت وجود عفونت همزمان

سرطان سینه

سرطان پستان  ازشایع ترین سرطانها زنان در تمام دنیا می باشد شیوع  این سرطان به ویزه در سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی و در رتبه دوم در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی است و در بین ۸ نفر در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر جمعیت یافت میشود .

احتمال ابتلا هر زن در طول عمر خود به سرطان پستان یك مورد و در هر ۸ نفر است البته این آثار كه از مراجع غربی كمتر است ولی آثار دقیقی از شیوع در دست نیست .

با توجه به اینكه تشخیص زود رس سرطان پستان می تواند باعث افزایش طول عمر و بهبود كیفیت زندگی شود . برنامه تشخیص زودرس ( چكاپ) در سرلوحه اقدامات تشخیص بهداشتی جوامع در خصوص بیماریهای غیر واگیر میباشد و برنامه هایی بر اساس شیوع و سن بروز پستان در هر جامعه بر این منظور تدوین و اجرا میشود .

جهت تشخیص زودرس سرطان پستان موارد زیر توصیه میشود :

۱- معاینه پستانها توسطه خود فرد هر یكماه از ۲۰ سالگی
۲- ماموگرافی اولیه در سن ۳۵ سالگی
۳- معاینه پستانها بطور مرتب هر ۶ ماه از سن ۳۵ سالگی توسط پزشك
۴- ماموگرافی سالیانه از سن چهل سالگی

در صورتی كه سابقه فامیلی سرطان پستان ، تخمدان در یك فامیل وجود داشته باشد با نظر پزشك متخصص این برنامه تغییر میكند این افراد نیاز به پیگیری دقیق تری خواهند داشت .

ازنظر ژنیتیكی ارتباط بین سرطان پستان ، روده بزرگ  و تخمدان وجود دارد و ممكن است در خانوادهایی این سرطانها در افراد مختلف یا حتی در یك فرد مشاهده شود لذا در صورت بروز فامیلی این سرطانها باید پبیگیری از نظر تشخیص سایر انواع نیز انجام شود ( مثلا انجام ماموگرافی در افراد خانواده ایی كه یك مورد سرطان تخمدان گزارش شده )

عوامل شناخته شده و قابل پیشگیری در مورد سرطان پستان ، چاقی ، رژیم پرچربی ، رژیم با كالری بالا عدم تحرك ورزش ، حاملگی اول در سن بالای ۳۵ سال در افراد چاق كاهش وزن میباشد .

موارد كمی از سرطانهای پستان فامیلی و ژنتیكی است و اغلب سرطانهای پستان از نوع غیر ارثی است  . البته در مورد نقص در برخی ژنها حتی جراحی پیشگیرانه در افراد سالم خانواده در سنین بالا توصیه میشود .
با روشهای جدید تشخیص و درمان بقا عمر بیشتر و كیفیت زندگی بهتر و جراحی محدودتری برای زنان جامعه قابل پیش بینی است .

معاینه پستانها در مراكز بهداشتی توسط ماماها ، متخصصان زنان ، پزشكان عمومی و متخصصان جراحی انجام میشود و باید توسط متخصص جراح آشنا با سرطان پستان انجام شود .

سرطان پستان شایعترین سرطان در خانمهاست. این بیماری بیشتر در سنین بین ۴۰ تا ۶۰ سال اتفاق می افتد اما در جامعه ما که جمعیت جوانی است موارد بسیاری از بیماری نزد زنان ۴۰-۳۰ ساله نیز مشاهده می شود.  از این نظر تشخیص زودرس این بیماری از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

عوامل مؤثر در ایجاد سرطان پستان :

 ارث :

سابقه فامیلی در بستگان درجه ۱ و ۲ بویژه از سمت مادر،و نیز سابقه بیماری سرطان کولون ( روده بزرگ ) و تخمدان در خانواده: اگر تعداد بستگان مبتلا بیش از ۳-۲ مورد باشد ریسک بیماری بالاست و زنان این فامیل باید تحت برنامه پیگیری ویژه قرار گیرند.

 چاقی :

چاقی از علل ثابت شده سرطان پستان است و کاهش وزن در رسیدن به وزن ایده ال به هر روش، این ریسک را کم می کند.

عدم ورزش و تحرک کافی :

ورزش باعث کاهش وزن و نیز بالا بردن سطح ایمنی بدن می شود و لذا انجام ورزش می تواند ریسک سرطان پستان را کاهش دهد.

مصرف دخانیات و الکل :

مصرف دخانیات در ایجاد اکثر سرطانها منجمله سرطان پستان مؤثر است. مصرف مقادیر بالای الکل نیز در ایجاد سرطان نقش دارد.

سابقه اشعه درمانی :

بیمارانی که سابقه اشعه درمانی در سالهای قبل ( مثلا برای سرطان  تیروئید) دارند ریسک بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان دارند.
عدم حاملگی تا ۳۵ سالگی، عدم شیر دهی : اولین حاملگی کامل در سنین زیر ۲۵ سال نقش محافظتی برای سرطان پستان دارد و شیر دهی نیز امکان سرطان پستان را کاهش می دهد. کسانیکه تا ۳۵ سالگی حامله نشده اند ریسک بالاتری داشته و باید حتما جهت معاینه و اقدامات تشخیص زودرس مراجعه کنند.

علائم و نشانه های سرطان پستان

غیرقرینگی اخیر در پستان دوطرف ، لمس توده ، تورفتگی و کشیدگی در پوست یا نوک پستان ، تورم پوست پستان که آن را به  تورم شبیه پوست پرتقال تشبیه می کنند ، بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل ، پوسته پوسته شدن نوک پستان، ترشح از نوک پستان بویژه ترشح خونی از یک مجرا. درصورت مشاهده این علائم حتما باید به پزشک مراجعه کرد.

ارزش ماموگرافی و سونوگرافی در تشخیص زودرس سرطان پستان :

سونوگرافی یک روش تشخیصی برای تشخیص کیست یا ماهیت توده های پستان است ولی در تشخیص زودرس سرطان  پستان نقشی ندارد.

ماموگرافی در سنین بالای ۳۵ سال قادر به مشاهده ضایعات کوچک پستان که گاها با لمس قابل تشخیص نیستند می شود و تحول جدیدی در تشخیص بموقع سرطان  پستان در جوامع ایجاد کرده ولی لزوم انجام این روش و تفسیر آن حتما با پزشک معالج است و انجام ماموگرافی تنها کافی نیست.

سایر بیماریهای پستان و ارتباط آن با سرطان پستان

درد پستان: درد پستان از علل شایع مراجعات زنان درسنین باروری به مطب های پزشکی است. این درد می تواند دوره ای یا دائم، یکطرفه یا دوطرفه باشد. اکثر این موارد بدون درمان نیز بهبود می یابند ولی عمدتا بانوان از وجود توده در پستان هراس دارند.

عموما سرطان پستان ایجاد درد نمی کند و درد پستان نباید موجب ترس از سرطان شود ولی بهرحال مراجعه به پزشک در این موارد لازم است و این پزشک است که در مورد نیاز به بررسی های بیشتر مثل سونوگرافی و ماموگرافی تصمیم می گیرد.

درد پستان در زنان زیر ۳۵ سال عموما نیازی به انجام ماموگرافی ندارد ولی متأسفانه شاهد انجام ماموگرافیهای بسیار در این رده سنی فقط بخاطر درد پستان هستیم.

ترشح نوک پستان :  ترشح از نوک پستانها ممکن است یکطرفه یا دوطرفه و به رنگهای مختلف باشد، وجود ترشح از نوک پسنانها عمل متفاوتی دارد که منجمله می توان از اختلالات هورمونی، عفونت، التهاب تا سرطان نام برد. بادیدن ترشح از نوک پستانها باید مراجعه به پزشک انجام شود. بویژه ترشح خونی از یک مجرای منفرد بیشتر شک به سرطان را در ذهن ایجاد می کند.

برای تشخیص بموقع سرطان پستان لازم است خانمها از سن ۲۰ سالگی ماهیانه یک مرتبه شخصا پستان خود را مورد آزمایش قرار دهند. بهترین زمان این آزمایش پس از اتمام دوره قاعدگی است وشامل مشاهده در آینه ( توجه به غیرقرینگی ، تورفتگی پوست و کشیدگی پوست یا کشیدگی نوک پستان به داخل و … ) و لمس پستان است و درصورت مشاهده علائم مشکوک به پزشک مراجعه کنند.

از سن ۳۵ سالگی و در خانواده های با ریسک بالای سرطان از سن ۳۰-۲۵ سالگی لازم است معاینه هر ۶ ماه توسط پزشک انجام شود و براساس صلاحدید پزشک سونوگرافی یا ماموگرافی انجام شود.
از سن ۴۰ سالگی ماموگرافی سالیانه باید انجام شود.

دیده شده در خانمهایی که مرتبا معاینه پستان خود را انجام می دهند سرطان در مراحل قابل درمان تری کشف می شود.

سرطان ریه از انواع سرطان های مرگ آور میـبـاشد که هر سـاله تـعـداد زیـادی را به کـام مـرگ مـی برد. آمـار نشـان مـیــدهد که قربانیان سرطان های سینه، پروستات و روده رویـهـم کـمـتر از تعداد قربانیان سرطان ریه هستند. تقریبا 60 درصد بیماران را مردها تشکیل می دهند و 33 درصد از کـل دلایــل مـرگ و مـیـر مـردها از سـرطـان، سـرطـان ریــه می باشد.

دلایل بروز سرطان ریه:
استعمال دخانیات
هیچ شکی وجود ندارد که مصرف تنباکو از اصول بنیادین ابتلا به سرطان ریه است. در حقیقت حدود 80 تا 90 درصد کل بیماری های ریوی به دلیل مصرف تنباکو بروز می کنند. مدت زمان سیگار کشیدن هر چه بیشتر و طولانی تر باشد، ریسک ابتلا به سرطان ریه نیز افزایش پیدا می کند. که البته این ریسک در مردان بالاتر می باشد: مردهایی که در طول روز یک پاکت سیگار می کشند 22 مرتبه بیشتر از افراد غیر سیگاری در معرض ابتلا به این سرطان قرار دارند. از سوی دیگر زنانی که همین مقدار سیگار را مصرف می کنند، ریسک ابتلا در آنان تنها 12 مرتبه افزایش پیدا می کند. مصرف سیگار برگ و پیپ نیز کاری بدور از خطر به شمار نمی رود و درصد ریسک ابتلا به بیماری را در حدود 2 تا 6 درصد افزایش می دهد.

همیشه در مورد خطرات دود سیگار برای افراد غیر سیگاری مطالب بسیاری می شنوید و حتی پیش بینی شده است که خطرات آن در افراد غیر سیگاری نسبت به افرادی که سیگار می کشند بیشتر است. با توجه به میزان قرار گرفتن در معرض دود سیگار میزان ریسک ابتلا به سرطان متفاوت است. برای پژوهشگران یافتن گروهی که به هیچ وجه در معرض دود سیگار نبوده اند کار دشواری است و پیدا کردن مضرات واقعی دود سیگار برای افراد غیر سیگاری کمی با مشکل بر خورد می کند. اگرچه اطلاعات موجود در این زمینه حاکی از آن است که در این افراد ریسک ابتلا به سرطان 25/0 تا 45/0 درصد افزایش می یابد.

عوامل شغلی
عوامل معینی در خانه و یا محل کار مثل استفاده از پنبه های نسوز و یا تشعشعات رادیواکتیویته می توانند عوامل ایجاد سرطان ریه در فرد باشند. در حقیقت اگر در معرض این عوامل قرار گیرید ریسک ابتلا به بیماری در حدود 2 تا 3 درصد افزایش پیدا می کند. این رقم زمانیکه که شما خودتان هم سیگاری باشید بالاتر خواهد رفت.

پنبه نسوز: یک ماده طبیعی است که از الیاف بسیار ریزی تشکیل شده است که می تواند باعث ایجاد بیماری های مختلفی در فرد شوند. این ماده معمولا در ساختمان خانه ها، مواد عایق کاری و همچنین به عنوان بازدارنده آتش مورد استفاده قرار می گیرد. چندی پیش سازمان محافظت از محیط زیست استفاده از چند فراورده پنبه نسوز را ممنوع اعلام کرد، اما این در حالی است که هنوز در ساختمان خانه های قدیمی، لوله های آب، مواد عایق کاری، مقواهای قطور، رنگ های با فندگی و سایر مواد پوششی و همچنین برخی کاشی ها و موزاییک ها از این ماده استفاده می شود.

در افراد سیگاری استفاده از این ماده ریسک ابتلا به بیماری را 25/1 تا 5 بار نسبت به افراد عادی افزایش می دهد. این رقم بر اساس میزان و مدت زمان قرار گرفتن در معرض ماده فوق الذکر تغییر خواهد کرد.

رادون نوعی گاز می باشد که از طریق شکست اورانیوم آزاد می شود. معمولا در خاک، سنگ های زیر زمینی، چاه ها و مصالح ساختمانی یافت می شود. در امریکا تقریبا 1 خانه از هر 15 خانه سطوح مختلفی از این گاز را دارا هستند. به همین دلیل وزیر بهداشت و درمان و سازمان حفاظت از محیط زیست دستور آزمایش کل خانه ها را صادر کردند. آمار بدست آمده باورنکردنی بود. در تمام خانه ها مقادیر مختلفی از این گاز کشف شد. دومین عامل ابتلا به سرطان ریه بعد از سیگار چنین عواملی هستند که در حدود 5 تا 15 درصد از کل سرطان های ریه از این طریق ایجاد می شوند.


وراثت
از دیگر عوامل بروز سرطان ریه عوامل وراثتی هستند. یک فرد غیر سیگاری اگر یک فامیل ( که سیگاری بوده) داشته باشد که دارای سرطان بوده، 2 تا 4 مرتبه بیش از سایرین احتمال ابتلا به سرطان را دارد. محققان بر این باورند که ژن های مشخصی وجود دارند که باعث ایجاد سرطان ریه می شوند. در حدود 50 تا 70 درصد از سرطان های ریه در جوانان به دلیل مسائل ژنتیکی بروز می کند. شاید عوامل وراثتی و ژنتیکی توضیح قانع کننده ای برای اینکه بسیاری از جوانان غیر سیگاری به سرطان ریه مبتلا می شوند در حالیکه بسیاری از افراد سالمند سیگاری به این بیماری دچار نمی شوند، باشد.

انواع مختلف سرطان ریه:
2 نوع مختلف سرطان ریه وجود دارد که هر یک از آنها به نوبه خود شامل زیر گروه های متفاوتی می باشند.

سلول های غیر میکروسکوپیک سرطان زا، که از رایج ترین نوع آن می باشند و 75 تا 80 درصد از کل موارد سرطان را تشکیل می دهند. زیر گروه های آن شامل ورم های سرطانی، کارسینومای سرطانی کوچک و بزرگ می باشد. هر یک از این بیماری ها بر اساس سلول های سرطانی که در تومور یافت می شوند و نظر پزشکان از طریق مشاهده سلول در زیر میکروسکوپ نامگذاری می شوند.

سلول های میکروسکوپیک که خود شامل 3 زیر گروه هستند و از طریق انواع متفاوت سلول ها رشد کرده و به طرق مختلف نیز در سراسر نقاط بدن منتشر می شوند. سلول های کوچک کارسینوما، سلول های بزرگ و در آخر نیز ترکیبی از این دو زیر گروه های این بیماری را تشکیل می دهند که آنها نیز بر اساس سلول های موجود در تومور و تشخیص پزشک بر طبق آنچه که در زیر میکروسکوپ مشاهده می کند نامگذاری می شوند.

علائم سرطان ریه:
این بیماری نشانه های متفاوت بسیار زیادی دارد که از شایع ترین علائم آن سرفه های بی پایان است. این اتفاق زمانی روی می دهد که تومور به اندازه کافی بزرگ شده و مسیر ورودی جریان هوا به درون شش ها را مسدود می کند. نشانه های دیگر سرطان ریه عبارتند از:

- تنگی نفس
- درد های دائمی قفسه سینه
- بالا آوردن خون به همراه سرفه ها
- خس خس سینه
- گرفتگی تارهای صوتی
- تورم صورت و گردن
- کاهش وزن
- خستگی
- کم اشتهایی

هنگامیکه سرطان به اندازه کافی رشد کرده و به سایر نقاط بدن نیز کشیده شود علائم زیر بروز می کنند:

- سردردهای شدید
- احساس درد
- شکستگی استخوان ها
- ضعف
- خونریزی و لخته شدن خون

تشخیص:
آزمایش های مختلفی برای تشخیص سرطان ریه وجود دارد. پزشکان معمولا میزان رشد سلول های سرطانی را درجه بندی می کنند. این امر به آنها کمک می کند که تشخیص دهند که آیا سرطان به سایر نقاط بدن هم کشیده شده است و یا خیر. به این وسیله می توانند روش مناسب درمانی را مد نظر قرار داده و نتایج احتمالی را پیش بینی کنند. برای تشخیص درجه رشد می توان آزمایش های مختلفی از جمله آنچه که در زیر به آن اشاره شده است را انجام داد:

عکسبرداری از قفسه سینه توسط اشعه ايكس ، MRI، سی تی اسکن ، PET اسکن

اگرچه کاربر هر یک از این آزمایش ها متفاوت است اما همگی تصویری را که در آن رشد نا متعارف وجود دارد ارائه می دهند. عکسبرداری از طریق اشعه ایکس به این صورت است که یک شعاع نوری به داخل بدن فرستاده می شود و تصاویر را به صورت فیلم ضبط می کند در حالیکه سایر آزمایش ها شامل تصاویر کامپیوتری هستند.

تکه برداری از ریه
در این روش قسمتی از بافت تومور موجود در ریه برداشته می شود. سپس آنرا در زیر میکروسکوپ قرار می دهند تا بررسی شود که آیا سلول های سرطانی در آن یافت می شوند یا خیر. این کار هم از طریق وارد کردن یک سوزن به درون قفسه سینه و هم از طریق عمل جراحی امکان پذیر است. در جراحی قسمتی از کل تومور برداشته می شود که پزشکان این امکان را می دهد که نوع سرطان را نیز مشخص کنند.

Mediastinoscopy و Bronchoscopy
در این دو فرایند مجاری لوله ای شکلی به درون ریه ها هدایت می شوند و به مناطقی که سرطان آنرا فرا گرفته است فرستاده می شوند تا مناطق دارای رشد غیر طبیعی را شناسایی کنند. در این نوع آزمایش ممکن است که نمونه هایی از بافت برای تکه برداری برداشته شود.

آزمایش سلول های موجود در خلط
خلطی که از طریق سرفه از ریه ها بالا می آید وسیله خوبی برای آزمایش سرطان به شمار می رود. از مزایای این روش این است که می تواند سرطانی را که از طریق اشعه ایکس شناسایی نمی شود را آشکار کند اما مکان دقیق تومور از این طریق مشخص نمی گردد و لازم است که با آزمایش های دیگر همراه شود.

اگرچه تصویر برداری و سایر آزمایش های ذکر شده خیلی سریع بیماری را مشخص می کنند ولی به دلیل خطراتی که در بر دارند برای همه افراد پیشنهاد نمی شوند. بنابر این بهتر است که ابتدا با پزشک خود در مورد ریسک ابتلا به سرطان ریه مشورت کنید و بعد آزمایشات لازم را انجام دهید.

روش ها درمانی
این بیماری شامل چند روش درمانی مختلف است. یکی از آنها جراحی است ( زمانی از این روش استفاده می شود که تومور سرطانی تنها در یک قسمت مشخص از ریه و گره های لنفاوی نزدیک به آن مشاهده شود) دیگری پرتو درمانی است ( با استفاده از اشعه ایکس و سایر تشعشعات سلول های سرطانی کشته می شوند) شیمی درمانی ( داروهایی که برای متوقف کردن سلول های سرطانی استفاده می شوند حال چه به طور کلی آنها را از بین ببرند و چه از تقسیم شدن آنها جلوگیری کنند)

برای بسیاری از بیماران این روش های درمانی، بیماری را به طور کلی از بین نمی برد و فقط در رشد سلول های سرطانی وقفه ایجاد می کند و به بیمار اجازه میدهد تا مدت زمان بیشتری را زنده بماند. اما باید همیشه به پیشرفت های جدید علم پزشکی چشم امید دوخت. به عنوان مثال BLP25 واکسنی است که در آلبرتای کانادا مورد مصرف قرار گرفت و با موفقیت بر روی سلول های غیر میکروسکوپیک سرطانی عمل کرد. بیمارانی که تحت درمان این نوع واکسن بودند 44 ماه بیشتر از بیمارانی که تحت درمان عادی بودند عمر کردند. همچنین سرطان نتوانست کیفیت زندگی این نوع بیماران را تغییر دهد.

پیشگیری:
اگرچه سرطان ریه می تواند در سالم ترین افراد هم بروز کند روش های معینی وجود دارند که می توانند ریسک ابتلا به این بیماری را کاهش دهند. اولین راه قطعی در پیشگیری متوقف کردن استعمال دخانیات می باشد. روش صحیح زندگی کردن را برگزینید و ورزش و نرمش را هیچگاه فراموش نکنید. اما اگر هنوز هم مردد هستید می توانید پیرامون این بیماری با پزشک خود مشورت کنید. او شما را با روش های متفاوت پیشگیری آگاه می کند و نصایح مفیدی را در اختیار شما می گذارد.

سرطان پوست يكي از رايج‌ترين سرطانها در ميان سفيدپوستان است و آمار نشان مي‌دهد كه آمار مبتلايان به انواع اين بيماري در ميان مردم آسيايي نيز رو به افزايش است.

سرطان پوست چيست؟
سرطان پوست به سه نوع اصلي تقسيم مي‌شود: بيزال سل كارسينوما، اسكواموس سل كارسينوما و ملانوماي بدخيم. دو نوع نخست، رشدي اندك دارند و درمان آنها ساده است اما ملانوماي بدخيم سرطان خطرناكي است كه به سرعت رشد مي‌كند و به سرعت منتشر مي‌شود.

ميزان فراگيري اين بيماري چگونه است؟
هرسال دو تا سه ميليون مورد سرطان پوست غيرملانومايي و ‪ ۱۳۲‬هزار مورد سرطان پوست ملانومايي در جهان رخ مي‌دهد. از هر سه مورد سرطان كه تشخيص داده مي‌شود، يكي سرطان پوست است و بر اساس آمار موسسه سرطان پوست، از هر ‪ ۵‬آمريكايي، يك نفر در طول زندگيش به سرطان پوست دچار مي‌شود.

علت اصلي اين بيماري چيست؟
با تهي شدن سطح اوزون، جو زمين مقادير بيشتر و بيشتري از عملكرد فيلتري و محافظ خود را از دست مي‌دهد و مقدار بيشتري تشعشع ماوراء‌بنفش خورشيد به سطح زمين مي‌رسد. طبق برآوردها، ده درصد كاهش در سطح اوزون، منجر به ‪ ۳۰۰‬هزار مورد افزايش در سرطانهاي غيرملانومايي و ‪ ۴۵۰۰‬مورد افزايش در سرطان بدخيم ملانوما مي‌شود. با اينهمه، ظاهرا عوامل اصلي كه فردي را براي ابتلا به ملانوما مستعد مي‌سازد عبارتند از: داشتن پوست روشن، رنگ مو و چشمان روشن و نيز قرار گرفتن مستمر در مقابل خورشيد و داشتن سابقه آفتاب سوختگي.

نشانه‌هاي سرطان پوست چيست؟
مهمترين نشانه‌هاي سرطان پوست، ايجاد خال‌هايي نامتقارن است، خال هايي كه دوره آنها نامنظم و ناصاف است، خال‌هايي با رنگهاي متفاوت و خال‌هايي كه بزرگتر از يك پاك كن ته مداد هستند. اينها علائم هشدار دهنده‌اي هستند اما خال‌ها يا غده‌هايي كه اين خصوصيات را نيز ندارند، مي‌توانند سرطان پوست باشند و بيماران بايد حتما به پزشك مراجعه كنند تا خالها و يا تغييرات پوستيشان را بررسي كنند.

سرطان پوست چگونه درمان مي‌شود؟
درمان در مراحل اوليه بيماري كاملا ضروري است. در تقريبا تمامي سرطانهاي پوست غيرملانومايي و در مراحل اوليه ملانوما ها، با جراحي محل سرطاني شده و برداشتن بخش كوچكي از بافتهاي اطراف، مي‌توان سرطان پوست را درمان كرد. اگر ملانوماي بدخيم گسترش پيدا كند، مي‌توان از شيمي‌درماني استفاده كرد اما اين كار هميشه موثر نيست.

منابع: سازمان بهداشت جهاني، انجمن بين‌المللي تحقيقات سرطان، مركز پژوهشهاي پوست در دانشگاه چيني هنگ كنگ.

پس از اينکه غذا جويده و بلعيده شد وارد معده مي شود . در معده تا حدودي تجزيه شده و به روده باريک راه مي يابد . روده باريک در واقع بزرگترين قطعه در دستگاه گوارش مي باشد و طول آن حدود ۶ متر مي باشد . روده باريک تجزيه مواد غذايي را ادامه داده و قسمت عمده مواد غذايي را جذب مي نمايد . سپس روده باريک به روده  بزرگ ( کولون ) متصل مي شود که يک لوله عضلاني بطول حدود ۵/۱  متر مي باشد . در ابتداي روده بزرگ آب و املاح و مقدار جزيي مواد غذايي جذب مي شوند . در انتها روده بزرگ به راست روده و از آنجا به مقعد ختم مي شود که نقش اساسي در دفع مواد زايد را بر عهده دارند .

روده بزرگ چند قسمت دارد و سرطان در هر کدام از اين قسمتها مي تواند شروع شود . هر کدام از اين قسمتها ديواره ايي متشکل از چندين لايه دارند که مي توانند منشاء سلولهاي سرطان اوليه باشند .

سرطان روده بزرگ و راست روده ممکن است بتدريج و در طي ساليان دراز رشد نمايد . امروزه مي دانيم که اکثر اين سرطانها در ابتدا بصورت پوليپ ( تومورهاي خوش خيم که از ديواره به داخل روده رشد مي کنند )‌ تظاهر مي نمايند . برداشتن بموقع اين پوليپها مي تواند نقش مهمي در جلوگيري ازسرطان داشته باشد .

بيش از ۹۵٪ از سرطانهاي روده بزرگ و راست روده از نوع آدنوکارسنيوم مي باشند.

سرطانهاي روده بزرگ ( شامل راست روده ) سومين سرطان شايع در بين مردان و زنان در امريکا مي باشد ولي بنظر مي رسد مجموعاً ميزان مرگ و مير ناشي از سرطان روده بزرگ در طي ۱۵ سال گذشته کاهش يافته است . شايد دلايل آن عبارتند از : تعداد کم بيماران ، تشخيص زودرس و درمانهاي جديدتر

* مهمترين عوامل خطرساز بيماري :

علل و عوامل اصلي ايجاد بيماري سرطان روده بزرگ ناشناخته هستند ولي عوامل خطرساز آن تقريباً شناخته شده اند .

همانطور که مي دانيم عوامل خطرساز فقط احتمال ابتلا به بيماري را افزايش مي دهند. اين عوامل خطرساز عبارتند از :

۱- سابقه خانوادگي

۲ - بعضي از نژادها

۳ - سابقه قبلي سرطان روده بزرگ ؛ يعني حتي اگر قبلاً سرطان روده بزرگ کامل برداشته شده باشد احتمال بروز موارد جديد در روده بزرگ وجود دارد .

۴ - سابقه پوليپ هاي روده بزرگ بخصوص اگر بزرگ و متعدد باشند .

۵ - سابقه بيماريهاي روده بزرگ مانند کوليت اولسرو . در اينصورت از همان جواني بفکر ارزيابي بيماري خود باشيد و گهگاه آزمايشات لازم را انجام دهيد .

۶- سن بالاتر از ۴۰ سال

۷ - رژيم غذايي محتوي چربي زياد ( بخصوص با منابع حيواني ) و فيبر کم

۸ - فعاليت بدني ناچيز

۹ - وزن بالا و چاقي : وجود چربي اضافي دور کمر در مقايسه با چربي اضافي رانها و باسن احتمال ابتلا را بيشتر تشديد مي نمايد .

۱۰ - مصرف دخانيات : سيگاريها ۳۰ تا ۴۰ درصد بيشتر از غيرسيگاريها احتمال مرگ و مير با ابتلا به سرطان روده بزرگ دارند .

۱۱ - مصرف الکل

* علائم بيماري :

• بيماري اغلب در مراحل اوليه کاملاً بدون علامت مي باشد .

• دفع مدفوع خوني

• دل پيچه

• احساس پري شکم

• تغيير در اجابت مزاج بصورت باريک شدن قطر مدفوع

• کاهش وزن بدون علت

• درد مقعد

• کم خوني

* پيشگيري :

مصرف زياد سبزيجات ، ميوه جات و اجتناب از غذاهاي پرچرب نقش بسيار مهمي در پيشگيري از سرطانهاي روده بزرگ دارد . ورزش منظم بسيار کارساز مي باشد که البته بايد روزانه و حداقل ۳۰ دقيقه باشد .

افرادي که داراي عوامل خطرساز فوق الذکر مي باشند بايد در همان سنين جواني بفکر ارزيابيهاي کاملتر باشند و بطور منظم تحت آزمايشات توصيه شده پزشک خود قرار گيرند . بخصوص از نظر خون مخفي در مدفوع که اينکار در حال حاضر از طريق کيتهايي که در داروخانه ارائه مي شود امکان پذير است .

* درمان :

مانند بسياري از سرطانهاي ديگر هر چه سريعتر و در مراحل ابتدايي تر تشخيص داده شود شانس بهبود کامل پس از درمان بيشتر است .

بطور کلي سه نوع درمان اصلي شامل جراحي ، راديوتراپي و شيمي درماني براي سرطان روده بزرگ وجود دارد که ممکن است برحسب ميزان پيشرفت بيماري ۲ تا ۳ نوع آنها همزمان و يا يکي پس از ديگري انجام شود .

جراحي درمان اصلي در سرطان روده بزرگ بحساب مي آيد . گاهي در روند برداشت قسمتي از روده بزرگ از سمت روده به سوراخي که در پوست شکم تعبيه مي شود متصل مي شود تا مدفوع از اين طريق خارج شود که به اين سوراخ کلستولي گفته مي شود . نگهداري کلستومي شرايط و آموزش خاص مي طلبد .

راديو تراپي قبل از جراحي در مورد تومورهاي بزرگ مي تواند انجام شود تا حجم تومور کاهش يابد و جراحي را تسهيل نمايد از طرفي بعد از جراحي نيز در مورد سلولهاي سرطاني که ممکن است د رطي جراحي توسط جراح برداشته نشوند انجام مي شوند .

البته استفاده اصلي از راديو تراپي در سرطان روده بزرگ زماني است که توده سرطاني به بافت يا عضو داخلي چسبيده باشد و براي از بين بردن سلولهاي سرطاني باقيمانده احتمالي استفاده مي شود .

رحم يک عضو تو خالي و گلابي شکل است که در قسمت پايين شکم بين مثانه و راست روده قرار دارد . ديواره هاي رحم از دو لايه بافتي تشکيل شده است : لايه داخلي و لايه خارجي .

از دو گوشه بالايي رحم دو لوله ظريف ،‌ قابل انعطاف و نرم به نام لوله هاي رحمي به طرف ديواره جانبي لگن کشيده مي شود که انتهاي آن بصورت شيپور در محوطه شکم آزاد است ، عمل لوله ها هدايت تخمک آزاد شده از تخمدان و همچنين تخم بارور شده به طرف رحم است .

در زناني که در سنين باروري هستند لايه داخلي رحم هر ماه رشد مي کند و جدارش ضخيم مي شود تا براي بارداري آماده شود . اگر زن باردار نشود ، بافت ضخيم شده ، همراه با خون از راه مهبل به بيرون مي ريزد که اين حالت را قاعدگي گويند .

تومورهاي خوش خيم

مهمترين تومور خوش خيم ، فيبروم رحم است .

فيبروم ها شايع ترين تومور خوش خيم رحم هستند . اين تومورها بيشتر در حدود ۴۰ سالگي پيدا مي شوند . يک زن ممکن است در يک زمان چند فيبروم داشته باشد . در بيشتر موارد فيبروم علائمي ندارند و احتياج به درمان هم ندارند ولي بايد توسط پزشک کنترل شوند . بر حسب اندازه و محل تومورها ،‌ بعضي مواقع علائمي وجود دارد . اين علائم عبارتند از :

• خونريزي نامنظم

• ترشح

• تکرر ادرار

وقتي فيبروم ها سبب خونريزي شديد شوند و با فشار روي اعضاي مجاور ايجاد درد کنند درمان جراحي و يا طبي انجام مي گيرد . وقتي زن به سن يائسگي مي رسد ، فيبروم ها کوچک مي شوند و در پاره اي موارد خود بخود از بين مي روند .

تومورهاي بدخيم

اين تومورها بافتها و اعضاء مجاور را مورد حمله قرار ميدهند . اين تومورها همچنين از راه جريان خون و لنف به تمام نقاط بدن منتشر مي شوند . سرطان رحم به استخوانها ، ريه ها و کبد انتشار مي يابد .

خونريزي غيرعادي بخصوص بعد از يائسگي ، شايع ترين علامت سرطان رحم است . خونريزي ممکن است کم يا زياد باشد . . سرطان رحم معمولاً بعد از يائسگي ايجاد مي شود و به همين سبب خونريزيهاي دوران يائسگي نبايد ساده تلقي شود . علائم زير ممکن است با شروع سرطان رحم همراه باشند :

• خونريزي و ترشح غيرعادي بخصوص بعد از يائسگي و يا خونريزي زياد هنگام هنگام عادت ماهانه

• اشکال و يا درد در هنگام ادرار کردن

• مقاربت دردناک

• درد در ناحيه لگن

علائم ياد شده در بالا ممکن است مربوط به سرطان رحم و يا ساير شرايط غيرعادي باشد ، ولي اغلب اوقات ارتباطي با سرطان ندارد .

اگر زن دچار يکي از علائم فوق شد ، ‌بايد به پزشک مراجعه کند و پزشک با انجام معاينات و آزمايش هاي زير متوجه بيماري خواهد شد :

• معاينات باليني و آزمايشگاهي دستگاههاي ادراري ، تناسلي و گوارشي . در معاينه داخلي اگر تومور و يا تغييراتي باشد معلوم مي شود .

• نمونه برداري از لايه داخلي بافت رحم و بررسي آن زير ميکروسکوپ .

• انجام آزمايش پاپ اسمير ( نمونه اي از سلولهاي گردن رحم و بالاي مهبل جمع آوري مي شود و براي آزمايش به آزمايشگاه ارسال مي شود ) .

تمام خانمها بعد از ازدواج بايد آزمايش پاپ اسمير را انجام دهند .

علل سرطان رحم

اين گروه بايستي سالانه معاينه و آزمايش پاپ اسمير بشوند . بعد از سه بار آزمايش و يا بيشتر ، اگر نتيجه رضايت بخش بود ، زمان آزمايش بعدي با نظر پزشک تعيين مي شود .

علت واقعي سرطان رحم مشخص نيست و پزشکان به ندرت مي توانند توضيح دهند چرا يک زن سرطان مي گيرد و ديگري نمي گيرد . آنچه واضح است اين است که سرطان رحم به علت يک آسيب و يا صدمه ايجاد نمي شود ، مسري نيست و کسي از ديگري سرطان نمي گيرد . عواملي بنام خطرساز ، خطر ابتلا را افزايش مي دهند .

عوامل خطرساز

• سن : سرطان رحم بيشتر در زنان ۵۰ سال به بالا شايع است . خطر ابتلا با افزايش سن زياد مي شود .

• درمان با استروژن : در زناني که در دوران يائسگي براي برطرف کردن علائم اين دوران و يا جلوگيري از پوکي استخوان و کم کردن خطرات بيماريهاي قلبي و سکته ، استروژن مصرف مي کنند ، شانس ابتلا به سرطان رحم بيشتر است . استفاده طولاني و به مقدار زياد اين خطر را افزايش مي دهد .

• چاقي : خطر ابتلا به سرطان رحم در زنان چاق دو برابر زنان با وزن معمولي است .

• ديابت و فشار خون بالا : بعضي از دانشمندان اعتقاد دارند که ديابت و فشار خون بالا ، خطر ابتلا به سرطان رحم را بيشتر مي کند .

• ساير سرطانها : خطر بروز سرطان رحم در مبتلايان به سرطان روده بزرگ و پستان بيشتر است .

• نژاد : خطر ابتلا در نژاد سفيد بيشتر از نژاد سياه است .

• ساير موارد : نازائي ، نامنظم بودن عادت ماهانه ، يائسگي ديررس هم از ديگر عوامل خطرساز هستند .

درمان

درمان اغلب به روش جراحي صورت مي گيرد و در مواردي هم از اشعه درماني استفاده مي شود . تعداد کمي از بيماران با شيمي درماني و هورمون درماني معالجه مي شوند .

انتخاب روش درماني به اندازه تومور ، شرايط هورموني بيمار ، سن ، وضعيت عمومي بيمار و بخصوص درجه بندي سرطان رحم بستگي دارد . منظور از درجه بندي اين است که آيا سرطان در مراحل اوليه است و فقط بافت رحم را مبتلا کرده است ويا به اعضاي مجاور حمله کرده وانتشار يافته است .

روشهاي درماني

• جراحي : معمولاً رحم ، لوله هاي رحم و تخمدانها بيرون آورده مي شوند .

• اشعه درماني : اشعه درماني مانند جراحي در واقع درمان محل ضايعه است و فقط سلولهاي سرطاني را در محل ضايعه از بين مي برد . اين روش ممکن است همراه با جراحي باشد و يا قبل و بعد از جراحي مورد استفاده قرار گيرد .

• هومورن درماني : درمان با هورمون پروژسترون صورت مي گيرد و در واقع يک درمان عمومي است که بصورت خوراکي ويا تزريقي مورد استفاده است .

• شيمي درماني : استفاده از داروها است . اين داروها خوراکي يا تزريقي هستند مانند هورمون درماني ، شيمي درماني هم يک درمان عمومي است و در زماني که سرطان منتشر شده است ، بکار مي رود .

اثرات جانبي روشهاي درماني

• جراحي : بعد از درآوردن رحم ، زن احساس درد و يا خستگي عمومي مي کند . در بعضي مواقع ، تهوع ، استفراغ و اشکال در دفع ادرار و مدفوع وجود دارد . زناني که تخمدانهاي آنها با رحم برداشته مي شوند ، فوري يائسه مي شوند و علائم يائسگي مانند گرگرفتگي و غيره در آنها پيدا مي شود .

تمايلات جنسي معمولاً بعد از درآوردن رحم تغييري نمي کند . البته بعضي از زنان ممکن است تغيير تمايلات جنسي پيدا کنند که مشاوره و حمايت  و مراقبت شوهر از زن در اين مواقع بسيار مفيد و کارساز خواهد بود .

• اشعه درماني : اثرات جانبي بستگي به مقدار اشعه درماني و محل ضايعه دارد . بيماران هنگام درمان بخصوص در هفته هاي آخر آن خسته هستند . استراحت مهم است ولي پزشکان توصيه مي کنند تا جايي که امکان دارد بيماران فعاليت معمول خود را داشته باشند .

• هورمون درماني : زناني که تحت درمان با پروژسترون هستند ممکن است زود خسته شوند و تغييراتي در وزن و اشتهاي آنها پيدا شود .

• شيمي درماني : اين اثرات جانبي در هر مورد متفاوت است و بستگي به مقدار درمان و نوع دارو دارد . بيماران بيشتر در معرض ابتلا به عفونت قرار مي گيرند ، به آساني خونريزي پيدا مي کنند ، بدنشان کوفته و انرژي و توان آنها کم مي شود و ممکن است دچار ريزش مو ،‌تهوع ، استفراغ ، کمي اشتها و زخمهاي دهاني شوند. اين علائم به تدريج بعد از دوره درمان از بين مي روند .

تحقيقات درباره بيماريهاي سرطاني منجر به پيشرفت در مبارزه با بيماري هوچکين ، افزايش کيفيت زندگي مبتلايان و بهبود موفقيت درمان شده است . اکثريت بيماران مبتلا به هوچکين قابل درمان هستند و يا مي توان گفت براي ساليان سال بيماري آنها قابل کنترل مي باشد .  تحقيقات نشان دهنده اين واقعيت است که در آينده احتمال موفقيت در درمان اين بيماري باز هم افزايش خواهد يافت .

هوچکين در واقع نوعي از انواع  لنفوم است در واقع لنفوم واژه ايست مشترک که نشان دهنده بيماري در دستگاه لنفاوي بدن مي باشد .

همانطور که مي دانيد دستگاه لنفاوي در واقع قسمتي از سيستم ايمني فرد مي باشد که شامل عروق و غدد لنفاوي است که درون آنها مايع لنف که مايعي شيري رنگ است جريان دارد . غدد لنفاوي بصورت توده هايي در نواحي کشاله ران ، زير بغل ، شکم ، سينه و گردن ديده مي شوند . البته طحال ، تيموس ،‌ لوزه ها و مغزاستخوان نيز از ديگر اجزاي دستگاه لنفاوي هستند .

در مورد مکانيسم ايجاد ياخته هاي  سرطاني بصورت ساده مي توان گفت : بدن از سلولهاي متفاوتي تشکيل شده است . بطور طبيعي سلولهاي بدن رشد مي کنند و فقط زماني که نياز به سلولهاي بيشتري وجود دارد . سلول جديد از تقسيم سلولهاي قبلي ايجاد مي شود . گاهي اوقات زمانيکه نيازي به سلول بيشتري وجود ندارد سلولها بدون مهار تقسيم مي شوند و باعث ايجاد يک توده اضافي مي گردند که مي توانند خوش خيم يا بدخيم باشند .

در بيماري هوچکين ، ياخته هاي لنفاتيک بسرعت تقسيم مي شوند و بدون هيچ نظم يا مهاري رشد مي کنند . چون بافت لنفاوي در تمامي قسمتهاي بدن ديده مي شود ، بيماري هوچکين نيز مي تواند از هر قسمتي از بدن آغاز گردد . معمولاً در هوچکين بافت سرطاني به آرامي  از يک گروه غدد لنفاوي به گروه ديگر انتقال مي يابد .

علت يا علتهاي بيماري هوچکين در حال حاضر کاملاً شناخته نشده اند . ولي بهرحال امروزه مي دانيم که اين بيماري مسري نيست و بدنبال جراحتها ايجاد نمي شود .

 مهمترين عوامل خطرساز عبارتند از :

• سن ( معمولاً در سنين 15 تا 34  و بعد از  55 سال ديده مي شود . )

• جنس : بيشتر در مردان ديده مي شود .

• سابقه خانوادگي : برادران و خواهران فرد مبتلا به هوچکين در معرض خطر ابتلاي بيشتري هستند .

• بيماريهاي ويروسي : بعضي از بيماريهاي ويروسي احتمال ابتلا به هوچکين را افزايش مي دهند ؟

لازم به تذکر است که وجود عوامل خطر به معني ابتلاي قطعي  به بيماري نمي باشد بلکه احتمال آنرا مي افزايد.

* علائم بيماري :

• بزرگي طولاني مدت غدد لنفاوي گردن ، زيربغل يا کشاله ران که معمولاً دردناک نيست .

• تبهاي مکرر بدون علت مشخص

• تعريق شبانه

• کاهش وزن بيش از  10  درصد بدون علت مشخص

بازقابل ذکر است وجود اين علائم صددرصد به معني ابتلا به هوچکين نيست و در اکثريت مواقع اين علائم در بسياري از بيماريهاي ساده مانند آنفلوانزا نيز ديده مي شود .

* تشخيص :

اگر پزشک به اين بيماري مشکوک شود معاينه دقيقي از بيمار بعمل مي آورد و بخصوص غدد لنفاوي ناحيه گردن ، زير بغل ، کشاله ران را از نظر بزرگي و تعداد مورد بررسي قرار مي دهد . پزشک ممکن است آزمايشات خون را نيز بعمل آورد ، همچنين تصويربرداري مختلفي نيز از قسمتهاي مختلف بدن بعمل آورد .

در اکثريت موارد تشخيص دقيق منوط به تکه برداري غدد لنفاوي بزرگ شده ( بيوپسي ) مي باشد که البته با صلاحديد پزشک معالج بعمل خواهد آمد .

اگر تشخيص هوچکين قطعي شود تعيين مرحله بيماري براي ازريابي دقيق روند پيشرفت آن اهميت مي يابد که پزشک بدين منظور اقدامات خاص تشخيصي را انجام خواهد داد .

* درمان :

تعيين مرحله بيماري نقش بسيار مهمي در روند درمان وي دارد . البته اندازه غدد لنفاوي درگير ،‌ علائم بيماري ، سن و عوامل ديگري نيز در تعيين روند درمان مؤثر هستند .

بيماران مبتلا به هوچکين با صلاحديد پزشک معالج خود ممکن است عليه آنفلوانزا ،‌ ذات الريه  و مننژيت واکسينه شوند . براي درمان هوچکين ممکن است از روش هاي شيمي درماني و راديودرماني استفاده شود .

بايد توجه داشت درمان هوچکين با داروهايي انجام مي شود که اغلب داراي عوارض جانبي هستند که البته گريزي از آنها نيست .

همانطور که اشاره شد نتيجه درمان يک بيمار هوچکين به عوامل مختلفي از قبيل مرحله بيماري ، پاسخ بيمار به درمان ، سن بيمار و سلامت عمومي وي دارد . در ضمن پاسخ به درمان نه تنها در مورد هوچکين بلکه در تمامي بيماريها از يک فرد به فرد ديگر متفاوت است چون انسانها به دلايل ژنتيکي و محيطي با هم تفاوت دارند .

بعضي از عوارض جانبي درمان عبارتند از : تهوع و استفراغ و گلودرد ، مشکلات بلع غذا

بهرحال در طي درمان بهتر است در رژيم هاي غذايي به پروتئين و کالري کافي توجه نمود .

* پيگيريهاي پس از درمان :

بايد توجه داشت که بسياري از بيماريها ممکن است پس از بهبود اوليه عود کنند و هوچکين نيز از اين قاعده مستثني نيست . لذا يک بيمار هوچکين پس از درمان بايد بطور منظم تحت مراقبت و معاينات پزشکي قرار گيرد . که البته اين پيگيريها از مهمترين قسمتهاي درمان هستند و يک بيمار هوچکين بايد کوچکترين تغييرات سلامت خود را به پزشک معالج خود اطلاع دهد .

معده يکي از اعضاي موجود در شکم و بخشي از دستگاه گوارش مي باشد و مانند هر کدام از اعضاي ديگر مستعد ابتلا به سرطان مي باشد .

پس از اينکه غذا جويده و بلعيده شد از طريق لوله اي به نام مري از دهان وارد معده مي شود . معده عضوي کيسه مانند و داراي ۵ قسمت مختلف مي باشد که ترشحات مختلفي براي هضم اوليه غذا ترشح مي کنند . سرطان در هر کدام از اين مناطق پنجگانه ممکن است شروع شود و گاهي علائم و ميزان بهبودي برحسب محل ابتلا تفاوت مي کند .

ديواره معده از پنج لايه تشکيل شده است . داخلي ترين لايه که حائز اهميت خاص مي باشد لايه مخاطي ناميده مي شود و اکثر سرطانهاي معده نيز از اين قسمت شروع مي شود . هر چه سرطان به بافتهاي زيرين نفوذ نمايد احتمال بهبودي کاهش مي يابد .

سرطان معده در طي ساليان و با آرامي رشد مي کند ولي قبل از اينکه سرطان بمعناي واقعي ايجاد شود ، تغييراتي در لايه هاي معده ايجاد مي شود . اين تغييرات اوليه بندرت علائم ايجاد ميکنند و تشخيص داده نمي شوند .

سرطان معده از طرق مختلف گسترش مي يابد . مي تواند از طريق ديواره خود معده به بافتها و اعضاي مجاور راه يابد . همچنين مي تواند از طريق غدد عروق لنفاوي گسترش يابد . در مراحل پيشرفته نيز مي تواند از طريق خون ساير اندام و اعضا را درگير کند . شايعترين سرطان معده بنام آدنوکارسينوم مي باشد . البته انواع ديگر با شيوع کمتر عبارتند از : لنفوم و تومورهاي کارسينوئيد . البته طبيعتاً نوع درمان اين نوع سرطانها با هم تفاوت مي کند .

اکثريت مبتلايان به سرطان معده در دهه ۶۰ يا ۷۰ سن خود تشخيص داده مي شوند .

طبق تحقيقات در ايالات متحده ، تعداد ۲۲۷۱۰ نفر با سرطان معده در سال ۲۰۰۴ تشخيص داده خواهند شد .

سرطان معده در ساير کشورهاي جهان نيز ممکن است شيوع بالاتري داشته باشد. البته در سالهاي اخير بعلت استفاده از يخچال و استفاده کمتر از نمک براي نگهداري غذاها احتمال ابتلا به سرطان معده کاهش يافته است . يکي ديگر از علل کاهش ابتلا درمان مناسب و مفيد براي باکتري هليکوباکترپيلوري مي باشد که بنظر مي رسد نقش زيادي در ابتلا به سرطان معده دارد .

متأسفانه در مراحل ابتدايي علائم چنداني ديده نمي شود و شايد بهمين دليل سرطان معده در مراحل ابتدايي بسختي تشخيص داده مي شود .

* علائم شايع :

• کاهش اشتها و کاهش وزن

• درد معده

• علائم مبهم سوء هاضمه مانند پري ، آروغ زدن ، ‌تهوع

• احساس پري حتي پس از خوردن مقادير اندک غذا

• تهوع و استفراغ

• سوزش سردل و علائم شبيه به زخم معده

• تورم معده

البته شايان ذکر است که بسياري از اين علائم منحصر به سرطان معده نمي باشند و دربسياري از بيماريهاي ديگر معده نيز ديده مي شوند ، اما وجود اين مشکلات اگر بصورت طولاني باشد خصوصاً در افراد بالاي ۵۰ سال ، احتياج به ارزيابيهاي بيشتري توسط پزشک دارد  .

اگر شک به سرطان معده وجود داشته  باشد ، پزشکان دست به ارزيابيهاي بيشتري مي زنند تا سرطان معده را در مراحل اوليه تشخيص بدهند . ازانواع اين روش مي توان به اندوسکوپي ، عکسبرداري از ريه ( بيشتر بمنظور تشخيص ميزان درگيري بافتهاي مجاور معده انجام مي شود ) ، MRI و آزمايشات اوليه اشاره نمود که هر کدام از اينها با توجه به صلاحديد پزشک معالج و در زمان مقتضي انجام مي شود .

* عوامل افزايش دهنده خطر :

بايد توجه داشت وجود عوامل خطر همواره به معني ابتلا به بيماري نيست و تنها شرايط را براي ابتلا به بيماري بيشتر مي کند .

• عفونت با هليکوباکترپيلوري که منجر به گاستريت مزمن شود . البته بسياري از افرادي که اين ميکروب را با خود دارند هيچگاه مبتلا به سرطان معده نمي شود .

• رژيمهاي غذايي شامل غذاهاي دودي ، گوشتي نمک اندود ، ترشيها و غذاهاي محتوي نشاسته بالا و فيبر پايين . ( استفاده از غذاهايي که شامل غلات زياد باشند ، ماهي و سبزيجات تازه محتوي ويتامين A و C احتمال ابتلا به سرطان معده را کاهش مي دهند . )

• کشيدن سيگار

• مصرف الکل

• سابقه جراحي بر روي معده که قبلاً بمنظور کنترل زخم انجام شده باشد .

• سرطان معده در مردان دوبرابر زنان ديده مي شود .

• در سنين بالاتر از ۵۰ سال بشدت افزايش مي يابد .

• در نژادهاي بخصوصي بيشتر ديده مي شود

• سابقه سرطان معده در افراد درجه يک فاميل

* پيشگيري :

• استفاده از رژيمهاي غذايي مناسب که در بالا به بعضي از آنها اشاره شد .

• الکل ننوشيد و سيگار نکشيد

• به علائم سوء هاضمه طول کشيده دقت کنيد و با پزشک خود مشورت کنيد .

• آزمايشهاي توصيه شده توسط پزشک را مرتب انجام دهيد .

شايان ذکر است ميزان موفقيت در درمان بيماري چندان زياد نيست ، لذا پيشگيري مي تواند نقش بسيار مهمي داشته باشد .

* درمان :

در مراحل ابتدايي ، جراحي و برداشتن تومور اوليه مي تواند بسيار مؤثر باشد . حتي زمانيکه سرطان گسترش يافته باشد مي توان براي جلوگيري از خونريزيهاي طولاني و انسداد معده از روش جراحي استفاده نمود .

شيمي درماني نيز ممکن است در افرادي که سرطان در آنها گسترش يافته باشد استفاده شود و مؤثر باشد .

استفاده از راديو تراپي بخصوص همراه با شيمي درماني برحسب صلاحديد پزشک استفاده مي شود .

در ادامه ممکن است پزشک آزمايشات پيگيري را بطور منظم انجام دهد که از آن جمله مي توان به آزمايش خون اشاره کرد . لذا بايد توجه داشت که علائم جديد حتي جزئي را پس از درمان بايد به پزشک گزارش کرد تا وي بتواند بدرستي برنامه هاي آينده خود را تنظيم نمايد .

بايد توجه داشت که هيج کس نمي تواند ميزان بهبودي و پاسخ هر فرد را به درمان بطور دقيق پيش بيني کند چرا که نوع سرطان و نحوه پاسخ بدن به درمان هر فرد به فرد ديگر مي تواند متفاوت باشد و در اين بين حالات روحي و رواني مناسب مي تواند در درمان بسيار مؤثر باشد و نبايد فراموش شوند .

نکاتي که بايد مورد توجه قرار گيرند :

تحقيقات نشان داده اند که رژيم هاي غذايي مهمترين عامل در ابتلا به سرطان معده هستند و در کشورهايي که استفاده از گوشت قرمزبيشتر است ابتلا به سرطان معده نيز بيشتر است و بايد توجه داشته باشيد که استفاده از گوشت قرمز بيش از ۱۳ بار در هفته احتمال سطان معده را دوبرابر مي کند بخصوص اگر گوشت بصورت کبابي و يا کامل و زياد از حد پخته شود .

استفاده از غذاهاي محتوي ويتامين C  ، ويتامني E و بتاکاروتن بعلت خاصيت آنتي اکسيداني در جلوگيري از ابتلا به سرطان معده بسيار مؤثر هستند .